`

प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको रिटमा आज पेशी

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको माग गर्दै दायर गरिएको पूरक रिटमाथि आज सर्वोच्च अदालतमा पेशी तोकिएको छ । नेपाली कांग्रेसका ६५ सहित विभिन्न दलका कुल ६८ सांसदले दायर गरेको उक्त पूरक रिटले प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको विषयलाई थप बलियो बनाएको छ ।

मंगलबार सर्वोच्च अदालतमा वारेसमार्फत पूरक रिट दर्ता गरिएको हो । पूर्व सांसदहरूले पूर्व महान्यायाधिवक्ता खम्मबहादुर खातीलाई हस्ताक्षरसहित वारेस दिएका थिए । यसअघि मंसिर २३ गते कांग्रेसका ८ सांसदले पहिलो चरणको रिट दायर गरेका थिए भने त्यसपछि थप ६० सांसद प्रतिनिधिसभा पुनस्र्थापना माग्दै सर्वोच्च अदालत पुगेका हुन् ।

कांग्रेस बाहेक अशोक राई नेतृत्वको जनता समाजवादी पार्टी, जनमत पार्टी तथा एक स्वतन्त्र सांसदले पनि प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको मागमा हस्ताक्षर गरेका छन्। हस्ताक्षर गर्नेमा जनता समाजवादी पार्टीकी हसिना खान, जनमत पार्टीकी गोमा लाभ सापकोटा र स्वतन्त्र सांसद योगेन्द्र मण्डल रहेका छन् । तीन पूर्व सांसदले कांग्रेस संसदीय दलको कार्यालयमै पुगेर हस्ताक्षर गरेको जनाइएको छ ।

यसअघि नै नेकपा एमालेका ७५ सांसदले पनि प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापना माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा हस्ताक्षर बुझाइसकेका छन् । २७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा बहुमतका लागि १३८ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । हालसम्म हस्ताक्षर बुझाउने सांसदहरूको संख्या १४३ पुगेको छ, जुन बहुमतभन्दा पाँच बढी हो ।

राजनीतिक वृत्तमा यस घटनालाई प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको पक्षमा बलियो जनमत र संसदीय समर्थन देखिएको रूपमा लिइएको छ । आजको पेशीले अब यस मुद्दाले कुन दिशा लिन्छ भन्ने विषयमा चासो बढेको छ । सर्वोच्च अदालतको निर्णयले देशको राजनीतिक भविष्यमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको पक्षमा बहुमत सांसद, कांग्रेसले पुरक हस्ताक्षर सर्वोच्चमा बुझाउँदै

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको पक्षमा हस्ताक्षर गर्ने निवर्तमान सांसदको संख्या १४३ पुगेको छ । यो संख्या तत्कालीन प्रतिनिधिसभाको कुल सदस्य संख्याको स्पष्ट बहुमत हो । पूर्ण बहुमतका लागि आवश्यक १३८ सांसदभन्दा बढी हस्ताक्षर सर्वोच्च अदालतमा पुगिसकेका छन् ।

नेकपा एमालेले संसदीय दलका नेतासहित ७५ सांसदको हस्ताक्षरसहित प्रारम्भमै रिट दर्ता गरिसकेको जनाएको छ । विघटित प्रतिनिधिसभामा एमालेका प्रमुख सचेतक रहेका महेश बर्तौलाका अनुसार पार्टीले अदालतमा बहुमतको स्पष्ट सन्देश दिएको हो ।

यसैबीच नेपाली कांग्रेसले पनि ६८ सांसदको हस्ताक्षरसहित पूरक निवेदन सर्वोच्च अदालतमा बुझाउने तयारी गरेको छ । कांग्रेसका तत्कालीन प्रमुख सचेतक श्याम घिमिरेले ६८ सांसदको हस्ताक्षर कानून व्यवसायीलाई हस्तान्तरण गरिसकिएको जानकारी दिए । यद्यपि कांग्रेसभित्र गगन थापा पक्षले भने पुनर्स्थापनाका लागि हस्ताक्षर नगरेको जनाइएको छ ।

