काठमाडौं। त्रिभुवन विश्वविद्यालयको तीनवर्षे बीएअन्तर्गत २०८१ ब्याचको परीक्षा सकिएको लामो समय बितिसक्दा पनि आंशिक र मौका परीक्षार्थीको नतिजा सार्वजनिक हुन सकेको छैन।

नतिजा नआउँदा विद्यार्थीहरू उच्च शिक्षा अध्ययन, रोजगारी तथा विभिन्न प्रवेश परीक्षामा सहभागी हुनबाट प्रभावित भएका छन्।

त्रिविले २०८१ ब्याचको बीएको परीक्षा फारम २०८२ भदौमा भर्न आह्वान गरेको थियो। तर जेनजी आन्दोलनका कारण केही विद्यार्थी फारम भर्नबाट छुटेपछि कात्तिकमा पुनः फारम भर्ने अवसर दिइएको थियो।

फारम भरेको लामो समयपछि मात्रै परीक्षा सञ्चालन हुँदा विद्यार्थीले थप अध्ययनका लागि समयमै अगाडि बढ्न नपाएको गुनासो गरेका छन्।

त्रिविले २०८३ वैशाख ३ गते परीक्षा तालिका सार्वजनिक गरेको थियो। सोही तालिकाअनुसार जेठ १८ देखि २७ गतेसम्म बीएको परीक्षा सञ्चालन भयो। आंशिक र मौका परीक्षार्थीको परीक्षा पनि यही अवधिमा सञ्चालन गरिएको थियो।

तर परीक्षा सकिएको लामो समय बितिसक्दा पनि नतिजा सार्वजनिक नहुँदा विद्यार्थी थप अन्योलमा परेका छन्।

महेन्द्र मोरङ आदर्श बहुमुखी क्याम्पसका विद्यार्थी योगराज दाहालका अनुसार परीक्षा नै ढिला भएकाले उच्च शिक्षामा जाने विद्यार्थीको समय थप पछाडि धकेलिएको छ।

‘ढिला गरी परीक्षा भयो। थप अध्ययन गर्न ढिला भएकाले छिटो नतिजा सार्वजनिक गर्न माग गरेका हौँ,’ दाहालले भने।

उनका अनुसार आंशिक र मौका परीक्षातर्फ करिब २ हजार ४३० विद्यार्थी नतिजाको प्रतीक्षामा छन्। नतिजा नआउँदा उनीहरू उच्च शिक्षा अध्ययनसँगै रोजगारी तथा विभिन्न प्रवेश परीक्षामा सहभागी हुनसमेत समस्या भएको उनको भनाइ छ।

‘आंशिक र मौका परीक्षामा २ हजार ४३० विद्यार्थीको नतिजा अझै नआउँदा उच्च शिक्षा अध्ययन, रोजगारी र प्रवेश परीक्षा दिनबाट वञ्चित भएका छौँ,’ उनले भने।

दाहाल आफैं पनि आंशिकतर्फका विद्यार्थी हुन्। उनका अनुसार बीएको एउटा विषयको नतिजा सार्वजनिक नहुँदा उनले एलएलबी अध्ययनका लागि प्रवेश परीक्षा दिनसमेत पाएका छैनन्।

‘म आंशिकतर्फको विद्यार्थी हुँ। नतिजा सार्वजनिक नहुँदा एलएलबी अध्ययनको प्रवेश परीक्षा दिन पाएको छैन,’ उनले भने, ‘कोभिड कालदेखि नै परीक्षा ढिला भएका कारण आंशिकतर्फका विद्यार्थी थप मारमा परेका छन्।’

उनका अनुसार प्रथम वर्षको अंग्रेजीबाहेक अन्य विषय उत्तीर्ण भए पनि एउटा विषयको नतिजा नआउँदा थप अध्ययनको बाटो रोकिएको छ।

विद्यार्थीहरूले परीक्षा फारम भरेको करिब एक वर्षपछि परीक्षा भएको भन्दै असार मसान्तभित्रै नतिजा सार्वजनिक गर्न माग गरेका थिए। तर उक्त समयसीमासम्म पनि नतिजा सार्वजनिक नभएपछि विद्यार्थीहरू थप निराश भएका छन्।

नतिजा तत्काल सार्वजनिक गर्न माग गर्दै विद्यार्थीहरूले त्रिभुवन विश्वविद्यालयका विभिन्न निकायमा निवेदन दिएका छन्। उनीहरूले विश्वविद्यालयका विभिन्न कार्यालयदेखि सरकारको ‘हेलो सरकार’ प्रणालीसम्म गुनासो दर्ता गराएको बताएका छन्।

दाहालका अनुसार विद्यार्थीहरूले नतिजा प्रकाशनका लागि त्रिविका करिब २३ वटा निकायमा निवेदन दिएका छन्।

‘त्रिविका सबै निकाय र हेलो सरकारसम्म उजुरी दिएका छौँ,’ उनले भने।

विद्यार्थीहरूले परीक्षा र नतिजा प्रकाशनमा हुने ढिलाइका कारण विशेषगरी आंशिक तथा मौका परीक्षार्थीको शैक्षिक यात्रा प्रभावित हुँदै आएको बताएका छन्।

त्रिभुवन विश्वविद्यालय, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय बल्खुले भने नतिजा प्रकाशनको काम अन्तिम चरणमा पुगेको जनाएको छ।

परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयका प्रवक्ता कविराज पौडेलका अनुसार आंशिक र मौका परीक्षा एकैपटक सञ्चालन गरिएकाले परीक्षण गर्नुपर्ने विषयको संख्या धेरै भएको हो।

