Author: nepal one

ल्याटिन अमेरिकाका सबैभन्दा कम उमेरका नेता चिलीका राष्ट्रपति ग्याब्रियल बोरिकले चाँडै पिता बन्ने घोषणा गर्नुभएको छ ।इन्स्टाग्राममा आफ्नी श्रीमती पाउला कारास्कोसँग संयुक्त पोस्टमा ३८ वर्षीय वामपन्थी राष्ट्रपतिले शिशुको अल्ट्रासाउण्ड छवि साझा गर्नुभयो ।

“तिमीलाई पर्खँदा… तिमी न्यायपूर्ण र सुखी चिलीमा बस्न सक्छौ भनेर सुनिश्चित गर्न हामी सक्दो प्रयास गर्नेछौँ”, उहाँहरूले एक पोस्टमा भन्नुभयो । उक्त पोस्टले बुधबार बिहानै तीन लाखभन्दा बढी लाइक प्राप्त गर्यो ।

आफ्नी साथीसँग विवाह नगरी बच्चा जन्माउने बोरिक सामाजिक रूढीवादी, क्याथोलिक बहुल देशको पहिलो राष्ट्रपति हुनुहुनेछ ।

तीस वर्षीया कारास्को वातावरण रसायनशास्त्री हुनुहुन्छ । उहाँ चिलीको वातावरण मन्त्रालयमा काम गर्नुहुन्छ । साथै देशको राष्ट्रिय टोलीमा पेशेवर बास्केटबल खेलाडी पनि हुनुहुन्छ ।

बोरिकले उहाँलाई गत अक्टोबरमा प्यान अमेरिकन खेलकुद हुँदा भेट्नुभएको थियो र सन् २०२४ सेप्टेम्बरमा आफ्नो सम्बन्ध सार्वजनिक गर्नुभएको थियो ।

सन् २०२२ मार्चमा कार्यालय सम्हाल्दा कारास्को राष्ट्रपतिको दोस्रो प्रेमिका हुनुहुन्छ ।

उहाँको अघिल्लो साझेदार राजनीतिक वैज्ञानिक र समाजशास्त्री इरिना कारामानोसले एक वर्षभन्दा कम समयपछि राजीनामा दिनुअघि संक्षिप्त रूपमा प्रथम महिलाको भूमिका लिनुभएको थियो । उहाँ र बोरिकले सन् २०२३ नोभेम्बर मा आफ्नो सम्बन्ध तोड्नुभएको थियो ।

चीनमा यो बर्षको शरद्मा मौसमको रेकर्ड राख्न थालेपछिको सबैभन्दा गर्मी भएको राष्ट्रिय जलवायु केन्द्रले बुधबार घोषणा गरेको छ ।

चीनले सन् १९६१ देखि मौसम र तापक्रमसम्बन्धी रेकर्ड राख्न थालेको थियो ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार हरितगृह ग्याँस उत्सर्जनको प्रमुख उत्सर्जकमध्ये एक चीन भएको र यसले विश्वव्यापी जलवायु परिवर्तनलाई बढावा दिइरहेको छ, जसले चरम मौसमी दुर्घटनाहरूलाई अझ बढी नियमित बनाइरहेको छ ।

बेइजिङले सन् २०३० सम्ममा कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जनलाई उच्च बिन्दुमा पुग्ने र सन् २०६० सम्ममा शून्यमा झार्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

केन्द्रले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल अकाउन्टमा उल्लेख गरेको छ, “यस वर्षको शरद् ऋतु (सेप्टेम्बर १ देखि नोभेम्बर ३०) मा राष्ट्रिय औसत तापक्रम ११.८ डिग्री सेल्सियस थियो । यो औसत वर्षको तुलनामा १.५ डिग्री बढी हो र यो सन् १९६१ यताकै सबैभन्दा बढी हो।”

चीनको अधिकांश क्षेत्रमा औसतभन्दा १ देखि २ डिग्री सेल्सियस बढी तापक्रम मापन गरिएको छ भने मध्य, पूर्व, दक्षिणपश्चिम र उत्तरपश्चिम चीनका केही भागमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा २ देखि ४ डिग्री सेल्सियस बढी तापक्रम मापन गरिएको केन्द्रले जनाएको छ ।

