तपाईंको अस्तित्व असीमभन्दा कममा सन्तुष्ट हुन सक्दैन – सद्गुरु
Nepal One HD ९ वैशाख २०८३ ११:५६
काठमाडौं। ‘सद्गुरु’ नामले परिचित जग्गी वासुदेव एक चिन्तक, लेखक तथा आध्यात्मिक वक्ता हुन्। भारतको कर्नाटकमा जन्मिएका उनी वैज्ञानिक दृष्टिकोणसहित आध्यात्मिक विचार प्रस्तुत गर्ने व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन्। उनका विचारहरू ढोंग वा अन्धविश्वासभन्दा टाढा रही जीवन, चेतना र मानव अनुभवमा केन्द्रित हुन्छन्।
उनका पिता चिकित्सक थिए भने उनी ‘ईशा फाउन्डेशन’ नामक मानवसेवी संस्थाका संस्थापक हुन्। उनले विभिन्न भाषामा सयभन्दा बढी पुस्तक लेखेका छन्।
सद्गुरुले जीवन, चेतना र आत्मविकासबारे धेरै प्रेरणादायी विचार प्रस्तुत गरेका छन्।
उनको ‘कर्म’ प्रवचनको केहि अंश :
जब म बोल्छु, तपाईंहरूसँग मेरो कर्म रेकर्ड गर्न तीन वटा रेकर्डर हुन्छन्। यो सुनिश्चित गर्ने एउटा दुष्ट चाल हो कि ? र अर्को म कहिल्यै पनि मेरो वचनबाट पछि हट्न नपरोस्।
अनि अर्को कुरा तपाईंहरूमा सबैभन्दा आधारभूत प्रवृत्ति आत्म संरक्षणको हो। आफूलाई सुरक्षित राख्न तपाईंहरूले आफ्नो वरिपरि पर्खाल बनाउनु भयो। पर्खालबाट प्राप्त सुरक्षाको केही समयसम्म आनन्द लिनुभयो।
तर तपाईंको अर्को भाग सधैं असीम रूपमा विस्तार हुने चाहना राख्छ। तपाईंको त्यो आयामले अचानक तपाईंलाई भन्न थाल्छ कि यो पर्खाल एउटा जेल हो। त्यो पर्खाल भत्काएर बाहिर जान चाहन्छ। तपाईंको अर्को भाग आत्म रक्षाका लागि संघर्ष गरिरहेको हुन्छ र पर्खाललाई अझ बलियो बनाउन चाहन्छ। त्यो पर्खाललाई अझ मोटा र अझ मोटा बनाउन चाहन्छ।
यदि तपाईं कुनै मानिसलाई हेर्नुहुन्छ भने, चाहे चार्ल्स डार्विन अनुसार नै किन नहोस्। तपाईंको इतिहास पशु प्रकृतिको हो। तपाईंभित्र केही यस्तो छ,जुन निरन्तर विस्तारको चाहना राख्छ। असीम विस्तार।
तपाईंको इतिहास पशुवत छ। तपाईंको भविष्य देवत्व हो। अहिले तपाईं एक पेंडुलम जस्तो झुन्डिएको अवस्थामा हुनुहुन्छ। तपाईंको एउटा भाग, तपाईंको सबैभन्दा बलियो प्रवृत्ति,आत्म रक्षा हो। तपाईंको अर्को भाग सबै सीमाहरू तोड्ने चाहना राख्छ।
कर्म आत्म रक्षाको पर्खाल हो। तपाईंले यसलाई कुनै समय धेरै सावधानीपूर्वक बनाउनु भएको थियो, तर अहिले तपाईं आफूलाई कैद भएको महसुस गर्नुहुन्छ। कर्म,आत्म कैदको हवेली हो। तपाईं यससँग बस्न पनि सक्नुहुन्न, यसबिना पनि रहन सक्नुहुन्न। यही समस्या हो।