‘आंशिक र मौका परीक्षा एकै पटक गरिएको थियो। करिब ३ हजार २०० विषय छन्। उत्तरपुस्तिका परीक्षण भएर आएको छ,’ पौडेलले भने।

उनका अनुसार अबको दुई साताभित्र नतिजा सार्वजनिक गर्ने तयारी छ।

‘छिटो नतिजा सार्वजनिक गर्न विद्यार्थीको गुनासो आएको छ। अब भदौको पहिलो हप्तामा नतिजा आउँछ,’ पौडेलले भने।

उनले नतिजा प्रकाशनमा कार्यालयबाट अनावश्यक ढिलाइ नभएको दाबी गरे।

‘नतिजामा कुनै ढिलाइ भएको छैन। पनिकाले समयमा नै नतिजा सार्वजनिक गर्छ,’ उनले भने।

धेरै पुरानो ब्याचका विद्यार्थीलाई समेत एकपटकका लागि मौका परीक्षा दिने व्यवस्था गरिएकाले यसपटक परीक्षण गर्नुपर्ने विषयको संख्या बढेको कार्यालयको भनाइ छ।

विश्वविद्यालय तहमा परीक्षा र नतिजा प्रकाशनमा हुने ढिलाइलाई सम्बोधन गर्न सरकारले उच्च शिक्षाको राष्ट्रिय शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गरेको छ।

नयाँ क्यालेन्डरअनुसार परीक्षा सम्पन्न भएको मितिले ६० दिनभित्र नतिजा सार्वजनिक गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। अन्तिम सेमेस्टरको परीक्षाफल भने परीक्षा सम्पन्न भएको ३० दिनभित्र सार्वजनिक गर्नुपर्ने व्यवस्था छ।

यसअघि विश्वविद्यालयहरूले सामान्यतया परीक्षा सम्पन्न भएको १०० दिनभित्र नतिजा सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था थियो।

नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनका लागि विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले सबै विश्वविद्यालयलाई परिपत्र गरिसकेको जनाएको छ।

आयोगका उपनिर्देशक रमेशप्रसाद अधिकारीले राष्ट्रिय शैक्षिक क्यालेन्डर कार्यान्वयन गर्न विश्वविद्यालयहरूलाई पत्राचार भइसकेको जानकारी दिए।

‘क्यालेन्डर कार्यान्वयन गर्न पत्राचार भइसकेको छ,’ अधिकारीले भने।

सरकारले तयार पारेको राष्ट्रिय शैक्षिक क्यालेन्डरमा उच्च शिक्षाको शैक्षिक गतिविधिका लागि निश्चित समयसीमा तोकिएको छ।

क्यालेन्डरअनुसार विश्वविद्यालय तहका प्रवेश परीक्षा साउनमा सञ्चालन गर्ने र विद्यार्थी भर्ना भदौभित्र सम्पन्न गर्ने व्यवस्था गरिएको छ। पठनपाठन पनि भदौदेखि नै सुरु गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

वार्षिक प्रणालीतर्फको पठनपाठन २०८३ भदौदेखि २०८४ वैशाखसम्म सञ्चालन गर्ने र सेमेस्टर प्रणालीको पठनपाठन २०८३ भदौदेखि माघसम्म सञ्चालन गर्ने व्यवस्था क्यालेन्डरमा गरिएको छ।

वार्षिक प्रणालीको अन्तिम परीक्षा जेठमा र सेमेस्टर प्रणालीको परीक्षा माघमा सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

परीक्षा सम्पन्न भएपछि साउनमा नतिजा सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था पनि क्यालेन्डरमा उल्लेख छ।

त्यसैगरी, प्रवेश परीक्षाको नतिजा परीक्षा सम्पन्न भएको एक साताभित्र सार्वजनिक गर्नुपर्नेछ। विश्वविद्यालयले स्नातक तहको परीक्षाफल प्रकाशित भएको ३० देखि ४५ दिनभित्र विद्यार्थी भर्ना गरी पठनपाठन सुरु गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

उच्च शिक्षामा वर्षौँदेखि देखिँदै आएको परीक्षा, नतिजा र शैक्षिक सत्रको ढिलाइ अन्त्य गर्ने उद्देश्यले राष्ट्रिय शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गरिएको हो।

सरकारको १०० बुँदे शासकीय सुधार कार्यक्रमको ८७औँ बुँदामा समेत विश्वविद्यालयबाट सञ्चालन हुने स्नातक तथा स्नातकोत्तर परीक्षाको नतिजा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको शैक्षिक क्यालेन्डरअनुसार प्रकाशन गर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको थियो।

सोही आधारमा शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलले उच्च शिक्षाको राष्ट्रिय शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गरेका हुन्।

विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले क्यालेन्डर कार्यान्वयनलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउने जनाएको छ। क्यालेन्डर प्रभावकारी रूपमा लागू भए विश्वविद्यालयमा वर्षौँदेखि देखिँदै आएको परीक्षा र नतिजाको ढिलाइ कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

तर नयाँ क्यालेन्डर कार्यान्वयनमा आउनुअघि नै पुराना ब्याचका विद्यार्थीको नतिजा र शैक्षिक सत्रमा देखिएको ढिलाइ व्यवस्थापन गर्नुपर्ने चुनौती भने कायमै छ।

बीएको आंशिक र मौका परीक्षार्थीहरू अहिले यही समस्याको प्रत्यक्ष मारमा छन्।

उनीहरूका लागि नतिजा केवल परीक्षा उत्तीर्ण भएको प्रमाणपत्र मात्र नभई आगामी अध्ययन, रोजगारी र प्रवेश परीक्षासँग जोडिएको विषय भएकाले तत्काल नतिजा सार्वजनिक गर्नुपर्ने माग गर्दै आएका छन्।