`

पोखरामा प्रचण्ड–माधव नेपालको विरोध

पोखरा । पोखराका व्यवसायीले सडकमा सभा गर्दा व्यवसायमा असर पर्ने भन्दै आपति जनाएका छन् । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ले पोखराको मानवअधिकार चोकमा गर्ने भनेको एकता सभास्थलमा व्यापारीहरूले विरोध जनाएका हुन् । उनीहरूले ‘गरी खान देऊ’ भन्ने नारा लेखिएको प्लेकार्डसहित विरोध प्रदर्शन गरेका छन् । सभाका कारण व्यापारमा असर परेको भन्दै उनीहरु पर्चा र पम्प्लेटसहित सभास्थलमा उत्रिएका थिए ।

चिप्लेढुंगा सिद्धार्थचोक व्यवसायी समितिका अध्यक्ष दुर्गा सुनारले केही रकमका लागि सडक बेचिएको आरोप लगाए । उनले व्यवसायीको ध्यान नदिई कार्यक्रमलाई सडक दिँदा मन्दी खेप्नु परेको बताएका छन् । व्यवसायीहरूले मेयर धनराज आचार्यको समेत विरोध गरेका छन्। यसअघि नै महानगरलाई ज्ञापनपत्र बुझाएर त्यस ठाउँमा कार्यक्रम नगरिदिन धेरै पटक आग्रह गरे पनि सुनुवाइ नभएको सुनारले गुनासो गरेका । सभालाई पार्टी संयोजक पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, सह संयोजक माधवकुमार नेपाल लगायत शीर्ष नेतृत्वले सम्बोधन गर्नेछन् । व्यवसायीले विरोध गरेपछि केही समय नेकपाका कार्यकर्तासँग भनाभन भएको थियो । कार्यक्रमको विरोधमा व्यवसायीहरूले आफ्नो व्यवसायको सटर तानेका छन् ।

प्रचण्ड–माधव नेपालले ‘बलमिच्याइँ’ गरेको भन्दै अदालत जाने सुवेदीको चेतावनी

काठमाडौं । नेपाली वाम राजनीति फेरि एकपछि अर्को नाम–विवादमा फसिरहेको छ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का अध्यक्ष लोकनारायण सुवेदीले आफ्नो पार्टीको नाम नक्कल गरिएको भन्दै पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ तथा माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नयाँ पार्टीविरुद्ध सर्वोच्च अदालत जाने चेतावनी दिएका छन् ।

सुवेदी नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी पहिले नै निर्वाचन आयोगमा दर्ता भइसकेको छ । तर हालै १२ वाम दलको संयोजनमा बनेको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी नामक नयाँ दललाई पनि आयोगले दर्ता प्रमाणपत्र दिएपछि विवाद तीव्र बनेको हो । सुवेदीले आयोगलाई कात्तिक २६ गते नै नाम मिल्दोजुल्दो भएको उजुरी दिए पनि त्यसमा कुनै सुनुवाइ नगरी दर्ता मिलाइ दिएको दाबी गरेका छन् ।

उनका अनुसार ‘नेपाल’ र ‘नेपाली’ बीच ठूलो अर्थगत भिन्नता भए पनि दलको नाम–पहिचानमा यस्तो समानता कानुनी रूपमा स्वीकार्य नहुने तर्क गर्दै प्रचण्ड र नेपालको ‘बलमिच्याइँ’ विरुद्ध न्यायिक समाधान खोज्न बाध्य भएको बताएका छन् । ‘उजुरी टारेर आयोगले मेरो पार्टीकै नाम जस्तै अर्को दल दर्ता गरेको सुनेपछि अब अदालत नै जाने अर्को विकल्प छैन’, सुवेदीले बताए ।

उता, नयाँ दर्ता भएको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका प्रतिनिधिहरू भने नाम समान नरहेको दाबीमा अडिग छन् । उनीहरूका अनुसार सुवेदीको दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी हो भने आफ्नो दल नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी भएको कारण दुवैको परिचय छुट्टै छ । छोटकरी नाममा सुवेदी पक्षले ‘सीपीएन’ प्रयोग गरेको र आफूहरूले ‘एनसीपी’ प्रयोग गर्ने भएकाले झन भ्रम हुन नसक्ने उनीहरूको तर्क छ ।

