काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन आज हुँदैछ । काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा दिउँसो २ बजे महाधिवेशनको उदघाटन हुने प्रवक्ता देवराज चालिसले बताए ।

यही २२ असोजसम्म हुने महाधिवेशनले नेतृत्व चयनसँगै नीति पनि तय गर्ने भएको छ । महाधिवेशनको उदघाटनमा निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवालाई प्रमुख अतिथिको रुपमा सभापति गगन थापाले आमन्त्रण गरेका छन् । तर, देउवा आउने निश्चित छैन ।

कांग्रेस त्यो शक्ति हो, जसले राणा शासनविरुद्ध सशस्त्र क्रान्ति गर्‍यो । निरंकुश पञ्चायतविरुद्ध लड्यो । राजतन्त्र अन्त्यको आन्दोलनमा नेतृत्वदायी भूमिका खेल्यो ।

सोही गर्विलो राजनीतिक इतिहास भएको कांग्रेस नयाँ नेतृत्व, नयाँ नीति र बदलिएको सांगठनिक संरचना तय गर्ने उद्देश्यसहित आज महाधिवेशनमा होमिँदै छ ।

महाधिवेशनका लागि देशभरबाट महाधिवेशन प्रतिनिधिहरू काठमाडौं आएका छन्् । यसपटक महाधिवेशनमा सात हजारभन्दा बढी प्रतिनिधि सहभागी हुने कांग्रेसले जनाएको छ ।

प्रवक्ता चालिसेका अनुसार महाधिवेशनको तयारी पूरा भएको छ । शनिबार खुलामञ्चमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले यसपटकको महाधिवेशनलाई नेतृत्व चयनमा मात्रै सीमित नराखेर नीति चयनको अधिवेशन बनाउने प्रयास भइरहेको बताए ।

‘यो अधिवेशन नेता चयनभन्दा नीति चयनको अधिवेशनका रूपमा परिणत गर्ने प्रयत्न गर्नेछौँ,’ चालिसले पत्रकारहरूसँग भने ।

कांग्रेसले बीपी कोइरालाको विचारलाई बदलिएको नेपालको आवश्यकतासँग जोडेर आगामी राजनीतिक बाटो तय गर्ने उनको भनाइ छ । आधुनिक र प्रविधियुक्त नेपालको परिकल्पनालाई बीपीको विचारसँग जोड्ने उद्देश्य रहेको उनले बताए ।

‘हामी यो महाधिवेशनबाट बीपीको विचारसँग आधुनिक र प्रविधियुक्त नेपालको परिकल्पना जोड्छौँ र अघि बढ्छौँ,’ उनले भने ।

कांग्रेसले १५औँ महाधिवेशनलाई विगतका महाधिवेशनभन्दा केही फरक बनाउने दाबी गरेको छ ।

प्रवक्ता चालिसेका अनुसार यसपटक नेतृत्व चयनसँगै आगामी पाँच वर्षको नीति स्पष्ट बनाउने प्रयास हुनेछ ।

महाधिवेशन उद्घाटनपछि हुने बन्दसत्रमा राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक, सांगठनिक तथा परराष्ट्र नीतिसम्बन्धी विषयमा छलफल हुनेछ ।

सभापति गगनकुमार थापाले आगामी पाँच वर्षका लागि कांग्रेसको राजनीतिक दिशा समेटिएको कार्यपत्र प्रस्तुत गर्ने तयारी गरेका छन् । त्यसमा अर्थतन्त्र, उत्पादन, रोजगारी, परराष्ट्र नीति र शासन व्यवस्थासम्बन्धी विषय समेटिने कांग्रेसले जनाएको छ ।

उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले पनि समसामयिक राजनीतिक परिस्थितिसम्बन्धी प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम छ ।

कांग्रेसभित्र लामो समयदेखि महाधिवेशनलाई नेतृत्व चयनमा बढी केन्द्रित गरिएको र नीति बहस कमजोर भएको आलोचना हुँदै आएको छ ।
यसपटक पार्टी नेतृत्वले भने महाधिवेशनलाई नीति निर्माणको थलो बनाउने बताएको छ ।

