चितवन । सन्तानको सुख, स्वास्थ्य, दीर्घायु र उन्नतिको कामनासहित थारू समुदायका महिलाले मनाउँदै आएको जितिया पर्व सोमबार विधिवत् समापन भएको छ।

पर्वको अन्तिम दिन चितवनको कालिका नगरपालिका–५ स्थित खगेरी खोला किनारमा व्रतालु महिलाहरू बिहानैदेखि भेला भएका थिए। तीन दिनसम्म चल्ने पर्वमा सप्तमीका दिन दर खाएर अष्टमीमा कठोर व्रत बसेका महिलाहरूले सोमबार बिहान पवित्र स्नान गरी विभिन्न धार्मिक अनुष्ठान पूरा गरेका हुन्।

खगेरी खोलामा स्नान गरेपछि महिलाहरूले सूर्यदेवलाई जल तथा अर्घ्य चढाए। त्यसपछि अघिल्लो दिन विष्णुको प्रतीकका रूपमा स्थापना गरिएको जितबाहन तथा पिपलको हाँगाबाट तयार पारिएका चिल र स्यालका आकृति अर्थात् ‘चिलो–सिएरो’लाई खोलामा विसर्जन गरिएको थियो।

कालिका–५ की निरु चौधरीका अनुसार अष्टमीका दिन महिलाहरू दिनभर निराहार बसेर साँझ जितबाहनको धार्मिक कथा सुन्ने गर्छन्। त्यसपछि अन्तिम दिन बिहान स्नान, सूर्यपूजा र विसर्जनलगायतका विधि पूरा गरेर व्रत समापन गर्ने परम्परा छ।

जितबाहन विसर्जनपछि महिलाहरूले खोलाकै चोखो माटोबाट साना बालबालिकाको आकृति बनाए। ‘गौरगाङ्ग’ भनिने यी आकृतिलाई सन्तानको प्रतीक मानेर सिन्दूर र काजल लगाई पूजा गर्ने चलन छ।

जितियामा ‘जाकुरी’को पनि विशेष धार्मिक महत्त्व मानिन्छ। अघिल्ला दिनमा उमारेर राखिएको मासको दाललाई जाकुरी भनिन्छ। व्रतालुले शुद्ध मनले विधिपूर्वक व्रत बसेमा जाकुरी राम्रोसँग उम्रिने र देखावटी रूपमा व्रत बस्नेको जाकुरी राम्रो नहुने जनविश्वास थारू समुदायमा रहेको छ।

महिलाहरूले गौरगाङ्गलाई जाकुरी र अघिल्लो दिन टिपेर राखिएको बेलपत्रले ढाकेर पूजा गरेका थिए। त्यसपछि सूर्यदेवको आराधना र अन्य विधि पूरा गरी पुनः खोलामा स्नान गरे।

अन्त्यमा अघिल्लो रात जितबाहनको कथा सुन्दा राखिएका पवित्र सामग्री र प्रसादलाई मिसाएर भुटी ग्रहण गरेपछि महिलाहरूले कठोर व्रतको पारण गरेका छन्। यससँगै यस वर्षको जितिया पर्वको धार्मिक विधि पूरा भएको हो।