एजेन्सी। अमेरिकी सेनाले दक्षिणी इरानमा चारवटा आक्रमणकारी ड्रोन खसालेको दाबी गरिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले अमेरिकी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै दिएको जानकारीअनुसार पछिल्ला घटनाले वासिङ्टन र तेहरानबीच पहिले नै चर्किएको तनावलाई अझ गहिरो बनाएको छ। दुवै देशबीच औपचारिक युद्धविराम कायम रहेको भनिए पनि व्यवहारमा निरन्तर सैन्य गतिविधि र आरोप-प्रत्यारोप चलिरहेका छन्।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड अन्तर्गतका सेनाले इरानद्वारा प्रक्षेपित एकतर्फी आक्रमणकारी ड्रोनहरूलाई लक्षित गरी चारवटा ड्रोन खसालेको दाबी गरिएको छ। साथै दक्षिणी इरानको बन्दर अब्बास सहर नजिकै रहेको ग्राउन्ड कन्ट्रोल स्टेसनमा पनि आक्रमण गरिएको बताइएको छ।

जसले सम्भावित पाँचौँ ड्रोन प्रक्षेपण रोकिएको अमेरिकी पक्षको भनाइ छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले यी कारबाहीहरू पूर्ण रूपमा रक्षात्मक प्रकृतिका भएको र उद्देश्य युद्धविराम कायम राख्नु रहेको बताएका छन्।

तर आक्रमणपछि इरानी पक्षले पनि प्रतिकारात्मक कदम चालेको दाबी गरिएको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोरले अमेरिकी सैन्य संरचनालाई लक्षित गरी जवाफी कारबाही गरिएको बताएको छ।

यद्यपि कुन अमेरिकी बेसमा आक्रमण भएको हो भन्ने स्पष्ट विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन। केही क्षेत्रीय स्रोतहरूका अनुसार नजिकैको कुवेत क्षेत्रमा पनि सुरक्षा सतर्कता बढाइएको र हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय गरिएको रिपोर्ट गरिएको छ।

यी घटनाहरू सार्वजनिक भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा तत्काल असर परेको देखिएको छ। तेलको मूल्य बढेर ब्रेन्ट क्रुड करिब चार प्रतिशतले वृद्धि हुँदै प्रति ब्यारेल झण्डै ९७ देखि ९८ अमेरिकी डलरको आसपास पुगेको बताइएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा कुनै पनि सैन्य तनाव बढ्दा ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खलामा जोखिम बढ्ने भएकाले बजार तुरुन्त प्रतिक्रिया दिने गर्छ।

यसै हप्ताभित्र भएको यो दोस्रो ठूलो सैन्य घटना भएको बताइएको छ। यसअघि पनि अमेरिकाले इरान वरपरका जलक्षेत्रमा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण तयारी र बारुदी सुरुङ जडान गरिँदै गरेका डुंगाहरूलाई लक्षित गरी कारबाही गरेको दाबी गरेको थियो। त्यस घटनापछि पनि इरानले प्रतिकार गरेको जनाएको थियो। जसले दुवै देशबीचको तनाव अझै स्थिर नभएको देखाउँछ।

राजनीतिक रूपमा पनि वासिङ्टन र तेहरानबीचको सम्बन्ध अत्यन्त जटिल बनेको छ। दुवै पक्षले केही समयअघि मध्यस्थतामार्फत भएको युद्धविरामलाई स्थायी सम्झौतामा रूपान्तरण गर्ने प्रयास गरिरहेका थिए। तर पछिल्ला घटनाक्रमले त्यो प्रक्रिया अनिश्चित बनेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वार्ताको सम्भावनाबारे मिश्रित संकेत दिएका छन्। उनले इरानसँग अझै सहमति हुन बाँकी रहेको र वर्तमान अवस्थामा वासिङ्टन सन्तुष्ट नरहेको बताएका छन्।

यद्यपि भविष्यमा सम्झौता सम्भव हुन सक्ने सम्भावना उनले पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेका छैनन्।

यसैबीच, अमेरिकी वित्त मन्त्रालयले पर्सियन गल्फ क्षेत्रमा सक्रिय एक इरानी संस्थामाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ।  जसले जलमार्ग व्यवस्थापन र आर्थिक गतिविधिमा भूमिका खेल्दै आएको बताइएको छ।

यसले पनि दुई देशबीच आर्थिक र रणनीतिक दबाब थपिएको संकेत गर्छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यी घटनाहरू केवल सीमित सैन्य झडप मात्र नभई व्यापक भू-राजनीतिक संघर्षको हिस्सा हुन्, जसमा इरान, अमेरिका, इजरायल तथा क्षेत्रीय शक्तिहरूबीचको प्रतिस्पर्धा जोडिएको छ।

इरानले इजरायलसँग सम्बन्धित लेबनानको सुरक्षा अवस्थासँग पनि यी घटनालाई जोड्दै आएको छ, जसले क्षेत्रीय तनाव अझै विस्तार हुने संकेत गर्छ।

अन्ततः, पछिल्ला ड्रोन आक्रमण र प्रतिकारात्मक कारबाहीले पश्चिम एसियाको सुरक्षा अवस्था अझै अस्थिर रहेको स्पष्ट देखिन्छ।

कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि सैन्य गतिविधि र राजनीतिक अविश्वासका कारण दीर्घकालीन समाधान तत्काल सम्भव नदेखिएको विश्लेषकहरु बताउँछन् ।