अदलीबदली गर्दै कांग्रेस

१५औँ महाधिवेशनले कांग्रेसको नेतृत्व मात्रै होइन, सांगठनिक संरचनासमेत परिवर्तन गर्ने भएको छ । महामन्त्री प्रदीप पौडेल नेतृत्वको विधान संशोधन समितिले पार्टीका विभिन्न तहबाट सुझाव संकलन गरेको छ ।

पदाधिकारी संख्या बढाउनुपर्ने प्रस्तावसमेत समितिमा पुगेको छ । विशेषगरी युवालाई पार्टीको माथिल्लो नेतृत्वमा ल्याउनुपर्ने, महिलाको प्रतिनिधित्व बढाउनुपर्ने र खुला सहमहामन्त्रीको व्यवस्था गर्नुपर्ने सुझाव आएको नेताहरूले बताएका छन् ।

विधान संशोधन समितिका सदस्य सचिव प्रताप पौडेलले युवा र महिलाको प्रतिनिधित्व बढाउन दबाब रहेको बताएका छन् ।

उनले भनेका छन्, ‘यो पटक ३५ वर्षमुनिका युवाको ठूलो संख्या प्रवेश भएको छ । उनीहरूलाई समेत पदाधिकारीमा ल्याउनुपर्ने सुझाव आएको छ ।’

हालको विधानमा एक सभापति, दुई उपसभापति, दुई महामन्त्री र विभिन्न क्लस्टरबाट आठ सहमहामन्त्री निर्वाचित हुने व्यवस्था छ ।

सभापतिले थप तीन सहमहामन्त्री र एक कोषाध्यक्ष मनोनयन गर्न सक्ने व्यवस्था पनि छ । अब उपसभापति, महामन्त्री र सहमहामन्त्रीको संख्या थप्ने विषयमा छलफल भइरहेको बताइएको छ ।

यद्यपि विधान संशोधनका सबै प्रावधान यही महाधिवेशनबाट कार्यान्वयन हुन्छन् वा केही व्यवस्था आगामी महाधिवेशनबाट लागू हुन्छन् भन्ने टुंगो लाग्न बाँकी छ ।

यसबीच प्रतिनिधि दर्ताको काम पनि सुरु भइसकेको छ । ललितपुरको सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा प्रदेशअनुसार छुट्टाछुट्टै स्थानबाट नाम दर्ता भइरहेको हो ।

प्रत्येक प्रतिनिधिले तीन हजार पाँच सय रुपैयाँ दर्ता शुल्क बुझाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।दर्तापछि प्रतिनिधिलाई झोला, पार्टी विधान, डायरी, कलम, परिचयपत्र र खाना तथा खाजाका कुपन उपलब्ध गराइएको छ ।

महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई महाधिवेशनसम्बन्धी सूचना क्यूआर कोड र एसएमएसमार्फत उपलब्ध गराउने व्यवस्था पनि गरिएको छ ।

कांग्रेसले प्रतिनिधिको बसोबासका लागि काठमाडौंको गौशाला, कोटेश्वर, ठमेल, लाजिम्पाट, नयाँ बसपार्क, बालाजु, सुन्धारा र कलंकी क्षेत्रका होटलसँग समन्वय गरेको छ ।
तर, होटल खर्च प्रतिनिधिले आफैँ बेहोर्नुपर्नेछ । विदेशबाट आउने पाहुनाको आवास खर्च भने पार्टीले बेहोर्ने जनाएको छ ।

प्रतिनिधिका लागि बिहान र दिउँसोको खाना पार्टीले उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको छ ।

महाधिवेशनस्थलमा स्वास्थ्य सेवाका लागि चिकित्सक, नर्स र पारामेडिक्ससहित हेल्थ डेस्क पनि राखिने भएको छ । आकस्मिक अवस्थाका लागि एम्बुलेन्ससमेत तयारी अवस्थामा राखिने कांग्रेसले जनाएको छ ।