केन्द्रका अनुसार लियाओनिङ, तियानजिन र चोङकिङलगायत १६ वटा प्रान्त र क्षेत्रमा सन् १९६१ यताकै सबैभन्दा उच्च औसत शरद ऋतुको तापक्रम रेकर्ड गरिएको छ ।

चीनले सन् १९६१ यताकै सबैभन्दा गर्मी अगस्टमा आफ्नो उत्तर र पश्चिमका अधिकांश भूभागमा अत्यधिक गर्मीको सामना गर्नुपरेको केन्द्रले सेप्टेम्बरमा जनाएको थियो ।

प्यालेस्टिनी अधिकारीहरूले हमास र फतह युद्धपछि गाजा क्षेत्रको व्यवस्थापन गर्न राजनीतिक रूपमा स्वतन्त्र प्राविधिक सदस्यहरूको कमिटी नियुक्त गर्न निकै नजिक रहेको बताएका छन् । यसले हमासको शासनलाई प्रभावकारी रूपमा अन्त्य गर्नेछ र इजरायलसँग युद्धविराम वार्तालाई अगाडि बढाउन मद्दत गर्नेछ ।

सन् २००७ मा गाजामा हमासले सत्ता कब्जा गरेपछि प्रतिद्वन्द्वी गुटहरूले मेलमिलाप गर्ने थुप्रै असफल प्रयासहरू गरेका छन् । 

यसैबीच इजरायलले गाजामा पश्चिमी समर्थित प्यालेस्टिनी प्राधिकरणमा प्रभुत्व जमाउने हमास वा फतहको कुनै पनि युद्धपछिको भूमिकालाई अस्वीकार गरेको छ ।

कायरोमा हप्तौँको वार्तापछि प्रारम्भिक सहमति भएको मङ्गलबार प्यालेस्टिनी सरकारका एक अधिकारीले पुष्टि गरेका छन् । अधिकारीले कमिटीमा १२÷१५ सदस्य हुने र तीमध्ये अधिकांश गाजाबाट हुने बताए ।

कमिटीले इजरायलद्वारा कब्जा गरिएको पश्चिमी किनारामा रहेको प्यालेस्टिनी प्राधिकरणलाई प्रतिवेदन दिनेछ र मानवीय सहायता र पुनर्निर्माणका लागि स्थानीय र अन्तर्राष्ट्रिय पक्षहरूसँग काम गर्नेछ ।

हमासका एक अधिकारीले हमास र फतहले सामान्य शर्तहरूमा सहमति जनाएका तर केही विवरण र कमिटीका सदस्यहरूका बारेमा अझै वार्ता जारी राखेको जानकारी दिए । सबै प्यालेस्टिनी गुटको कायरोमा बैठकपछि कुनै समयसीमा प्रदान नगरी सम्झौता घोषणा गरिने अधिकारीले बताए ।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले हमास ध्वस्त नभएसम्म र धेरै बन्धक फिर्ता नगरेसम्म युद्ध जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ । उहाँका अनुसार इजरायलले गाजामा खुला सुरक्षा नियन्त्रण कायम राख्नेछ र क्षेत्रभित्र कोरिडोरहरू राख्न जारी राख्नेछ । बाँकीमा नागरिक मामिलाहरू प्यालेस्टिनी प्राधिकरण वा हमाससँग सम्बन्धित नभएका स्थानीय प्यालेस्टिनीद्वारा व्यवस्थापन गरिनेछ ।

कुनै पनि प्यालेस्टिनीले यस्तो भूमिकाका लागि सार्वजनिक रूपमा स्वयंसेवा गरेका छैनन् र हमासले इजरायली सेनालाई सहयोग गर्ने जो कोहीलाई धम्की दिएको छ ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले पश्चिम किनारा र गाजा दुवैलाई अन्तिम राज्यको दर्जा दिनुअघि शासन गर्न पुनर्जीवित प्यालेस्टिनी प्राधिकरणका लागि आह्वान गरेको छ । प्यालेस्टिनी राज्यको विरोध गर्ने इजरायली सरकारले कथित रूपमा संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) सँग युद्धपछिको योजनाबारे छलफल गरिरहेको छ । युएईले सन् २०२० मा इजरायलसँग सम्बन्ध सामान्य बनाएको थियो र प्रतिद्वन्द्वी फतह गुटलाई समर्थन गरेको थियो ।

