काठमाडौं। मानिस जन्मँदा मानिस मात्र जन्मिँदैन। मानिसको जन्म मानवीय शक्तिहरूसँग हुन्छ। कुनै अद्वितीय क्षमता हुन्छ। जस्तो कि मानिस कुनै पनि जीवभन्दा बढी रङ देख्न सक्छ। कुनै मानिसको बुझाइ, बुद्धि, सोच पृथ्वीमा रहेका कुनै पनि जनावरभन्दा धेरै गुणा बढी हुन्छ।

मानिसको दिमागले नै मानिसलाई पृथ्वीको सबैभन्दा विकसित जीव बनाउँछ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार मानिसले जीवनभरमा अधिकतम २० देखि २१ प्रतिशत मात्र आफ्नो दिमाग प्रयोग गर्छ। बाँकी करिब ७० प्रतिशत दिमाग प्रयोग गर्दैन । 

तर संसारमा केही यस्ता मानिस पनि जन्मेका छन्। जसका कारण मानिसले  दिमागको ७० प्रतिशत निष्क्रिय भाग सक्रिय  गर्न बाध्य भयो।

त्यसमध्ये ३ व्यक्तिहरूको थिए।  जसको दिमाग र शरीरको क्षमता सामान्य मानिसको सोचभन्दा कयौंगुणा बढी थियो। 

एडगर केयस 

१८७७ मा अमेरिकामा जन्मिएका एडगर केयसको जीवनमा एउटा अनौठो घटना भयो। जब उनी २५ वर्षका थिए।  लडेर कोमामा गए। उनलाई अस्पताल लगियो।  डाक्टरहरूले धेरै प्रयास गरे। तर होशमा ल्याउन सकेनन्।

अचानक केही दिनपछि चमत्कार भयो। एडगर बोल्न थाले। सबै अचम्ममा परे।  किनकि उनी अझै पनि बेहोस अर्थात् कोमामै थिए। उनको शरीरमा घाउ बनाइए पनि उनलाई केही थाहा हुँदैनथ्यो। तर उनी बोलिरहेका थिए।

उनले भने, ‘म रुखबाट लडेँ र मेरो मेरुदण्ड र मस्तिष्कमा चोट लागेको छ। यदि दुई दिनभित्र उपचार भएन भने म मर्छु।’

सबै डाक्टरहरू जम्मा भए। एडगरले केही जडीबुटीहरूको नाम बताए। भने कि ती जडीबुटी समयमै रगतमा पुर्‍याइयो भने उनी निको हुन्छन्। त्यसपछि उनी फेरि मौन भए।

अचम्मको कुरा के थियो भने, एडगर कुनै चिकित्सक थिएनन्। र औषधिबारे उनलाई केही ज्ञान थिएन। तर अन्ततः ती जडीबुटीहरू अमेजन जंगलबाट खोजियो। उनको उपचार गरियो।

केही घण्टामै उनी पूर्ण रूपमा निको भए। होशमा आएपछि उनलाई आफूले केही बोलेको पनि याद थिएन।

यसपछि उनको जीवन बदलियो। उनले आँखा बन्द गरेर मानिसहरूको रोग पत्ता लगाउन थाले र जीवनभर करिब ३० हजार मानिसलाई उपचार गरेर बचाए।

श्रीनिवास रामानुजन  

१८८७ मा दक्षिण भारतको कुंभकोणममा जन्मिएका रामानुजन एक असाधारण गणितज्ञ थिए। उनी गरीब परिवारबाट आएका थिए। र धेरै पढेका पनि थिएनन्। तर गणितमा उनी अद्भुत थिए।

सबैभन्दा जटिल गणितीय प्रश्नहरू उनी केही सेकेन्डमै हल गर्थे। जहाँ अरू गणितज्ञलाई घण्टौं लाग्थ्यो, त्यहाँ रामानुजन तुरुन्त उत्तर दिन्थे।

उनको प्रतिभा देखेर क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयका प्राध्यापक जी. एच. हार्डीले उनलाई इंग्ल्याण्ड बोलाए। हार्डी स्वयं महान गणितज्ञ थिए। तर रामानुजनसँग भेट्दा आफूलाई सानो महसुस गर्थे।

वैज्ञानिकहरूले उनको दिमाग अध्ययन गर्दा पत्ता लाग्यो।उनी सामान्य सोच प्रक्रियाबाट होइन, कुनै गहिरो अन्तर्ज्ञानबाट उत्तर दिन्थे।

रामानुजनले जीवनको अन्त्यतिर ४ भविष्यवाणी गरेका थिए। जसमा ३ उनको जीवनकालमै सत्य भए। र चौथो उनको मृत्युको २२ वर्षपछि सत्य प्रमाणित भयो।

उनको ३२ वर्षको उमेरमै क्षयरोगका कारण निधन भयो।

प्रह्लाद जानी

गुजरातको अंबाजी नजिक जन्मिएका प्रह्लाद जानीको जीवन अझ रहस्यमय छ। भनिन्छ कि उनले १९४० देखि अहिलेसम्म न अन्न खाए। न पानी पिए। ११ वर्षको उमेरमा उनले अन्न-जल त्याग गरेका थिए।

मेडिकल विज्ञानअनुसार केही दिन पानी नखाँदा पनि मानिस बाँच्न सक्दैन। तर उनी दशकौंसम्म बिना खाना-पानी जीवित रहेको दाबी गरिन्छ।

उनको अध्ययन डिस्कभरी च्यानल, नेशनल जियोग्राफी लगायतले गरेका थिए। स्टर्लिंग अस्पतालमा उनलाई क्यामेराको निगरानीमा राखिएको थियो। जहाँ उनले केही खाएनन् न पिए।

उनका अनुसार यो सबै योग शक्तिका कारण सम्भव भएको हो।

अन्तत: यी तीन व्यक्तिका कथाहरूले देखाउँछन् कि मानव दिमाग र शरीरमा असाधारण सम्भावना हुन सक्छ। जसलाई विज्ञानले अझै पूर्ण रूपमा बुझ्न सकेको छैन।

 कहिलेकाहीँ सामान्य मानिने सीमाहरूभन्दा बाहिरका क्षमताहरूले मानव चेतना,सोच र सम्भावनाबारे नयाँ प्रश्नहरू उठाउँछन्। यस्तो उदाहरणहरूले मानव क्षमताको वास्तविक दायरा अझै पूर्ण रूपमा उजागर नभएको संकेत गर्छन्।