इजरायल-लेबनानबीच युद्धविराम घोषणा
एजेन्सी। अमेरिकी नेतृत्वमा वासिङ्टनमा भएको उच्चस्तरीय वार्तापछि इजरायल र लेबनान बुधबार युद्धविराम लागू गर्न सहमत भएका छन्।
तर इरान समर्थित हिजबुल्लाहले गोली आदानप्रदान पूर्ण रूपमा बन्द नभएसम्म कुनै पनि सहमति कार्यान्वयन नहुने स्पष्ट पारेको छ। जसले सम्झौतामाथि अनिश्चितता अझै बढाएको हो।
औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध नभएका दुवै पक्षबीच संयुक्त विज्ञप्तिमा ‘पाइलट जोन’ स्थापना गर्ने सहमति भएको उल्लेख छ। सो क्षेत्रमा लेबनानी सशस्त्र बलले गैर-राज्य सशस्त्र समूहहरूलाई हटाउँदै विशेष नियन्त्रण कायम गर्ने व्यवस्था रहने बताइएको छ।
युद्धविराम घोषणा भए पनि सीमावर्ती क्षेत्रमा त्यसअघि र पछि पनि झडप तथा आक्रमणहरू जारी रहेको जनाइएको छ। हिजबुल्लाहले इजरायली सेनालाई लक्षित आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ भने इजरायली आक्रमणमा दक्षिणी लेबनानमा कम्तीमा १० जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ।
सम्झौता सार्वजनिक भएको केही घण्टापछि उत्तरी इजरायलमा ‘संदिग्ध हवाई लक्ष्य’ देखिएपछि हवाई आक्रमण चेतावनी जारी गरिएको थियो, यद्यपि कुनै हताहत पुष्टि भएको छैन।
संयुक्त विज्ञप्तिअनुसार युद्धविराम लागू हुन हिजबुल्लाहको गोलीबारी पूर्ण रूपमा रोकिएको हुनुपर्ने र दक्षिणी लेबनानबाट उसका लडाकूहरू हटाइनुपर्ने शर्त समावेश गरिएको छ।
वासिङ्टनमा भएको वार्ता लेबनानी र इजरायली प्रतिनिधिहरूबीच प्रत्यक्ष संवादको चौथो चरण भएको जनाइएको छ। यो संवाद मार्च २ पछि सुरु भएको सङ्घर्षपछि अघि बढिरहेको हो, जसमा हिजबुल्लाहले इरानको समर्थनमा इजरायलमाथि आक्रमण पुनः सुरु गरेको थियो।
दुवै पक्षले आगामी जुन २२ को हप्तामा पुनः वार्ता गर्ने सहमति पनि जनाएको छ, जसको उद्देश्य व्यापक शान्ति सम्झौतामा पुग्ने बताइएको छ।
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लेबनानको द्वन्द्व र इरानसँग सम्बन्धित तनावलाई अलग-अलग रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्। तर इरानले यी सबै घटनाहरू आपसमा जोडिएको दाबी गर्दै इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले बेरुतमा कुनै पनि आक्रमण भए युद्ध पुनः पूर्ण रूपमा सुरु हुने चेतावनी दिएका छन्।
इजरायली सेनाले बुधबार लेबनानबाट इजरायली क्षेत्रमा प्रवेश गरेको ‘शत्रुतापूर्ण विमान’ र दुई प्रोजेक्टाइल रोकेको जनाएको छ। त्यसको जवाफमा हिजबुल्लाहले युद्धविराम उल्लङ्घन भएको भन्दै उत्तरी इजरायलमा सैनिक लक्ष्यहरूमा रकेट आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।
बिहीबार बिहान हिजबुल्लाहले दक्षिणी लेबनानको अल–कान्तारा सहरमा इजरायली सैनिक र सवारी साधनलाई लक्षित गर्दै रकेट प्रहार गरेको र चकिफ क्यासल नजिक इजरायली कमान्ड पोस्टमा दुई ड्रोन आक्रमण गरेको जनाएको छ।
यसअघि युद्ध रोक्ने उद्देश्यले प्रस्ताव गरिएको युद्धविराम अप्रिल १७ देखि लागू हुने भनिए पनि दुवै पक्षले एकअर्कामाथि उल्लङ्घनको आरोप लगाउँदै आक्रमण जारी राखेका थिए। हिजबुल्लाहका वरिष्ठ अधिकारी महमुद कोमातीले समूहले आंशिक युद्धविराम स्वीकार नगर्ने स्पष्ट पारेका थिए।
मानवीय क्षति पनि बढ्दै गएको छ। लेबनानको राष्ट्रिय समाचार एजेन्सी (एनएनए) का अनुसार राजधानी बाहिरको मुख्य राजमार्गमा कारलाई लक्षित इजरायली आक्रमण भएको छ। इजरायली सेनाले धेरै गाउँ खाली गर्न चेतावनी दिएपछि दक्षिणी क्षेत्रमा २० भन्दा बढी स्थानमा आक्रमण भएको रिपोर्ट गरिएको छ।
लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार टायर सहर नजिक अल–हवास क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा चार सिरियाली र दुई प्यालेस्टिनी नागरिकको मृत्यु भएको छ। तर इजरायली सेनाले उक्त क्षेत्रमा कुनै आक्रमण भएको जानकारी नभएको प्रतिक्रिया दिएको छ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयले दक्षिणी क्षेत्रमा अन्य आक्रमणहरूमा एम्बुलेन्सलाई पनि लक्षित गरिएको र हिजबुल्लाहसँग आबद्ध अमल आन्दोलनको रिसाला स्काउट्स एसोसिएसनका दुई प्यारामेडिक्स मारिएको जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार क्षतिग्रस्त एम्बुलेन्सका तस्बिरहरू सार्वजनिक भएका छन्, जसमा मेडिकल सामग्री सडकभरि छरिएको देखिन्छ।
जिब्डिन सहरमा हिजबुल्लाहसँग सम्बन्धित इस्लामिक स्वास्थ्य समितिसँग आबद्ध एम्बुलेन्स टोलीमाथि भएको अर्को आक्रमणमा थप एक प्यारामेडिकको मृत्यु भएको एनएनएले जनाएको छ। द्वन्द्व सुरु भएदेखि हालसम्म कम्तीमा १३० आपतकालीन तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूको ज्यान गइसकेको बताइएको छ।
लेबनानी सेनाले पनि इजरायली आक्रमणमा एक सैनिकको मृत्यु भएको र छुट्टै घटनामा एक अधिकारी तथा एक सैनिक घाइते भएको जनाएको छ।
सेनाले इजरायलले सैनिक, सवारी साधन र सैन्य स्थानहरूलाई योजनाबद्ध रूपमा लक्षित गरेको भन्दै कडा निन्दा गरेको छ।
