एजेन्सी। इरान र अमेरिका बीच दुई हप्ते युद्धविरामको सम्झौता भएपछि विश्व अर्थतन्त्रमा राहत देखिएको छ। होर्मुज जलमार्ग पुनः सुचारु हुने र तेल तथा ग्यास आपूर्ति सहज हुने अपेक्षासँगै बुधबार कच्चा तेलको मूल्यमा गिरावट आएको हो।

त्यस्तै विश्वका प्रमुख सेयर बजारमा उछाल देखिएको छ। फेब्रुअरीको अन्त्यतिर अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको आक्रमणपछि चुलिएको तनावका कारण विश्वको करिब २० प्रतिशत इन्धन ओसार्ने यो रणनीतिक जलमार्ग प्रभावित भएको थियो, जसले लामो समय बजारमा अस्थिरता र अनिश्चितता सिर्जना गरेको थियो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको नागरिक पूर्वाधार लक्षित अन्तिम समयसीमा सकिनु केही घण्टाअघि युद्धविरामको घोषणा गरेपछि बजारमा तत्काल प्रभाव परेको देखिएको हो।

बजार विवरणअनुसार अमेरिकी कच्चा तेलको फ्युचर्स मूल्य करिब १५ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ९६.३१ अमेरिकी डलरमा झरेको छ भने ब्रेन्ट क्रुड पनि १३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ९५.३६ डलर कायम भएको छ। तेलको मूल्य घट्दा महँगी नियन्त्रणमा आउन सक्ने अपेक्षाले लगानीकर्ताहरू उत्साहित बनेका छन्।

सेयर बजारतर्फ, एस एण्ड पी ५०० फ्युचर्स २ प्रतिशतले बढ्दा युरोपेली बजारहरू ५ प्रतिशतभन्दा बढीले उकालो लागेका छन्। एसियामा जापानको निक्केई ५ प्रतिशत र दक्षिण कोरियाको कोस्पी ६ प्रतिशतले बढेपछि केही समय कारोबार नै रोकिएको थियो।

युद्धका बेला सुरक्षित मानिने अमेरिकी डलरको मूल्य भने घटेको छ। लगानीकर्ताहरू जोखिम लिने मनस्थितिमा फर्किँदै सेयर तथा अन्य सम्पत्तितर्फ आकर्षित हुँदा अस्ट्रेलियन डलर र युरोको मूल्यमा सुधार देखिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो सुधार तत्कालीन राहत मात्र हो वा दीर्घकालीन शान्तिको संकेत हो भन्ने कुरा आगामी वार्ताको परिणाममा निर्भर रहनेछ। साथै, होर्मुज जलमार्गमा ढुवानीप्रति बीमा तथा ट्याङ्कर सञ्चालकहरूको विश्वास कति बढ्छ भन्नेले पनि बजारको दिशा निर्धारण गर्ने बताइएको छ। केही विश्लेषकहरूले भने द्वन्द्वको मूल कारण समाधान नभएकाले यो सुधार अल्पकालीन हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।