काठमाडौं। अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव थप चर्किएको छ। अमेरिकी रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले इरानविरुद्ध लगाइएको नौसैनिक नाकाबन्दी आवश्यक परे ‘अनिश्चितकालसम्म’ जारी राख्न सकिने बताएका छन्।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानसँगको द्वन्द्वमा अमेरिकाका मुख्य उद्देश्य सार्वजनिक गरेका छन्। उनका अनुसार अमेरिकी नागरिकका लागि ऊर्जा मूल्य स्थिर राख्नु, इरानलाई आणविक हतियार हासिल गर्नबाट रोक्नु र द्वन्द्वपछि अमेरिकालाई थप बलियो रणनीतिक अवस्थामा पुर्‍याउनु वासिङ्टनका प्रमुख लक्ष्य हुन्।

उता इरानी सेनाले हर्मुज जलडमरूमध्यमा समुद्री यातायात सामान्य रूपमा सञ्चालन भइरहेको अमेरिकी दाबीको खण्डन गरेको छ। इरानी पक्षले आफ्नो अनुमति नलिई कुनै पनि जलपोत वा जहाजलाई उक्त मार्गबाट पार हुन नदिइने दाबी गरेको छ।

यसैबीच हर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै यात्रा गरिरहेका अबु धाबी नेसनल आयल कम्पनीका दुईवटा जलपोतमा आक्रमण भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्सका सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार घटनामा कुनै मानवीय क्षति भएको छैन।

यस्तै, यमनका हुथी विद्रोहीले पश्चिमी क्षेत्रमा रहेको बाब अल-मन्देब जलडमरूमध्यलाई लक्षित गर्दै दुईवटा मिसाइल प्रहार गरेका छन्। रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिने उक्त समुद्री मार्गमा समेत तनाव बढेपछि खाडी क्षेत्रको सुरक्षा अवस्था थप संवेदनशील बनेको छ।

हर्मुज जलडमरूमध्य विश्वको प्रमुख ऊर्जा आपूर्ति मार्गमध्ये एक हो भने बाब अल-मन्देब एसिया, युरोप र मध्यपूर्वबीचको समुद्री व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मार्ग हो। यी क्षेत्रमा लामो समय तनाव कायम रहेमा तेल तथा ग्यासको मूल्य, ढुवानी लागत र विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा असर पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ।

अमेरिका–इरान तनाव अब दुई देशबीचको सैन्य टकरावमा मात्र सीमित नरही विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री व्यापारका लागि समेत जोखिमको विषय बन्न थालेको छ।