काठमाडौं । अमेरिकी प्रविधि उद्यमी एलन मस्कले युक्रेनी सेनाले स्टारलिङ्क स्याटेलाइट सञ्चार प्रणालीको प्रयोग गरी घातक ड्रोन आक्रमण गरेको आरोप लगाएका छन्। युक्रेनको सैन्य सञ्चारको मुख्य आधार मानिने स्टारलिङ्क सेवाको सञ्चालन र त्यसमा आएको अवरोधलाई लिएर अमेरिका र युक्रेनबीच तनाव बढिरहेका बेला मस्कको यस्तो आरोप सार्वजनिक भएको हो।

मस्कले शनिबार सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत युक्रेनी सेनाले स्टारलिङ्कको सेवा सर्त उल्लङ्घन गर्दै मानिसको ज्यान लिने उद्देश्यले ड्रोन आक्रमणमा उक्त प्रणाली प्रयोग गरेको दाबी गरेका छन्। उनले प्रणालीमा देखिएको कमजोरी गत साता नै समाधान गरिएको उल्लेख गरेका छन्।

स्टारलिङ्क नागरिक सञ्चारका लागि निर्माण गरिएको प्रणाली भएको उल्लेख गर्दै मस्कले यसलाई मानिसको हत्या गर्ने माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्न नपाइने बताएका छन्। सेवा सर्त उल्लङ्घन भएमा सम्बन्धित सेवा बन्द गरिने उनको चेतावनी छ।

तर, मस्कले युक्रेनको रक्षामा स्टारलिङ्कको महत्व अस्वीकार गरेका छैनन्। तत्काल अवरुद्ध गर्न वा नष्ट गर्न कठिन हुने भएकाले यो प्रणाली युक्रेनी सेनाका लागि निर्णायक रहेको उनको भनाइ छ। स्टारलिङ्क सेवा बन्द भएमा युक्रेनको अग्रपंक्ति तत्कालै कमजोर हुने उनले बताएका छन्।

त्यस्तै, सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेयता मस्कले युक्रेनप्रतिको आफ्नो धारणा पटक-पटक परिवर्तन गर्दै आएका छन्। स्टारलिङ्क सेवामा आउने अवरोधका लागि स्पेसएक्सभन्दा अमेरिकी सरकार जिम्मेवार रहेको दाबी पनि उनले गर्दै आएका छन्।

रुसी क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणको सामना गरिरहेको युक्रेनले सैन्य सञ्चार, निगरानी र अन्य सैन्य गतिविधिका लागि नागरिक प्रयोजनको स्टारलिङ्कसँगै सैन्य प्रयोजनका लागि विकसित स्टारशिल्ड प्रणालीको समेत प्रयोग गर्दै आएको छ।

यसैबीच, युक्रेनका रक्षामन्त्री येभगेनी खमाराले शनिबार स्टारलिङ्क र स्टारशिल्डको सञ्चालन गतिमा सुधार आएको बताएका छन्। उनका अनुसार, प्रणालीको गति प्रतिघण्टा ४०० किलोमिटरभन्दा बढी पुगेको छ भने सञ्चार सम्पर्क पनि स्थिर बनेको छ।

यो सुधार अग्रपंक्तिमा तैनाथ सैनिक, ड्रोन सञ्चालन, रसद व्यवस्थापन र सैन्य सञ्चारका लागि महत्वपूर्ण रहेको खमाराले बताएका छन्। आवश्यक गति पुनः प्राप्त भएको उल्लेख गर्दै उनले सेवा पुनःस्थापनाको काम रातिदेखि नै सुरु गरिएको जानकारी दिएका छन्।

प्रणालीको कार्यक्षमतामा आएको सुधारले अग्रपंक्तिमा सैनिकलाई आवश्यक सामग्री पुर्‍याउन र रकेटबाट चल्ने ड्रोनलगायतका आक्रमणबाट देशको रक्षा गर्न सहयोग पुग्ने युक्रेनी रक्षामन्त्रीको भनाइ छ।

स्टारलिङ्कको सञ्चालनसम्बन्धी विषय पछिल्लो समय युक्रेन र अमेरिकाबीचको विवादको प्रमुख कारण बनेको छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले वासिङ्टनले रुसलाई फाइदा पुग्ने गरी काम गरेको आरोप लगाएका छन्।

जेलेन्स्कीका अनुसार, अमेरिकाले युक्रेनतर्फ लक्षित क्षेप्यास्त्र आक्रमणबारे समयमै पूर्वसूचना नदिएको र स्टारलिङ्कको गति सीमित पारेको कारण युक्रेनी सेनाको प्रतिकार्य क्षमतामा असर परेको थियो।

युक्रेनका रक्षामन्त्री खमाराले यस विषयमा राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले लिएको दृढ अडानको प्रशंसा गरेका छन्। साथै, उक्त अडानले सकारात्मक नतिजा दिन थालेको उनको भनाइ छ।