एजेन्सी। दक्षिण–पूर्व एसियाली राष्ट्रहरूको सङ्घ (आसियान) को शिखर सम्मेलन फिलिपिन्सको सेबु शहरमा सुरु भएको छ। यस सम्मेलनमा क्षेत्रीय नेताहरू मुख्य रूपमा मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण उत्पन्न आर्थिक प्रभावबारे छलफल गर्न भेला भएका छन्।

इजरायल र इरानबीच बढ्दो सैन्य तनावले विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा अवरोध ल्याएको छ। यसको प्रत्यक्ष असर तेल आपूर्ति, खाद्य मूल्य र व्यापारिक ढुवानीमा परेको बताइएको छ। यसले दक्षिण–पूर्व एसियाली क्षेत्रमा इन्धन अभाव, महँगी र आर्थिक अस्थिरता बढाएको छ।

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोसले यस सम्मेलनलाई “सीमित र व्यावहारिक एजेन्डा” भएको बताएका छन्। उनका अनुसार अहिलेको प्रमुख आवश्यकता क्षेत्रीय देशहरूबीच सहकार्य बढाउँदै ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु हो। तर आसियानसँग आपतकालीन अवस्थामा तत्काल प्रयोग गर्न सकिने बाध्यकारी ऊर्जा सहकार्य प्रणाली नभएकाले ठोस निर्णय लिन चुनौती देखिएको छ।

यसैबीच, म्यानमारको राजनीतिक संकट पनि छलफलको विषय बनेको छ। सन् २०२१ मा भएको सैन्य ‘कू’ पछि म्यानमार गृहयुद्धमा फसेको छ। त्यसपछि देशलाई आसियानका उच्चस्तरीय बैठकहरूबाट आंशिक रूपमा अलग राखिएको छ। केही सदस्य राष्ट्रहरूले म्यानमारसँग संवाद र क्रमिक सम्बन्ध सुधारको पक्षमा धारणा राखेका छन् भने अन्यले लोकतान्त्रिक सुधार बिना पुनःसम्बन्ध सम्भव नहुने अडान लिएका छन्।

त्यसैगरी, दक्षिण चीन सागरको विवाद पनि सम्मेलनको प्रमुख एजेन्डामध्ये एक बनेको छ। ब्रुनाइ, मलेसिया, फिलिपिन्स र भियतनामले उक्त क्षेत्रमा आंशिक दाबी गर्दै आएका छन् भने चीनले लगभग सम्पूर्ण क्षेत्र आफ्नो भएको दाबी गर्दै आएको छ। दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि वार्ता जारी रहे पनि अझै बाध्यकारी आचारसंहिता तयार हुन सकेको छैन, जसले क्षेत्रीय तनाव बढाइरहेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार आसियान शिखर सम्मेलनमा यी सबै मुद्दा उठे पनि तत्काल ठोस र बाध्यकारी निर्णय आउने सम्भावना कमजोर देखिएको छ।