कांग्रेस र एमाले दुवै पक्षको बुझाइमा बहुमत सांसदको औपचारिक मागले प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको संवैधानिक आधारलाई बलियो बनाउनेछ । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले असंवैधानिक रूपमा प्रतिनिधिसभा विघटन सिफारिस गरेको आरोपसहित सर्वोच्च अदालतमा दर्जनभन्दा बढी रिट दायर भइसकेका छन् । यता नेपाली कांग्रेसले संसद् पुनर्स्थापनालाई चुनावको विकल्पका रूपमा मात्रै हेरेको स्पष्ट पारेको छ । पार्टी प्रवक्ता डा. प्रकाशशरण महतले सरकारले निर्वाचनको वातावरण बनाउन नसकेपछि पुनर्स्थापनाको विषय विकल्पका रूपमा अगाडि आएको बताए । उनका अनुसार पार्टीको औपचारिक प्राथमिकता अझै पनि चुनाव नै हो ।

‘सरकारले चुनावी वातावरण बनाउन गम्भीरता देखाउन सकेको छैन,’ महतले भने, ‘फागुन २१ मा निर्वाचन नभए देश थप अन्योलमा पर्छ । त्यसैले चुनाव पनि नहुने, संसद् पनि नफर्कने अवस्था स्वीकार्य हुँदैन ।’ पार्टीभित्र संसद् पुनर्स्थापनामा एकमत नदेखिएको विषयमा उनले औपचारिक निर्णय नहुँदा फरक–फरक धारणा आउनु स्वाभाविक भएको बताए । अदालत, सडक र राजनीतिका दबाबबीच अब सर्वोच्च अदालतको फैसलाले देशको आगामी राजनीतिक दिशा तय गर्ने देखिएको छ ।

 

 

 

प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाबारे कांग्रेस–एमालेको सभामुखसँग छलफल

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापना र आगामी निर्वाचनसम्बन्धी अनिश्चितता बढ्दै गएको अवस्थामा नेपाली कांग्रेस र नेकपा (एमाले) का सचेतकहरूले सभामुख देवराज घिमिरेसँग अनौपचारिक भेटघाट गरी राजनीतिक विकल्पबारे विस्तृत कुराकानी गरेका छन् ।

आज सिंहदरबारस्थित सभामुखको कार्यकक्षमा कांग्रेसका प्रमुख सचेतक श्यामकुमार घिमिरे र एमालेका मुख्य सचेतक महेश बर्तौलाले भेट गरेका हुन् । कांग्रेस सचेतक घिमिरेका अनुसार ‘चिया–कफी भेट’ भनिए पनि वार्ताको केन्द्रबिन्दु हालै विघटित प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनासम्बन्धी विषय नै रह्यो ।

कांग्रेसका प्रमुख सचेतक घिमिरेले आफू प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको स्पष्ट पक्षमा रहेको दोहोर्‍याएका छन् । घिमिरेले भने, ‘निर्वाचनमा जानैपर्छ भने पनि संविधान संशोधन आवश्यक छ, त्यसका लागि संसद् पुनर्स्थापना हुनैपर्छ ।’ उनले पुनर्स्थापनाका लागि दलभित्रबाटै दबाब बढिरहेको बताउँदै, कांग्रेसका ४६ र एमालेका ३२ पूर्व सांसदको हस्ताक्षर संकलन भइसकेको जानकारी दिए ।

२७ भदौमा प्रतिनिधिसभा विघटन भएपछि फागुन २१ मा चुनावरुपी मिति तोकिएको छ । निर्वाचन आयोगले कार्यतालिका सार्वजनिक गरिसकेको छ र ६ माघमा उम्मेदवारी दर्ता हुने कार्यसूची पारित गरिसकेको छ । यसैबीच, दल दर्ताका लागि आजदेखि १० मंसिरसम्मको समय सीमा तय गरिएको छ । पहिलो दिन नै रास्वपा, नेमकिपालगायत दलहरूले आयोगमा निवेदन दर्ता गरिसकेका छन् ।

तर प्रमुख दुई ठूला पार्टी कांग्रेस र एमालेभित्र पनि निर्वाचन वा पुनस्र्थापना— कुन मार्ग उचित भन्नेबारे आन्तरिक बहस तीव्र छ । कांग्रेस केन्द्रीय समितिले यसबारे औपचारिक निर्णय गर्न सकेको छैन भने एमालेले विघटनलाई असंवैधानिक भनी पुनर्स्थापनातर्फ झनै दृढ देखिएको छ।