हमासका अधिकारीले उदाउँदो प्यालेस्टिनी सम्झौताले गाजामा हमासको शासनको अन्त्य गरेर इजरायलको युद्ध लक्ष्यहरू मध्ये एउटा पूरा गर्ने बताए । इजरायली अधिकारीहरूले यसलाई यसरी हेर्नेछन् कि छैनन् भन्ने स्पष्ट छैन ।

प्यालेस्टिनी प्राधिकरण र हमासबीचको एकताको अघिल्लो प्रयासहरू प्रायः दुई प्रतिद्वन्द्वीबीचको शक्तिको प्रतिस्पर्धाका कारण असफल भएका छन् र हाल भइरहेका वार्ताविरुद्ध फतहभित्र विरोधीहरू छन् ।

फतहको केन्द्रीय समितिका महासचिव जिब्रिल राजोबले सम्झौताको निन्दा गर्दै भन्नुभयो, “यो गल्ती हो कि हामीले यस विषयमा छलफल गर्ने सिद्धान्तलाई पनि स्वीकार गरेका छौँ ।” उहाँका अनुसार यो व्यवस्थाले दुई प्रशासनलाई स्वीकार गरेर पश्चिम किनारा र गाजा बीचको विभाजनलाई प्रवेश गर्नेछ । 

उहाँले हमासले यसको सट्टा प्यालेस्टिनी प्राधिकरणलाई क्षेत्रको प्रशासन पुनः लिन दिनुपर्ने बताउनुभयो । “हामी भूमि र सरकारको एकताको प्रतिनिधित्व गर्छौँ”, उहाँले पश्चिम किनारा सहर अल–बिरामा पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो ।

छिमेकीबीचको तनावपूर्ण सम्बन्धमा पछिल्लो घटनामा भारतमा रहेको आफ्नो वाणिज्य दूतावासमा भएको आक्रमणपछि बङ्गलादेशले मङ्गलबार नयाँदिल्लीका राजदूतलाई बोलाएको छ ।

अगस्टमा विद्यार्थी नेतृत्वको विद्रोहले शेख हसीनाको शासन ढालेपछि सम्बन्धहरू झनै तनावपूर्ण बनेका छन् । हसिना अहिले भारतमा बसिरहनुभएको छ ।

नयाँदिल्लीले बारम्बार बङ्गलादेशको अल्पसङ्ख्यक हिन्दू समुदायको सुरक्षाको माग गरेको छ । हिन्दूहरूले हसिनाको निष्कासनपछि उहाँको सरकारप्रति उनीहरूको कथित समर्थनका कारण अराजक आक्रमणहरू देखेका छन् ।

हिन्दू कार्यकर्ताहरूले सोमबार दुई देशको साझा सीमाबाट टाढा रहेको सानो भारतीय सहर आगरतलामा विरोध प्रदर्शनका क्रममा बङ्गलादेशी वाणिज्य दूतावासमा आक्रमण गर्ने प्रयास गरेका थिए ।

भारतले उक्त आक्रमणको निन्दा गरेको छ र स्थानीय प्रहरीले सात जनालाई पक्राउ गरेको छ ।

बङ्गलादेशको विदेश मन्त्रालयका अधिकारीहरूलाई भेटेपछि भारतीय उच्चायुक्त (राजदूत) प्रणय वर्माले आफ्नो देश लोकतान्त्रिक सुधारहरू कार्यान्वयन गर्न हसिनाको निष्कासनपछि पदभार ग्रहण गरेको अन्तरिम सरकारसँग संलग्न हुन प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो ।

