काठमाडौं। श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने जनैपूर्णिमा तथा रक्षाबन्धनका अवसरमा पशुपतिनाथस्थित वेद वृद्धाश्रमका बटुकहरूले बिहानै स्नान गरी पूजापाठसहित व्रत सुरु गरेका छन्।

जनैपूर्णिमाका दिन तागाधारी समुदायले पुरानो जनै त्यागेर मन्त्रद्वारा संस्कारित नयाँ यज्ञोपवीत धारण गर्ने धार्मिक मान्यता छ। पर्वको तयारीस्वरूप अघिल्लो दिनदेखि नै केशमुण्डन गर्ने, एक छाक मात्र भोजन गर्ने र शुद्ध भएर बस्ने चलन रहँदै आएको छ।

पर्वका दिन व्रत बसेका श्रद्धालुहरू बिहानै नदी, पोखरी, ताल, तलाउ तथा विभिन्न कुण्डमा पुगेर धार्मिक विधिअनुसार स्नान गर्छन्। स्नानको क्रममा गाईको गोबर, खरानी, दतिवन र सप्तमृत्तिका प्रयोग गर्ने परम्परासमेत छ।

स्नानपछि जौ, तिल र कुश प्रयोग गरी ऋषिहरूलाई तर्पण दिने तथा वैदिक विधिबाट पूजा आराधना गर्ने गरिन्छ। त्यसपछि रुद्राभिषेकलगायतका धार्मिक कर्म पूरा गरी मन्त्रिएको नयाँ जनै धारण गरिन्छ।

तागाधारी समुदायले यसै दिन नयाँ यज्ञोपवीत धारण गर्ने भएकाले श्रावण शुक्ल पूर्णिमालाई जनैपूर्णिमा भनिँदै आएको हो।

जनैपूर्णिमामा रक्षासूत्र बाँध्ने चलन पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण मानिन्छ। परिवारका सदस्य, आफन्त तथा शुभेच्छुकबीच राखी वा रक्षासूत्र बाँधेर सुख, शान्ति, समृद्धि र दीर्घायुको कामना गर्ने गरिन्छ।

नेपाल बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक मुलुक भएकाले जनैपूर्णिमा विभिन्न समुदायले आफ्नै परम्परा र संस्कारअनुसार मनाउने गरेका छन्।

धार्मिक आस्था, पारिवारिक सम्बन्ध र सांस्कृतिक एकताको सन्देश दिने पर्वका रूपमा पनि यस दिनलाई लिइन्छ।