काठमाडौं। धेरै मानिसलाई धुम्रपानका हानिकारक असरबारे थाहा हुँदाहुँदै पनि निकोटिन को लतका कारण उनीहरू यसबाट टाढा रहन सक्दैनन्। बढ्दो तनाव, सामाजिक प्रभाव र गलत बानीका कारण धुम्रपान विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको गम्भीर समस्या बनेको छ।

धुम्रपानमा पाइने निकोटिनले मस्तिष्कमा तुरुन्त प्रभाव पार्दै अस्थायी सन्तुष्टि दिने अनुभूति गराउँछ। यही कारण मानिसले बारम्बार चुरोट सेवन गर्न थाल्छ र क्रमशः लत बस्दै जान्छ। समयसँगै शरीर निकोटिनमा निर्भर बन्ने भएकाले धुम्रपान छोड्न निकै कठिन हुन्छ।

धुम्रपानले स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्छ। चुरोटको धुवाँमा रहेका विषाक्त पदार्थहरूले फोक्सोका कोषहरू नष्ट गर्छन्, जसले गर्दा फोक्सोको क्यान्सर हुने जोखिम अत्यधिक बढ्छ। साथै, दीर्घकालीन खोकी, दम र सास फेर्न गाह्रो हुने समस्या देखिन्छ।

यसले रगतमा कोलेस्ट्रोल बढाउने र रक्तनलीहरू साँघुरा बनाउने काम गर्छ। त्यसका कारण मुटुरोग, उच्च रक्तचाप र हृदयघातको सम्भावना बढ्छ।

धुम्रपान गर्ने व्यक्तिको रोगसँग लड्ने क्षमता कमजोर हुन्छ। त्यसैले सामान्य संक्रमणदेखि गम्भीर रोगसम्म लाग्ने जोखिम बढ्छ, र मधुमेह तथा मोतिबिन्दु जस्ता समस्याहरू पनि देखिन सक्छन्।

धुम्रपानले छालाको प्राकृतिक चमक हराउँछ। छाला फुस्रो, पहेँलो र चाउरी पर्ने हुन्छ, जसले मानिसलाई समयभन्दा अघि बुढो देखिन बाध्य बनाउँछ।

यसले दाँत पहेँलो बनाउने, गिजा बिगार्ने र मुखमा घाउ (अल्सर) गराउने गर्छ। लामो समयसम्म सेवन गर्दा हड्डी कमजोर हुने समस्या पनि देखिन्छ।

महिलाहरूमा धुम्रपानले प्रजनन स्वास्थ्यमा असर पार्छ। महिनावारी अनियमित हुने, बाँझोपनको जोखिम बढ्ने तथा गर्भावस्थामा भ्रूणको विकासमा समस्या ल्याउने सम्भावना रहन्छ।

धुम्रपान गर्ने गर्भवती महिलामा शिशुको समयपूर्व जन्म वा मृत्युको जोखिम पनि उच्च हुन्छ।

धुम्रपानले मानसिक र यौन स्वास्थ्यमा पनि नकारात्मक प्रभाव पार्छ। यसले तनाव कम गर्ने होइन, बरु दीर्घकालीन रूपमा थकान, टाउको दुखाइ र मानसिक तनाव बढाउँछ।

नियमित धुम्रपान गर्नेहरूमा यौन दुर्बलताको समस्या पनि देखिन सक्छ।

विभिन्न अध्ययनका अनुसार धुम्रपान गर्ने व्यक्तिको आयु औसतभन्दा करिब ८ वर्ष कम हुन्छ।

त्यसैले, धुम्रपानलाई सामान्य बानीको रूपमा होइन, गम्भीर स्वास्थ्य जोखिमको रूपमा बुझ्दै यसबाट टाढा रहनु वा सकेसम्म चाँडो यसको लत त्याग्नु नै स्वस्थ जीवनतर्फको सही कदम हो।