काठमाडौं। केही दिनयताको अविरल वर्षासँगै आएको बाढी, पहिरो र डुबानले देशभर जनजीवन प्रभावित भएको छ। विभिन्न जिल्लामा बस्ती डुबानमा परेका छन्, पहिरोले घर पुरिएका छन् भने सडक, पुल तथा अन्य भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ।

पछिल्लो सरकारी विवरणअनुसार असोज ८ गतेदेखि देशका विभिन्न स्थानमा भएका बाढी, पहिरो, डुबान, हावाहुरी तथा चट्याङका घटनामा २१ जनाको मृत्यु भएको छ। पाँच जना घाइते भएका छन् भने पाँच जना अझै बेपत्ता छन्।

गण्डकी प्रदेशमा मात्रै बाढीपहिरोले ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। बागलुङमा पहिरोमा परी १० जनाको मृत्यु भएको छ भने एक जना बेपत्ता छन्। तमानखोला र निसीखोला क्षेत्रमा पहिरोले घर पुरिँदा एकै परिवारका सदस्यसहित ठूलो मानवीय क्षति भएको प्रहरीले जनाएको छ।

पाल्पा, डोल्पा र धनुषालगायत जिल्लामा पनि मानवीय क्षति भएको छ। पर्वतको जलजला क्षेत्रमा कालीगण्डकी नदीको बाढीले घर बगाएको छ भने नवलपरासी पश्चिमको सुस्ता क्षेत्रमा नदीको बहाव बढेपछि स्थानीयलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

स्याङ्जा, पर्वत र गुल्मीको संगमस्थल सेतीबेनी क्षेत्रमा कालीगण्डकी नदीको बाढीले ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। बाढीका कारण बजार क्षेत्रका घरहरू डुबानमा परेका छन्। स्याङ्जाको मिर्मी र गुल्मीको हर्मीचौर जोड्ने मोटरेबल पुलसमेत कालीगण्डकीको बाढीले बगाएको छ। पुल बगेपछि दुई जिल्लाबीचको सडक तथा यातायात सम्पर्क प्रभावित भएको छ।

भारी वर्षाका कारण कालीगण्डकी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको उत्पादनसमेत बन्द गरिएको थियो। आयोजनास्थित नदीको बहाव बढेपछि सेतीबेनी क्षेत्रमा थप जोखिम सिर्जना भएको थियो।

यस क्षेत्रको क्षति र यातायात समस्यालाई सम्बोधन गर्न स्थानीय तह तथा सम्बन्धित निकायले वैकल्पिक सडक सम्पर्कको खोजी गरिरहेका छन्।

बाढीपहिरोका कारण देशका प्रमुख राजमार्ग तथा सहायक सडकखण्डसमेत प्रभावित भएका छन्। पृथ्वी राजमार्ग, बीपी राजमार्ग, नारायणगढ-मुग्लिन सडक, कान्ति लोकपथ, पासाङ ल्हामु राजमार्गलगायत सडकमा पहिरो तथा नदी कटानका कारण आवागमन प्रभावित भएको छ।

पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभीरलगायत स्थानमा पहिरो र ढुंगा खस्दा यातायात प्रभावित भएको छ। नागढुंगा-मुग्लिन सडकखण्डमा समेत वर्षा र पहिरोका कारण आवागमन सहज हुन सकेको छैन।

बीपी राजमार्गका विभिन्न स्थानमा सडक तथा डाइभर्सनमा क्षति पुगेको छ। केही स्थानमा वैकल्पिक मार्गबाट यातायात सञ्चालनको प्रयास भइरहे पनि क्षतिग्रस्त खण्ड तत्काल पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउन कठिन देखिएको छ।

नारायणगढ-मुग्लिन सडकसहित अन्य राजमार्गमा समेत पहिरो हटाउने तथा सडक खुलाउने काम भइरहेको छ। सडक विभागले सामान्य पहिरो भएका स्थानमा तत्कालै सडक सञ्चालन गर्ने र बढी क्षति भएका खण्डमा मर्मत तथा पुनर्निर्माणको काम अघि बढाउने जनाएको छ।

लमजुङ-मनाङ, पर्वत-बागलुङ र म्याग्दी-मुस्ताङको सडक सम्पर्कसमेत बाढी तथा पहिरोका कारण विच्छेद भएको छ। पुलका पहुँच सडक बग्नुका साथै कतिपय स्थानमा नदी कटानले सडक नै बगाएको छ।

विपद्बाट प्रभावित क्षेत्रमा सुरक्षाकर्मी तथा स्थानीय तहको समन्वयमा खोज तथा उद्धार जारी छ। जोखिममा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने, राहत वितरण गर्ने र अवरुद्ध सडक खुलाउने काम एकसाथ अघि बढाइएको छ।

विपद् प्रभावित क्षेत्रमा यथार्थ क्षतिको विवरण संकलन, बेपत्ता नागरिकको खोजी तथा घाइतेको उपचारलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ। क्षतिग्रस्त सडक, पुल, विद्युत् तथा सञ्चार संरचना पुनः सञ्चालनमा ल्याउन सम्बन्धित निकाय परिचालन भएका छन्।

यसैबीच, बाढीपहिरोको जोखिम अझै कायमै रहेकाले नदी किनार, पहिरोको जोखिम भएका बस्ती तथा कमजोर भौगोलिक क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सतर्क रहन र आवश्यक परे सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरिएको छ।

वर्षा र नदीको बहावका कारण सडक तथा बस्तीको अवस्था जुनसुकै बेला परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले यात्रुले यात्रा गर्नुअघि सम्बन्धित सुरक्षा निकायबाट पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिनुपर्ने देखिएको छ।