त्यसैले अब तपाईं आफ्नो जेलको आकार बढाउने प्रयास गर्नुहुन्छ। तर मानौं हामी तपाईंलाई ५ x ५ को सानो कोठामा बन्द गर्यौं। हामीले तपाईंलाई पूर्ण रूपमा त्यहाँ बन्द गर्यौं। तपाईंको इच्छाले होइन। त्यस अवस्थामा तपाईं स्वतन्त्रताको चाहना गर्नुहुनेछ। स्वतन्त्रताको तपाईंको कल्पना आश्रमका पर्खाल र बारहरू हुनेछन्।
यदि हामी तपाईंलाई त्यहाँबाट बाहिर निकालिदियौं भने, त्यो धेरै ठूलो स्वतन्त्रता जस्तो लाग्छ। तर तीन दिनभित्र तपाईं पहाडहरू हेर्नुहुन्छ, आकाश हेर्नुहुन्छ र गेट हेर्नुहुन्छ। स्वतन्त्रताको तपाईंको कल्पना आश्रमको गेटबाट अर्को कुरासम्म फैलिन्छ।
तपाईं थानिकाण्डीसम्म गएर आउन सक्नुहुन्छ। केही समयका लागि यो धेरै राम्रो स्वतन्त्रता लाग्छ, तर त्यसपछि तपाईं कोयम्बटूरसम्म जान चाहनुहुन्छ।
यदि तपाईं कोयम्बटूरको पर्याप्त यात्रा गर्नुहुन्छ। तपाईंलाई लाग्छ कोयम्बटूर पर्याप्त छैन। तपाईंमध्ये जो परम्परागत आध्यात्मिकताबाट धेरै प्रभावित हुनुहुन्छ। उनीहरू हिमालय जान चाहन्छन्। तपाईं कुनै ठूलो सहर वा अर्को ठाउँ जान चाहनुहुन्छ। त्यसैले कैदको बारेमा तपाईंको सोच निरन्तर परिवर्तन भइरहेको हुन्छ। स्वतन्त्रताको बारेमा तपाईंको सोच पनि निरन्तर विकसित भइरहेको हुन्छ।
जीवनलाई बुझ्न पूरै जीवन किन बर्बाद गर्ने ? अन्त्यमा मूर्ख जस्तो महसुस गर्दै मर्नुपर्छ। यसबारे विचार गर्ने यही समय हो। स्वतन्त्रताको तपाईंको सोच असीम हुनुपर्छ। तपाईंको अस्तित्व असीमभन्दा कममा सन्तुष्ट हुन सक्दैन।
यदि तपाईं आफैँलाई हेर्नुहुन्छ भने यो स्पष्ट छ। तपाईं असीम बन्न चाहनुहुन्छ। यदि तपाईं भौतिक वास्तविकताको सीमाभन्दा पर जानुहुन्छ भने मात्र असीम हुने सम्भावना हुन्छ।
स्वतन्त्रता र बन्धनबीचको फरक यत्ति हो। बाध्यताबाट संचालित हुनुहुन्छ वा आफ्नो छनोटबाट। मानिसका लागि कर्मका धेरै प्रकार हुन्छन्। तिनीहरूको फल सधैं उपस्थित हुन्छ। तपाईंमै निर्भर हुन्छ, यो तपाईंको हातमा हुन्छ।
तपाईंसँग कस्तो प्रकारको कर्म छ। यो क्षण कर्म सधैं तपाईंको हातमा हुन्छ। यस क्षणमा खुशी हुनु वा दुःखी हुनु। १०० प्रतिशत तपाईंको छनोटमा निर्भर हुन्छ। यदि तपाईं सचेत हुन इच्छुक हुनुहुन्छ भने।
त्यसैले, कर्म रेकर्ड गरिनु वा मलाई रेकर्ड गर्न तपाईंहरूले तीन तरिका प्रयोग गर्नु समस्या होइन। म मेरो वचनबाट कहिल्यै पछि हट्नेवाला छैन।
यदि तपाईं चाहनुहुन्छ भने ३०० रेकर्डर प्रयोग गर्नुहोस्। तपाईं एउटै कुरा मात्र रेकर्ड गर्नुहुन्छ। प्रकृतिले लाखौँ तरिकाले रेकर्ड गरिरहेको छ।
त्यसैले तिनीहरूलाई रेकर्ड गर्न दिनुहोस्। स्वर्गदूतहरू, राक्षसहरू र सबैलाई तपाईंको कर्म रेकर्ड गर्न दिनुहोस्। रूखहरू, जनावरहरू र कीराहरूलाई तपाईंको कर्म रेकर्ड गर्न दिनुहोस्।
ईशाबाट साभार