“यो व्यापक सम्बन्ध हो, बहुआयामिक सम्बन्ध हो”, उहाँले पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो, “सुरक्षा र विकासका लागि हाम्रो साझा आकांक्षाहरू पूरा गर्न हामी बङ्गलादेश सरकारसँग मिलेर काम गर्न इच्छुक छौँ ।”

हसिनाको शासनको विरोधमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका र अहिले अन्तरिम मन्त्रिमण्डलको हिस्सा बनेका २६ वर्षीय समाजशास्त्र स्नातक नाहिद इस्लामले एक्समा एक पोस्टमा ‘भारतको शासक अभिजात वर्ग’ लाई ‘बङ्गलादेश विरुद्ध घृणा फैलाएको’ आरोप लगाउनुभयो ।

“नरसंहार र बाल हत्यामा जिम्मेवार पलायन शेख हसिनालाई शरण र समर्थन प्रदान गर्न जारी राखेर भारत सरकारले साझा लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यताहरूलाई अवमूल्यन गर्ने जोखिम उठाएको छ”, उहाँले भन्नुभयो, “भारतले यो बिर्सनु हुँदैन कि यसको स्थिरता र अखण्डता बङ्गलादेशको स्थिरता र अखण्डतासँग नजिकबाट जोडिएको छ ।”

रुसको सेनाले मङ्गलबार पूर्वी भूमध्यसागरमा नौसेना र वायु सेनाको अभ्यासको क्रममा हाइपरसोनिक मिसाइल प्रहार गरेको बताएको छ । यो रुसको सहयोगी सिरियाले इस्लामी विद्रोहीहरूसँग भूमि गुमाइरहेको समयमा आएको छ ।

सैन्य अभ्यासमा भाग लिनका लागि यस क्षेत्रमा तैनाथ रुसी सेनाको सङ्ख्या ‘बढाइएको’ सेनाले जनाएको छ ।

रुसले हालैका दिनहरूमा राष्ट्रपति बशर अल–असदको सेनाले दोस्रो सहर अलेप्पो गुमाएको विद्रोही आक्रमणको प्रतिकार गर्न हवाई आक्रमण गरिरहेको छ । सन् २०११ मा सिरियाको गृहयुद्ध सुरु भएदेखि मस्को असदको प्रमुख सहयोगी बनेको छ ।

“डिसेम्बर ३ मा रूसी नौसेना र वायु सेनाका सैन्य समूहहरूको संयुक्त गतिविधिहरूको परीक्षण गर्ने अभ्यासका क्रममा भूमध्यसागरको पूर्वी भागमा सटीक समुद्रमा आधारित मिसाइलहरू प्रक्षेपण गरिएको थियो”, रुसको रक्षा मन्त्रालयले टेलिग्राममा एक पोस्टमा भन्यो ।

रूसी जहाजहरूले हाइपरसोनिक जिरकोन मिसाइल र कालिब्र क्रुज मिसाइलको परीक्षण गरेको मन्त्रालयले जनाएको छ । एउटा ओनिक्स क्रुज मिसाइल ‘भूमध्यसागरीय तटमा तोकिएको क्षेत्रबाट’ प्रक्षेपण गरिएको पनि मन्त्रालयले बताएको छ ।

रुसको सिरियामा टार्टसमा नौसेना आधार छ तर विज्ञप्तिमा यो अभ्यास कहाँ गरिएको थियो भन्ने उल्लेख गरिएको छैन “अभ्यासको तयारीका क्रममा पूर्वी भूमध्यसागरमा रुसी सशस्त्र बलको सैन्य समूह बढाइयो’, मन्त्रालयले भन्यो । एक हजारभन्दा बढी सेना, १० वटा जहाज र २४ वटा विमान अभ्यासमा संलग्न थिए ।

मन्त्रालयले जहाज र भूमिबाट धेरै मिसाइलहरू प्रक्षेपण गरेको र खुला पानीमा लक्ष्यमा प्रहार र विस्फोट भएको तस्बिरहरू प्रकाशित गरेको छ ।

