एजेन्सी। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले इरानसँगको युद्ध छिट्टै समाधान भए पनि यस वर्ष विश्वले तेल अभाव झेल्नुपर्ने चेतावनी दिएको छ। द्वन्द्वका सम्भावित गम्भीर आर्थिक प्रभावबारे चेतावनी दिने प्रमुख निकायमध्ये आईएमएफ पछिल्लो संस्था बनेको हो।

कोषले उच्च ऊर्जा मूल्यबाट उपभोक्तालाई जोगाउने नाममा अत्यधिक सरकारी खर्च नगर्न पनि सुझाव दिएको छ। युद्धअघि नै सार्वजनिक वित्तमा दबाब रहेकाले थप जोखिम लिन नहुने उल्लेख गरिएको छ।

आईएमएफका मुख्य अर्थशास्त्री पियरे-ओलिभर गोरिन्चासका अनुसार, ‘आजै युद्ध रोकिएर हर्मुज जलडमरू खुला भए पनि यस वर्ष तेल अभाव देखिन सक्नेछ।’

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी का अनुसार मार्च महिनामा विश्वव्यापी तेल आपूर्ति दैनिक १०.१ मिलियन ब्यारेलले घटेको छ, जुन इतिहासकै ठूलो गिरावट हो। यद्यपि एजेन्सीले पूर्ण अभाव नदेखे पनि आपूर्ति वृद्धि अपेक्षा निकै घटाएको जनाएको छ।

युद्धअघि विश्व अर्थतन्त्र सकारात्मक दिशामा रहेको भए पनि अहिले अवस्था अचानक बिग्रिएको आईएमएफले जनाएको छ। कोषका अनुसार २०२६ मा विश्व आर्थिक वृद्धि दर ३.१ प्रतिशत रहने अनुमान गरिएको छ, जुन अघिल्लो अनुमानभन्दा कम हो। यस वर्ष मुद्रास्फीति बढेर ४.४ प्रतिशत पुग्ने देखिएको छ।

यदि द्वन्द्व लामो समयसम्म चल्यो भने अवस्था अझ गम्भीर बन्न सक्ने आईएमएफले जनाएको छ। ऊर्जा मूल्य १०० देखि २०० प्रतिशतसम्म बढेमा विश्व आर्थिक वृद्धि २ प्रतिशतमा सीमित हुन सक्छ, जुन विश्वव्यापी मन्दी नजिकको अवस्था मानिन्छ।

इरानले हर्मुज जलडमरू प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेपछि विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति प्रभावित भएको छ। यसको असर विशेषगरी एसिया-प्रशान्त क्षेत्रमा देखिन थालेको छ, जहाँ इन्धन अभाव र मूल्यवृद्धि भइरहेको छ।

अस्ट्रेलिया का अर्थमन्त्री जिम चालमर्स ले पनि विश्व अर्थतन्त्र ‘खतरनाक चरण’ मा प्रवेश गरेको चेतावनी दिएका छन्। उनले युद्धका कारण उत्पन्न आर्थिक धक्काबाट कुनै पनि देश पूर्ण रूपमा सुरक्षित नरहने बताएका छन्।

ऊर्जा संकटको प्रभाव कम गर्न अस्ट्रेलियाले पेट्रोल र डिजेलमा कर अस्थायी रूपमा घटाएको छ। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा युद्ध अन्त्यका लागि पहल गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

समग्रमा, आईएमएफको विश्लेषणले इरान युद्धले विश्वव्यापी ऊर्जा बजार र अर्थतन्त्रमा दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने स्पष्ट संकेत गरेको छ।