घण्टी नै घन्टीबाट बनेको ‘महाघण्टी’
काठमाडौं। धनकुटास्थित निसान मन्दिर परिसरमा बनाइएको विशाल ‘महाघण्टी’ धार्मिक पर्यटक तथा आगन्तुकका लागि आकर्षणको केन्द्र बनेको छ ।
मन्दिर पुग्ने मात्र होइन, धनकुटा घुम्न आउने धेरैजसो पर्यटकसमेत महाघण्टीमा तस्बिर खिचेर फर्किने गरेका छन् ।
सानासाना घण्टीलाई एउटै संरचनामा जोडेर बनाइएको महाघण्टीमा ५०० भन्दा बढी घण्टी समेटिएका छन् । यसको तौल करिब १५० किलोभन्दा बढी रहेको निसान मन्दिर व्यवस्थापन समितिका सचिव जनार्दन घिमिरेले जानकारी दिए ।
मन्दिर पुनर्निर्माणका क्रममा २०७७ सालमा महाघण्टी निर्माण गरिएको हो । मन्दिर परिसरमा रहेका साना घण्टीको संख्या बढ्दै गएपछि व्यवस्थापन चुनौती बनेको थियो । पुराना घण्टी हटाउँदा ऐतिहासिक महत्त्वका सामग्रीसमेत नष्ट हुने जोखिम देखिएपछि तिनलाई संरक्षण गर्ने उद्देश्यले महाघण्टी बनाइएको घिमिरेले बताए ।
उनका अनुसार महाघण्टीमा १९३१ सालभन्दा अघिदेखिका पुराना घण्टीसमेत समेटिएका छन् । यसले पुराना घण्टीको संरक्षणसँगै निसान मन्दिरको सौन्दर्य र छुट्टै पहिचानसमेत थपेको छ ।
पहिले घण्टी व्यवस्थापनका लागि सुरु गरिएको यो संरचना अहिले मन्दिरको प्रमुख आकर्षण बनेको छ । धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको निसान मन्दिरमा पुग्ने आगन्तुकका लागि महाघण्टी तस्बिर खिच्ने लोकप्रिय गन्तव्य बनेको छ ।
धनकुटाको निसान मन्दिरको इतिहास पूर्व नेपालको प्रशासनिक तथा सैनिक इतिहाससँग जोडिएको छ । विसं १८४१ मा पूर्वी क्षेत्रको प्रशासनिक कार्यका लागि प्रसादसिंह बस्नेत धनकुटा आएपछि जङ्गी निसान स्थापना भएको इतिहास रहेको बताइन्छ ।
मन्दिरमा अहिले पनि नेपाली सेनाले दैनिक पूजाआजा गर्दै आएको छ । सेनाकै एक पुजारी मन्दिरमा रहने व्यवस्था छ ।
धार्मिक आस्था र ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको निसान मन्दिरमा बनेको महाघण्टीले पुराना घण्टी जोगाउने कामसँगै मन्दिरको सौन्दर्य र पर्यटकीय आकर्षण पनि बढाएको छ ।