नाम विवादबारे आयोगका कार्यवाहक प्रमुख आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले कानुनविद् तथा भाषाविदहरूसँगको छलफलपछि दर्ता प्रक्रिया अघि बढाइएको बताए । ‘नेपाल र नेपाली बीच स्पष्ट अर्थगत भिन्नता हुने भएकाले दलहरूको नाम उस्तै ठहरिँदैन’, भण्डारीले स्पष्ट पारे । साथै, आयोगमा पहिले दर्ता भएको कम्युनिष्ट पार्टी अफ नेपाल र अहिले दर्ता भएको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीबीच पनि पहिचान फरक भएको बताइएको छ ।

यसअघि २०७५ साल जेठ ३ गते माओवादी केन्द्र र एमाले एकीकृत भएर बनेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको नामविरुद्ध ऋषि कट्टेलले सर्वोच्चमा मुद्दा हालेका थिए । सोही मुद्दामा सर्वोच्च अदालतले २०७७ फागुन २३ गते माओवादी–एमाले मिलेर बनाएको नयाँ नेकपा को नाम रद्द गरिदिएको थियो । अहिले फेरि उस्तै पात्र र उस्तै स्वरूपको नाम–विवाद सतहमा आएको छ ।

आगामी माघ ११ गते राष्ट्रिय सभा सदस्य र फागुन ११ गते प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि हुने निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै दल दर्ता प्रक्रिया तीव्र गतिमा जारी छ । सोमबार साँझसम्म १२३ दल दर्ता भइसकेका छन् भने ३२ दलले प्रक्रिया पूरा गर्न बाँकी छ । आयोगले मंसिर १० गतेसम्म दर्ताका लागि समय तोकेको छ ।

यस्तो छ प्रचण्ड–माधव र भीम रावलबीचको सात बुँदे सहमति

काठमाडौं । भीम रावल नेतृत्वको ‘मातृभूमि जागरण अभियान’ र नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीबीच सात बुँदे सहमति भएको छ । घोषणा सभाअघि नेकपाका संयोजक प्रचण्ड, सहसंयोजक माधव नेपाल र अभियानका संयोजक भीम रावलले औपचारिक रूपमा सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन् ।

आगामी ६ महिनाभित्र एकता राष्ट्रिय महाधिवेशन गर्ने, नेता रावलको जिम्मेवारीबारे आपसी सहमतिमा गर्ने, पार्टीको विधान, राजनीतिक प्रतिवेदनहरु सहमतिमा नै तयार पार्ने पत्रमा उल्लेख छ । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी र मातृभूमि जागरण अभियानबीच ७ बुँदे सहमति भएको छ। बुधवार पेरिस डाँडामा आयोजित एक कार्यक्रमबीच सहमति सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको हो । राष्ट्रिय स्वाधीनता, अखण्डता र स्वाभिमानको रक्षा तथा देशलाई सबल र जनतालाई समृद्ध तुल्याउनु पर्ने चुनौति रहेको र देश र जनताको सर्वोपरी हित एवं सुशासन, सामाजिक न्याय र आर्थिक–सामाजिक रुपान्तरणको अभिभारा आफूहरुसँग रहेको सम्झौतापत्रमा उल्लेख छ ।

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी र मातृभूमि जागरण अभियान, नेपालकाबीच देशभक्ति तथा समाजवादको आदर्शयुक्त सशक्त र सुदृढ पार्टी निर्माण गर्दै नेपाल र नेपाली जनताको सर्वोपरी हित, राष्ट्रिय सार्वभौमिकता, एकता, स्वाधीनता, अखण्डता, स्वाभिमान तथा आत्मनिर्णयको अधिकारलाई अक्षुण्ण राख्दै वाह्य हस्तक्षेप र दबाबबाट मुक्त राजनीति, राष्ट्रिय अर्थतन्त्र एवं संस्कृतिको मार्गमा अग्रसर रहने उद्देश्यले सहमति भएको बताइएको छ ।

त्यस्तै समाजवाद एवं सामाजिक न्यायको मान्यतामा आधारित आर्थिक–सामाजिक रुपान्तरण र समृद्धिको लागि कटिवद्ध रहने, आगामी ६ महिनाभित्र एकता राष्ट्रिय महाधिवेशन गर्ने, महाधिवेशनको मिति र स्थान सचिवालयले यथाशीघ्र निर्धारण गर्ने, सबै तहमा र मातृभूमि जागरण अभियान, नेपाल अन्तर्गत विभिन्न तहमा क्रियाशील व्यक्तिहरुलाई नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीको सोही तहमा पारस्परिक सहमतिले समायोजन गर्ने समझदारी भएको छ ।