विपक्षी सांसदहरूले तीन महिना मात्र कार्यालयमा रहेको प्रधानमन्त्री मिशेल बार्नियरको अल्पमतको सरकारलाई अविश्वास मतमा हटाउने धम्की दिएपछि फ्रान्स मङ्गलबार नयाँ राजनीतिक सङ्कटमा पुगेको छ । सेप्टेम्बरमा राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले ७३ वर्षीय बार्नियरलाई नियुक्त गरेदेखि स्थायी तनावपछि कटौती बजेटको विवादले वित्तीय बजारमा चिन्ता निम्त्याएको छ । अति वामपन्थी फ्रान्स अनबोव्ड (एलएफआई) विपक्षी दलले बार्नियरले सोमबार कार्यकारी अधिकार प्रयोग गरी सामाजिक सुरक्षा विधेयकलाई मतदानबिना पारित गरेपछि अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउने घोषणा गरेको छ ।

सन् २०२५ को बजेटमा परिवर्तनको माग गर्ने मरिन ले पेनको अति दक्षिणपन्थी नेसनल र्याली (आरएन) ले यो कदमलाई समर्थन गर्ने बताएको छ । फ्रान्सका विधायकहरूले बुधबार मतदान गर्ने र १९०० जिएमटी वरपर नतिजा आउने अपेक्षा गरिएको छ । दुईवटा अविश्वास प्रस्ताव पेस गरिनेछ । अति दक्षिणपन्थीबाट एउटा पास हुने सम्भावना कम छ तर कठोर–वामपन्थीको प्रस्तावले आरएन सांसदहरूको समर्थन पाउने छ । “यस बजेटलाई अवरुद्ध गर्नु, दुर्भाग्यवश, फ्रान्सेली जनतालाई खतरनाक, अनुचित र दण्डात्मक बजेटबाट जोगाउन संविधानले हामीलाई दिएको एक मात्र तरिका हो”, ले पेनले एक्समा भन्नुभयो । – महा अज्ञात – हाल साउदी अरबको भ्रमणमा रहनुभएका म्याक्रोन आकस्मिक चुनावको आदेश दिएर उत्पन्न गरेको सङ्कटमा अधिक दर्शक जस्तै देखिनुभएको छ ।

यसले केही आवाजहरूलाई उहाँले राजीनामा दिन विचार गर्नुपर्छ कि भनेर प्रश्न गर्न प्रेरित गरेको छ । ले फिगारो अखबारले ले पेनले ‘फ्रान्सलाई महान् राजनीतिक र आर्थिक अज्ञातमा डुबाउनुहुनेछ’ भनेको छ । चरम दक्षिणपन्थीको उदय रोक्नका लागि म्याक्रोनले बोलाउनुभएको अनिर्णायक चुनावपछि युरोपेली सङ्घ (इयु) को महत्त्वपूर्ण सदस्य फ्रान्समा महिनौँको राजनीतिक अस्थिरता झनै बढेको छ । बार्नियरमाथि सन् २०२५ मा सरकारी खर्चमा ६० अर्ब युरो (४६४ अर्ब) कटौती गर्ने र सार्वजनिक क्षेत्र घाटालाई यो वर्षको कूल गार्हस्थ्य उत्पादन (जिडिपी) को ६.१ प्रतिशतबाट पाँच प्रतिशतमा झार्ने दबाव छ ।

उहाँले अर्को वर्षदेखि कम उदार प्रिस्क्रिप्शन औषधि प्रतिपूर्ति नीतिका लागि योजनाहरू खारेज गर्नेसहित विपक्षीहरूलाई धेरै सहुलियत दिनुभएको छ । तर विपक्षी सांसदहरूले अझै पनि उहाँको योजनाको विरोध गर्छन् । आइएनजीका अर्थशास्त्रीहरूले बार्नियरको प्रतिस्थापन चाँडै फेला पार्ने सम्भावना ‘अत्यधिक अनिश्चित’ भएको बताएका छन् । “अत्यन्त ध्रुवीकृत राष्ट्रिय सभामा तीन ठूला शिविरमा विभाजित भएको छ… कुनै पनि नयाँ सरकारका लागि अविश्वासको नयाँ मतको जोखिम धेरै उच्च छ ।” वित्तमन्त्री एन्टोइन आर्मन्डले फ्रान्स२ टेलिभिजनमा सांसदहरूले बार्नियरको सरकारलाई हटाएर देशलाई ‘क्षति’ पुर्याउने उल्लेख गर्दै भन्नुभयो, “परिणाम कसले भोग्ने ? सबैभन्दा पहिले र पहिलो रूपमा फ्रान्सेली जनता ।”

