काठमाडौं । साउदी अरबले यमनमा सक्रिय इरानसमर्थित हुथी विद्रोहीले इस्लाम धर्मावलम्बीको सबैभन्दा पवित्र स्थल रहेको मक्कालाई लक्षित गरी ड्रोन आक्रमणको प्रयास गरेको आरोप लगाएको छ। साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनले मक्कातर्फ आएको भनिएको ड्रोनलाई आकाशमै नष्ट गरिएको दाबी गरेको छ।

गठबन्धनका प्रवक्ता कर्णेल तुर्की अल–मालिकीका अनुसार ड्रोन मक्काको आकाशमा प्रवेश गर्नुअघि नै रोकिएको थियो। उनले घटनालाई गम्भीर सुरक्षा चुनौतीका रूपमा व्याख्या गर्दै मक्का र मुस्लिम धर्मावलम्बीका पवित्र स्थलको सुरक्षामा कुनै सम्झौता नहुने बताएका छन्।

अल–मालिकीले यसअघि सन् २०१७ मा हुथी विद्रोहीले मक्कातर्फ ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको घटनाको स्मरण गर्दै पछिल्लो घटनालाई त्यसपछिको अर्को गम्भीर प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

साउदी पक्षले मक्कालाई लक्षित गरिएको दाबी गरे पनि हुथी विद्रोहीले भने उक्त आरोप अस्वीकार गरेका छन्। उनीहरूले मक्कातर्फ ड्रोन प्रहार गरेको दाबी गलत भएको बताएका छन्।

हुथीहरूले मध्य यमनको मारिब क्षेत्रमा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनको एफ–१५ लडाकु विमान खसालेको दाबीसमेत गरेका छन्। तर, उक्त दाबी पुष्टि हुने प्रमाण सार्वजनिक गरिएको छैन। घटनाको स्वतन्त्र पुष्टि हुन नसकेको बताइएको छ।

मक्कालाई लक्षित गरी भएको भनिएको घटनाप्रति विभिन्न मुस्लिम राष्ट्र र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले प्रतिक्रिया जनाएका छन्।

पाकिस्तान, टर्कीलगायत मुलुक तथा ५७ भन्दा बढी मुस्लिम राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गर्ने इस्लामिक सहयोग संगठन (ओआईसी)ले घटनाको निन्दा गरेका छन्।

पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले साउदी अरबसँग आफ्नो देश ‘अटल रूपमा काँधमा काँध मिलाएर’ उभिएको बताएका छन्।

तर, हुथीहरूको पछिल्लो गतिविधिको जवाफ दिन साउदी अरबले पाकिस्तान वा टर्कीसँग औपचारिक सैन्य सहयोग मागेको विषयमा भने स्पष्ट जानकारी सार्वजनिक भएको छैन। साउदी अरब, पाकिस्तान र टर्कीबीच हालै भएको रक्षा सम्झौता पनि तत्कालै यस घटनासँग जोडेर कार्यान्वयनमा आएको देखिएको छैन।

यमनमा हुथी विद्रोही र साउदी नेतृत्वको गठबन्धनबीचको तनाव बढिरहेका बेला अमेरिकाले भने द्वन्द्वमा प्रत्यक्ष रूपमा प्रवेश गर्ने स्पष्ट संकेत दिएको छैन।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हुथीहरू अमेरिकासँग प्रत्यक्ष युद्ध गर्न नचाहेको बताएका छन्। उपराष्ट्रपति जे.डी. भान्सले भने वासिङ्टनले साउदी अरब र हुथी दुवै पक्षसँग सम्पर्क कायम राखेको बताएका छन्।

यसले पछिल्लो घटनापछि पनि अमेरिकाले क्षेत्रीय तनावलाई प्रत्यक्ष सैन्य टकरावमा विस्तार हुन नदिने प्रयास गरिरहेको संकेत गरेको छ।

यमनका हुथी विद्रोहीलाई इरानको समर्थन रहँदै आएको छ। त्यसैले हुथी र साउदीबीचको पछिल्लो तनावलाई साउदी अरब र इरानबीचको व्यापक क्षेत्रीय प्रतिस्पर्धासँग पनि जोडेर हेरिएको छ।

यसैबीच इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघची चीन भ्रमणमा छन्। चीन इरानी तेलको प्रमुख खरिदकर्तामध्ये एक भएकाले उनको भ्रमणलाई मध्यपूर्वको पछिल्लो तनावका सन्दर्भमा महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

भ्रमणका क्रममा मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था, इरानसँग सम्बन्धित क्षेत्रीय तनाव तथा होर्मुज जलसन्धिबाट हुने तेल र अन्य सामानको अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानीका विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

होर्मुज जलसन्धि विश्वको महत्वपूर्ण ऊर्जा आपूर्ति मार्ग भएकाले त्यहाँ उत्पन्न हुने कुनै पनि सैन्य तनावले क्षेत्रीय सुरक्षासँगै अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजार र समुद्री व्यापारमा समेत असर पार्न सक्ने चिन्ता रहँदै आएको छ।

मक्कामाथि आक्रमणको प्रयास भएको साउदी दाबी र हुथीहरूको अस्वीकारबीच घटनाको वास्तविक प्रकृति तथा त्यसको उद्देश्यबारे थप स्वतन्त्र प्रमाण सार्वजनिक हुन बाँकी छ।

यद्यपि, पवित्र स्थलको सुरक्षालाई लिएर साउदी नेतृत्वले कडा प्रतिक्रिया दिने संकेत भने दिएको छ।