काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद अमरेशकुमार सिंहले आगामी साउन १७ गतेदेखि हुलाकी राजमार्ग केन्द्रित पदयात्रा सुरु गर्ने तयारी गरेका छन्।

मधेसका विकास, बजेट वितरण र सरकारको कार्यशैलीलाई मुख्य एजेन्डा बनाइने बताइएको यो अभियानलाई राजनीतिक वृत्तमा भने केवल जनसम्पर्क कार्यक्रमका रूपमा मात्र हेरिएको छैन। यसलाई मधेसमा आफ्नो राजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने र रास्वपाभित्र नयाँ शक्ति सन्तुलन निर्माण गर्ने प्रयासका रूपमा पनि विश्लेषण गर्न थालिएको छ।

स्रोतका अनुसार पदयात्राको तयारीका लागि सिंह अहिले विराटनगरमा छन्। पदयात्रामा मधेसका केही सांसद र स्थानीय राजनीतिक व्यक्तिहरूको पनि साथ रहने दाबी गरिएको छ। यद्यपि यसबारे रास्वपाले औपचारिक विवरण सार्वजनिक गरेको छैन।

अमरेशकुमार सिंहले पछिल्लो समय मधेसका विकासका विषयमा निरन्तर सरकारको आलोचना गर्दै आएका छन्। विशेषगरी बालेन नेतृत्वको सरकारले निर्वाचनअघि गरेका प्रतिबद्धताअनुसार मधेसमा बजेट विनियोजन नगरेको, दीर्घकालीन विकास आयोजना अघि नबढाएको र साना योजनामा मात्र सीमित भएको उनको आरोप छ।

उनले हुलाकी राजमार्गलाई नै पदयात्राको मार्ग रोज्नुको पनि राजनीतिक सन्देश रहेको विश्लेषण भइरहेको छ। हुलाकी राजमार्ग तराई-मधेसका अधिकांश जिल्लालाई जोड्ने राष्ट्रिय महत्वको पूर्वाधार आयोजना हो। वर्षौंदेखि निर्माण, स्तरोन्नति र सेवा सुविधाका विषयमा यस क्षेत्रका नागरिकले असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका छन्। त्यसैले यही मार्गबाट अभियान सुरु गर्नु मधेसका विकासका मुद्दालाई प्रत्यक्ष रूपमा उठाउने रणनीति मानिएको छ।

राजनीतिक स्रोतहरूका अनुसार यो अभियान बाहिर सरकारको आलोचना गर्ने मात्र होइन, पार्टीभित्र पनि आफ्नो प्रभाव बढाउने प्रयाससँग जोडिएको छ। मधेसमा रास्वपाको संगठन विस्तार र नेतृत्वको विषयमा भइरहेको छलफलबीच अमरेशले आफूलाई मधेसको प्रभावशाली आवाजका रूपमा स्थापित गर्न खोजेको विश्लेषण गरिएको छ।

केही राजनीतिक वृत्तले मधेसमा सक्रिय अर्का नेता मनीष झासँगको राजनीतिक प्रभावको सन्दर्भ पनि उल्लेख गरेका छन्। यद्यपि यसबारे सम्बन्धित नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा कुनै टिप्पणी गरेका छैनन्।

नेपालको राजनीतिमा पदयात्रा हिँड्ने कार्यक्रम मात्र नभई, जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने प्रभावकारी माध्यमका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ। गाउँ-बस्तीमा पुगेर स्थानीय समस्या सुन्ने, राजनीतिक सन्देश दिने र संगठन विस्तार गर्ने उद्देश्यले विभिन्न दलका नेताहरूले समय-समयमा पदयात्रा गरेका छन्।

अमरेशको प्रस्तावित पदयात्राले पनि यही शैली पछ्याउने देखिन्छ। मधेसका स्थानीय समस्या, विकासको अवस्था, कृषि, सडक, सिँचाइ, शिक्षा र स्वास्थ्यजस्ता विषयलाई अभियानका क्रममा उठाइने अपेक्षा गरिएको छ।

सिंहले बारम्बार मधेसले जनसंख्या र भूगोलअनुसारको विकास बजेट नपाएको दाबी गर्दै आएका छन्। उनका अनुसार मधेसका धेरै पूर्वाधार आयोजना अझै अधुरै छन् भने रोजगार, उद्योग, कृषि आधुनिकीकरण र सिँचाइजस्ता क्षेत्रमा अपेक्षित लगानी हुन सकेको छैन।

यही विषयलाई उनले पदयात्राको मुख्य राजनीतिक मुद्दा बनाउने तयारी गरेको स्रोतहरूको भनाइ छ। मधेसका अन्य राजनीतिक दलले पनि समय–समयमा यस्ता माग उठाउँदै आएका छन्।

यदि पदयात्राले व्यापक जनसहभागिता पायो भने यसले मधेसमा रास्वपाको संगठन विस्तारमा प्रभाव पार्न सक्छ। साथै, अमरेशकुमार सिंहलाई मधेसका सक्रिय नेताका रूपमा स्थापित गर्न पनि सहयोग पुग्न सक्छ।

तर यदि अभियान केवल सरकारको आलोचनामै सीमित रह्यो र त्यससँगै ठोस वैकल्पिक योजना प्रस्तुत हुन सकेन भने यसको राजनीतिक प्रभाव सीमित हुन सक्ने विश्लेषण पनि भइरहेको छ।

हालसम्म रास्वपाले पदयात्राको आधिकारिक कार्यक्रम, मार्ग, अवधि तथा सहभागीहरूको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छैन। त्यसैले अभियानको वास्तविक स्वरूप र राजनीतिक प्रभाव यसको औपचारिक सुरुवातपछि मात्र स्पष्ट हुने देखिन्छ।