काठमाडौं । सल्यानको दार्मा गाउँपालिकामा स्क्रब टाइफस संक्रमण फैलिएको भन्दै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका सांसद रमेश कुमार मल्लले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।

प्रतिनिधिसभाको आकस्मिक समयमा बोल्दै मल्लले पछिल्लो एक महिनामै स्क्रब टाइफसका कारण अस्पतालमा उपचाररत ७ जनाको मृत्यु भएको बताएका छन्।

उनका अनुसार संक्रमण दार्मामा मात्रै सीमित छैन। कुमाख र बागचौरलगायतका स्थानीय तहमा समेत संक्रमितको संख्या बढिरहेको छ।

मल्लका अनुसार पछिल्लो दुई महिनामा दार्मा र बागचौरमा ३३५ जनाको स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको थियो। तीमध्ये ११६ जनामा स्क्रब टाइफस संक्रमण पुष्टि भएको उनले बताए।

यो परीक्षण गरिएकामध्ये करिब ३५ प्रतिशतमा संक्रमण देखिएको अवस्था हो।

‘यो त अहिलेसम्म परीक्षण गर्दा भेटिएको तथ्यांक मात्रै हो,’ मल्लले भने, ‘सल्यानका सबै जोखिमयुक्त क्षेत्रमा पर्याप्त परीक्षण गर्ने हो भने संक्रमितको संख्या अझै धेरै हुन सक्ने अवस्था छ।’

उनले रोग पहिचानका लागि आवश्यक परीक्षण किटसमेत पर्याप्त नभएको बताए। स्थानीय तहले प्रदेश र संघीय सरकारसँग परीक्षण किट तथा स्वास्थ्य सामग्री माग गरेको एक महिना बितिसक्दा पनि आवश्यक सहयोग नपाएको उनको दाबी छ।

परीक्षण किटको अभावमा समयमै रोग पहिचान र उपचार गर्न समस्या भएको मल्लले बताए। यसले संक्रमणको वास्तविक अवस्था पत्ता लगाउनसमेत कठिन भएको उनको भनाइ छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयको वार्षिक प्रतिवेदन उद्धृत गर्दै मल्लले नेपालमा स्क्रब टाइफस संक्रमण बढिरहेको बताए। आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ९ हजार २४३ जनामा संक्रमण देखिएकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा यो संख्या २५ हजार ४९४ पुगेको उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार कर्णाली र सुदूरपश्चिममा संक्रमणको दर तुलनात्मक रूपमा बढी देखिएको छ।

मल्लले सल्यानमा पर्याप्त परीक्षण किट, औषधी र आवश्यक स्वास्थ्य सामग्री तत्काल उपलब्ध गराउन सरकारसँग माग गरेका छन्।

जोखिमयुक्त समुदायमा घरदैलो स्वास्थ्य परीक्षण र जनचेतना अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ। स्वास्थ्यकर्मीलाई आवश्यक अभिमुखीकरण दिनुपर्ने र संघ, प्रदेश तथा स्थानीय तहबीच प्रभावकारी समन्वय गर्नुपर्ने उनले बताए।

‘स्वास्थ्य सेवा नागरिकको मौलिक हक हो। स्वास्थ्य संकटका बेला नागरिकले राज्यको उपस्थिति अनुभूति गर्न पाउनु पर्छ,’ मल्लले भने, ‘संक्रमण नियन्त्रणका लागि सरकारले तत्काल आवश्यक कदम चाल्नुपर्छ।’