एजेन्सी। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकासँग ठूलो मात्रामा हतियार मौज्दात रहेको दाबी गर्दै आवश्यकताअनुसार थप हतियार उत्पादन र आपूर्ति भइरहेको बताएका छन्।

उनले अमेरिकी रक्षा उद्योगले उत्पादन क्षमता विस्तार गरिरहेको र देशको रक्षा तयारीलाई थप मजबुत बनाइँदै गएको दाबी गरेका छन्।

सामाजिक सञ्जालमार्फत ट्रम्पले अमेरिकी रक्षा कम्पनीहरूले देशको इतिहासमै सबैभन्दा धेरै नयाँ उत्पादन प्लान्ट तथा कारखाना निर्माण गरिरहेको उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार पछिल्लो समय रक्षा उत्पादनमा भइरहेको विस्तारले अमेरिकालाई आवश्यक परेको अवस्थामा ठूलो परिमाणमा हतियार उपलब्ध गराउन सक्षम बनाउनेछ।

ट्रम्पले अमेरिकासँग पर्याप्त हतियार रहेको र आवश्यकता परे त्यसको उत्पादन तथा आपूर्ति निरन्तर गर्न सकिने बताएका छन्। यद्यपि, उनले मौज्दातमा रहेका हतियारको वास्तविक परिमाण वा कुन प्रकारका हतियारको उत्पादन बढाइएको हो भन्नेबारे विस्तृत जानकारी दिएका छैनन्।

यसैबीच, ट्रम्पले गोप्य रक्षा सूचना चुहाउने व्यक्तिहरूमाथि कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्। त्यस्ता व्यक्तिहरूको पहिचान भइरहेको र उनीहरूविरुद्ध लामो जेल सजायको माग गरिने उनले बताएका छन्।

तर ट्रम्पले कुन गोप्य सूचना वा कुन घटनासँग सम्बन्धित जानकारी चुहावट भएको हो भन्ने स्पष्ट पारेका छैनन्। उनले राष्ट्रघाती प्रकृतिका गोप्य सूचना चुहाउनेहरूलाई लक्षित गर्दै कारबाही गरिने मात्र बताएका छन्।

अमेरिका र इरानबीच तनाव बढिरहेका बेला ट्रम्पले भने सैन्य कारबाहीभन्दा वार्ता र सम्झौताको माध्यमबाट समस्या समाधान गर्न आफू इच्छुक रहेको बताएका छन्।

लस भेगासमा बुधबार आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै ट्रम्पले आफू युद्ध वा अनावश्यक मानवीय क्षति चाहने पक्षमा नरहेको बताए। ‘म मानिसहरू मार्न चाहन्नँ, त्यसैले म सम्झौता गर्न चाहन्छु,’ उनले भने।

ट्रम्पले अमेरिकाले इरानविरुद्ध ठूलो सैन्य कारबाहीको तयारी गरिसकेको दाबीसमेत गरेका छन्। उनका अनुसार अमेरिकाले दोस्रो विश्वयुद्धपछिकै ठूलो सैन्य आक्रमणको तयारी गरिरहेका बेला अर्को पक्षबाट सम्पर्क गरी आक्रमण रोक्न र वार्तामा बस्न आग्रह गरिएको थियो।

तर पछि सार्वजनिक रूपमा त्यही पक्षले अमेरिकासँग वार्ता भएको कुरा अस्वीकार गरेको ट्रम्पको भनाइ छ। उनले वार्ताका लागि पर्दापछाडि सम्पर्क गर्ने र सार्वजनिक रूपमा त्यसलाई अस्वीकार गर्ने प्रवृत्तिप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।

ट्रम्पले सैन्य शक्ति प्रयोग गर्ने विकल्प अमेरिकासँग खुला रहे पनि त्यसलाई पहिलो विकल्पका रूपमा अघि बढाउन आफू इच्छुक नभएको संकेत गरेका छन्। उनका अनुसार वार्ताबाट समाधान खोज्न सकिने अवस्था रहेसम्म सम्झौताको प्रयास गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

ट्रम्पले इरान आफैँ अमेरिकासँग वार्ता गर्न इच्छुक रहेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार दुवै देशबीचको सम्पर्कमा केही प्रगति भइरहेको छ र आगामी दिनमा सम्झौताको सम्भावना पनि रहेको छ।

फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले इरानी पक्षले आफूलाई फोन गरेर वार्ता गर्न आग्रह गरेको दाबी गरे। ‘उनीहरूले मलाई फोन गरेर कुरा गरौँ भने। उनीहरू वार्ता गर्न चाहन्छन्। रोचक कुरा के छ भने सार्वजनिक रूपमा उनीहरूले यसको उल्लेख गर्दैनन्,’ उनले भने।

ट्रम्पले इरानका लागि पनि सम्झौता नै सबैभन्दा उपयुक्त विकल्प भएको बताएका छन्। लामो समयसम्म तनाव र सैन्य द्वन्द्व कायम राख्नुभन्दा वार्तामार्फत समाधान खोज्नु दुवै पक्षको हितमा हुने उनको संकेत छ।

‘मलाई लाग्छ उनीहरूले सम्झौता गर्नेछन्। अब के हुन्छ, हेरौँ,’ ट्रम्पले भने।

यद्यपि, ट्रम्पले दाबी गरेजस्तो इरान र अमेरिकाबीच औपचारिक वार्ता कुन तहमा भइरहेको छ भन्नेबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक भएको छैन। इरानी पक्षबाट पनि ट्रम्पका सबै दाबीको तत्काल पुष्टि भएको छैन।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भेन्सले भने इरानसँगको वार्ता छोटो वा सहज प्रक्रियाबाट टुंगिन नसक्ने बताएका छन्। उनका अनुसार इरानभित्रै युद्ध र वार्ताका विषयमा फरक–फरक धारणा रहेकाले अमेरिकाले अत्यन्त सावधानीपूर्वक रणनीति अघि बढाउनुपर्ने अवस्था छ।

फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा भेन्सले इरानभित्र केही समूह द्वन्द्व अन्त्य गर्न चाहने भए पनि केही कट्टरपन्थी समूह युद्ध जारी राख्न इच्छुक रहेको बताएका छन्।

यस्तो अवस्थामा अमेरिकाले सैन्य, आर्थिक र कूटनीतिक तीनै पक्षलाई सन्तुलनमा राखेर रणनीति बनाउनुपर्ने उनको भनाइ छ। उनका अनुसार अमेरिकाले सैन्य दबाब कायम राख्दै कूटनीतिक विकल्पलाई पनि खुला राख्नुपर्नेछ।

ट्रम्प प्रशासनका पछिल्ला अभिव्यक्तिबाट अमेरिका एकातिर सैन्य तयारी र रक्षा उत्पादनलाई तीव्र बनाउँदै अर्कोतर्फ इरानसँग सम्भावित सम्झौताको बाटो खोजिरहेको देखिन्छ।

ट्रम्पले सैन्य शक्ति प्रयोगको सम्भावना अस्वीकार नगरे पनि आफू वार्तामार्फत समाधान खोज्न इच्छुक रहेको सार्वजनिक रूपमा बताइरहेका छन्।