एजेन्सी। सूर्यले पछिल्ला केही घण्टामा अत्यन्त शक्तिशाली गतिविधि देखाउँदै ७ घण्टाभित्र दुई वटा प्रबल ‘एक्स-श्रेणी’ का सौर्य विस्फोट (फ्लेयर) उत्सर्जन गरेको छ।  जसले पृथ्वीको केही भागमा रेडियो सञ्चारमा अवरोध उत्पन्न गरेको छ।

पहिलो विस्फोट अप्रिल २३ को राति करिब ९:०७ बजे उत्कर्षमा पुगेको थियो भने दोस्रो विस्फोट अप्रिल २४ को बिहान ४:१४ बजे देखिएको थियो। यी दुवै विस्फोट सूर्यको पश्चिमी भागमा रहेको सक्रिय सूर्य धब्बा क्षेत्रबाट उत्पन्न भएका हुन्। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो पछिल्ला ७८ दिनकै सबैभन्दा शक्तिशाली सौर्य गतिविधि हो।

यी विस्फोटबाट निस्किएको उच्च ऊर्जा विकिरणले पृथ्वीको उज्यालो भागमा पर्ने वायुमण्डलीय तह ‘आयोनोस्फियर’ मा असर पार्दै उच्च-आवृत्ति रेडियो तरङ्गहरूमा अवरोध ल्याएको हो। पहिलो घटनाले प्रशान्त महासागर र अष्ट्रेलिया आसपासका क्षेत्र प्रभावित भएका थिए भने दोस्रो विस्फोटले पूर्वी एशियामा रेडियो सेवा कमजोर बनाएको जनाइएको छ।

सौर्य विस्फोटहरू अत्यन्त शक्तिशाली ऊर्जा विस्फोट हुन्, जसले एक्स-रे तथा पराबैंगनी किरणहरू उत्सर्जन गर्छन्। यिनीहरूलाई शक्ति अनुसार ए, बी, सी, एम र एक्स श्रेणीमा वर्गीकरण गरिन्छ, जसमा ‘एक्स’ सबैभन्दा शक्तिशाली मानिन्छ।

यी विस्फोटसँगै ‘कोरोनल मास इजेक्सन’ पनि देखिएको छ। यद्यपि ती पृथ्वी तर्फ सीधा नआइरहेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। तर यदि ती पृथ्वी नजिकैबाट गुज्रिए भने चुम्बकीय आँधी उत्पन्न भई आकाशमा आकर्षक ध्रुवीय ज्योति (अरोरा) देखिन सक्ने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो सौर्य गतिविधिले रेडियो सञ्चार, नेभिगेसन प्रणाली र उपग्रह सेवामा अस्थायी असर पार्न सक्ने भएकाले यसको निगरानी निरन्तर जारी राखिएको छ।

तस्वीर नासा :