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीमा मातृभूमि जागरण अभियान, नेपालका संयोजक डा. भीम रावलको जिम्मेवारी लगायतका विषयमा आपसी सहमतिबाट टुंगो लगाउने, पार्टी विधान, राजनीतिक प्रतिवेदन र कार्यक्रम लगायतका दस्तावेजहरु आपसमा मिलेर तयार गर्ने, पार्टीको सञ्चालन विधान, विधि पद्धति र लोकतान्त्रिक मान्यताको आधारमा गरिने, सामूहिक नेतृत्व र जनवादी केन्द्रीयताको अनुशरण गरिने बताइएको छ । सहमति पत्रमा पार्टी एकीकरणको लागि विभिन्न तहमा आवश्यकताअनुसार कार्यदल गठन गर्ने समझदारी भएको छ ।

भीम रावलपछि अशोक राईलाई फकाउँदै प्रचण्ड–माधव

काठमाडौं । ‘नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी’ का संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र सहसंयोजक माधवकुमार नेपाल अहिले पुनः वाम शक्तिहरूलाई एउटै मोर्चामा ल्याउने अभियानमा लागेका छन् । भीम रावलसँग पछिल्लो समय भएको निकटतापछि अब उनीहरूले अशोक राई नेतृत्वको जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) तर्फ पनि एकताको प्रस्ताव अघि सारेका छन् ।

माओवादी केन्द्र, नेकपा (एकीकृत समाजवादी) र अन्य आठ वामपन्थी समूहलाई समेटेर बनेको नयाँ नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीले जसपासँग पनि औपचारिक संवाद सुरु गरिसकेको छ । प्रचण्ड–माधवको संयुक्त प्रस्तावबारे जसपाको केन्द्रीय समिति बैठकले विस्तृत छलफल गरेको छ ।

जसपाका संघीय परिषद् अध्यक्ष राजेन्द्र श्रेष्ठका अनुसार, बैठकले वाम ध्रुवीकरण र चुनावी सहकार्य दुवै विकल्प खुला राख्ने निर्णय गरेको छ । श्रेष्ठकै नेतृत्वमा चार सदस्यीय वार्ता टोली गठन गरिएको छ । उनले भने, ‘नीति, कार्यक्रम र सिद्धान्त मेल खाए एकता सम्भव छ, नभए चुनावी सहकार्यको बाटो खुला छ ।’

उनका अनुसार, प्रचण्ड–माधव पक्षले जसपालाई ‘पार्टी एकताको ढोका खुला छ’ भन्दै औपचारिक रूपमा वार्ताको निम्तो पठाएको हो । ‘उहाँहरूले एकैचोटि एकता गरौँ भन्नु भएको थियो, हामीले पार्टी बैठकपछि निर्णय दिने भन्यौं’, श्रेष्ठले सुनाए, ‘हामी समाजवादी दिशातर्फ अघि बढिरहेका छौँ, त्यसैले धेरै वैचारिक अन्तर छैन ।’ जसपा नेतृत्वले केही दिनभित्रै केन्द्रीय कार्यकारिणी समिति बैठक बसेर औपचारिक प्रतिक्रिया दिने तयारी गरेको छ ।

यसअघि राजेन्द्र महतो नेतृत्वको राष्ट्रिय मुक्ति पार्टीसँग कार्यगत एकता गरिसकेको जसपा अहिले लोसपा र जनमतसँग पनि संवादमै छ । उपेन्द्र यादवले समेत हालै पार्टी छाडेर गएका पुराना नेताहरूलाई ‘घर फर्कन’ आग्रह गरेका छन्, जसले वाम–समाजवादी मोर्चाको सम्भावना अझ बढाएको छ ।

त्यस्तै, नेकपा (एमाले) बाट निष्काशित भई ‘मातृभूमि जागरण अभियान’ सञ्चालन गरिरहेका डा. भीमबहादुर रावल पनि प्रचण्ड–माधवको एकता परियोजनासँग नजिकिएका छन् । गत कात्तिक १८ गते उनीहरूबीच भएको भेटमा प्रचण्डले रावल समूहलाई समेत ‘वाम एकताको मुख्य स्तम्भ’ बन्न आग्रह गरेका थिए ।

रावलले भने समूहगत सहमतिको आवश्यकता औंल्याउँदै आन्तरिक छलफल सुरु गरेका छन् । ‘म एक्लै निर्णय गर्न सक्दिनँ, समूहको राय लिएर निर्णय हुन्छ’, उनले बताएका छन् । वाम राजनीति फेरि एकताका चर्चाले ततिँदै जाँदा, प्रचण्ड–माधवको यो पहल ‘अर्को वाम ध्रुवीकरण’ को रूपमा देखिँदैछ । तर, नीति र नेतृत्वको सन्तुलनमा सहमति जुटाउने चुनौती भने ठूलो देखिएको छ ।