प्यालेस्टिनी इस्लामवादी सङ्गठन हमास र प्यालेस्टिनी राष्ट्रपति महमुद अब्बासको फतह पार्टीले युद्धोपरान्त गाजा सञ्चालन गर्न संयुक्त समिति बनाउन सहमति जनाएका छन् ।

अब्बासको स्वीकृति आवश्यक पर्ने उक्त योजनाअन्तर्गत अर्थतन्त्र, शिक्षा, स्वास्थ्य, मानवीय सहायता र पुनर्निर्माणसँग सम्बन्धित मामिलामा अधिकार भएका १० देखि १५ जना गैर–पक्षपाती व्यक्ति मिलेर समिति गठन गरिने प्रस्तावको मस्यौदामा उल्लेख छ ।

समितिले इजिप्टको सिमानामा रहेको रफाह सीमा चौकीको प्यालेस्टिनी पक्षलाई व्यवस्थापन गर्नेबारे इजिप्टको मध्यस्थतामा कायरोमा भएको वार्तापछि दुई प्रतिद्वन्द्वी गुट सहमत भएका छन् । यो क्षेत्रको एक मात्र क्रसिङ इजरायलसँग साझा गरिएको छैन ।

केन्द्रीय पार्टी कमिटीका सदस्य अजम अल–अहमदको नेतृत्वमा फतहको प्रतिनिधिमण्डल अब्बासको अन्तिम स्वीकृति लिन मङ्गलबार रमल्लाह फर्कने दुवै पक्षका वार्ताकारहरूले बताएका छन् ।

हमास प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व पोलिटब्युरो सदस्य खलिल अल–हय्याले गर्नुभएको थियो ।

यो पहल गाजा युद्धको अन्त्य गर्न नयाँ कूटनीतिक प्रयासको समयमा आएको छ । हमासले सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा इजरायलमा गरेको आक्रमणबाट युद्ध सुरु भएको थियो ।

इजिप्ट, कतार र टर्कीसँगै संयुक्त राज्य अमेरिकाको नेतृत्वमा यी प्रयास लेबनानमा इजरायल र हिजबुल्लाहबीच नाजुक युद्धविराम लागु भएको लगभग एक हप्तापछि आएको हो ।

सन् २००६ को चुनावमा हमासको सानदार विजयपछि भएको घातक झडपपछि हमासका लडाकूहरूले गाजा पट्टीबाट फतहलाई बाहिर निकालेपछि हमास र फतह कटु प्रतिद्वन्द्वी बनेका छन् ।

हमासले सन् २००७ मा गाजामा नियन्त्रण कब्जा गर्यो । यद्यपि धर्मनिरपेक्ष फतह आन्दोलनले प्यालेस्टिनी प्राधिकरण र इजरायलको कब्जामा रहेको पश्चिमी किनारामा आंशिक प्रशासनिक नियन्त्रण गर्छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले जनवरीमा राष्ट्रपति–निर्वाचित डोनाल्ड ट्रम्पलाई सत्ता हस्तान्तरण गर्ने तयारी गरिरहेको बेला प्यालेस्टिनीहरूले युद्ध समाप्त भएपछि गाजामा हमासको कुनै भूमिका नहुने सुनिश्चित गर्न अमेरिकाको कडा दबाबको सामना गरिरहेका छन् ।

इजरायलको इतिहासमा सबैभन्दा दक्षिणपन्थी मध्ये एक प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुको सरकारले गाजामा हमासको विनाश गर्नुलाई आफ्नो मुख्य युद्ध उद्देश्य बनाएको छ । यसले युद्धपछि गाजा पट्टीमा प्यालेस्टिनी प्राधिकरणले कुनै पनि भूमिका खेलेकोमा बारम्बार कडा विरोध व्यक्त गरेको छ ।