राजनीतिक वातावरण झनै जटिल बन्दै गएपछि एमालेले मंगलबार दिउँसो १ बजे च्यासलस्थित पार्टी कार्यालयमा विघटित प्रतिनिधिसभा संसदीय दलको बैठक बोलाएको छ । बैठकमा ‘देशमा उत्पन्न असामान्य परिस्थिति र यसको लोकतान्त्रिक–संवैधानिक समाधान’ विषयमा विस्तृत छलफल हुने जनाइएको छ ।

एकातिर निर्वाचन आयोग तयारी मोडमा छ भने अर्कोतिर प्रमुख दलहरूले नै प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापना विकल्पलाई खुला राखेका छन् । सभामुखसँग भएको कांग्रेस–एमालेको समन्वित कुराकानीले राजधानीको राजनीतिक प्रभावक्षेत्रमा नयाँ तरंग ल्याएको छ । अब संसद् पुनर्स्थापना तर्फ राजनीतिक सहमति बन्दै जाने हो कि निर्धारित मितिमै निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढ्छ–केही दिनभित्रै दलहरूको औपचारिक निर्णयले देशको राजनीतिक मार्गचित्र स्पष्ट पार्ने आँकलन गरिँदैछ ।

भवन निरीक्षणपछि सभामुखले भने-संसद विघटन नगरी समाधान खोजेको भए हुन्थ्यो

काठमाडौं । विघटित प्रतिनिधिसभाका सभामुख देवराज घिमिरेले संसद भवनसहित सार्वजनिक सम्पत्ति जलाइएको घटनाप्रति दुःख व्यक्त गरेका छन् । आज (बिहीबार) आगजनी गरिएको संसद भवन अवलोकनपछि पत्रकारहरू माझ उनले जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको आगजनीलाई दुखद् दुर्घटना भने ।

उनले पछिल्लो क्षति र हानिबाट उठेर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए । संसद विघटन नगरी समस्या खोजेको भएर राम्रो हुने धारणा पनि उनले राखे । पत्रकारको प्रश्नहरूको संक्षिप्त जवाफ दिएका उनले राजनीतिक निकासका लागि सबैले पहल गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

प्रतिनिधिसभा विघटनको निर्णय फिर्ता लिएर बैठक बोलाउन आठ दलको माग

काठमाडौं । विघटित प्रतिनिधिसभाका आठ दलले संसद विघटनको निर्णय फिर्ता लिएर वैठक बोलाउन माग गरेका छन् । विघटित प्रतिनिधि सभाका आठ राजनीतिक दलका प्रमुख सचेतकले संसद विघटन जेनजीको आन्दोलनको मर्म र संविधान विपरित भएको भन्दै तत्काल प्रतिनिधि सभाको बैठक बोलाउन माग गरेका हुन् ।

‘जननिर्वाचित संस्था प्रतिनिधि सभालाई विघटन गरिएको भनिएको कार्य नेपालको संविधानको धारा ७६ को उपधारा (७), सर्वोच्च अदालतबाट प्रतिपादन भएका नजीर तथा सिद्धान्तहरु एवं नेपालको संवैधानिक परम्परा विपरित रहेको छ,’ शनिबार निकालिएको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘यस्तो कार्यले नेपाली जनताको मताधिकारको अवमूल्यन गर्नुका साथै संवैधानिक सर्वोच्चता र संविधानमाथि प्रहार गरेको छ । तसर्थ, प्रतिनिधि सभा विघटन गरिएको भनिएको निर्णय फिर्ता लिई तत्काल संसदको बैठक बोलाई जनता र आन्दोलनरत समूहको माग जननिर्वाचित संस्थाबाटै संबोधन हुने वातावरण सिर्जना गर्न सम्बन्धित सबैसँग जोडदार माग गर्दछौं ।’

हस्तारक्षर गर्नेहरूमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेकपा माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादी, जनता समाजवादी पार्टी, जनमत पार्टी, लोसपा र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका प्रमुख सचेतकहरु रहेका छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले भने हस्ताक्षर गरेको छैन ।

हेर्नुस् विज्ञप्ती