ढाका। इन्धन आयातमा निर्भर बङ्गलादेशमा इन्धनको सिमित ढुवानी हुँदा देखिएको अभावसँगै पेट्रोल पम्प र ग्यास डिपोहरूमा लामो लाइन लाग्न थालेको छ।

मध्यपूर्व युद्धका कारण इन्धन आपूर्तिमा विश्वव्यापी समस्या आएको छ। बङ्लादेश पनि यस समस्यासँग जुधिरहेको छ । इन्धन आपूर्तिमा कमी आएका कारण डिपोहरूले माग बमोजिम इन्धन आपूर्ति गर्न नसक्दा यसको प्रभाव सार्वजनिक यातायातका साधन र सर्वसाधारणमा समेत पर्न थालेको छ ।

इन्धन सङ्कटका कारण सेवाग्राही पेट्रोल, डिजेल, ग्यासलगायतका वस्तु खरिदका लागि लामो समय (घण्टौँ)सम्म लाइनमा बस्नुपर्ने बाध्यता आएको छ ।

आफ्नो पहिलो नाम मात्र उल्लेख गर्ने ४३ वर्षीय चालक शमसुद्दिन मध्यरातदेखि ढाकाको ग्यास स्टेसनमा पर्खिरहेका थिए।

गोपनीयताको कारण आफ्नो पहिलो नाम मात्र बताउने ४३ वर्षीय चालक शमसुद्दिन मध्यरातदेखि ढाकाको पेट्रोल डिपोमा पर्खिरहनुभएको थियो ।

“छ घण्टा पछि अन्तमा मैले इन्धन पाएको छु,” उहाँले भन्नुभयो । अहिले बिहानको अदालतको सुनुवाइको लागि आफ्नो मालिक (एक वकिल) लाई कार्यालयमा पु¥याउनुपर्छ । आराम गर्ने समय नै छैन ।

“म अब दिनभर व्यस्त रहनेछु,” रातभर निदाउन नसकिएपछि आँखा रातो भएको र भारी भएका उहाँले एएफपीसँग बताउनुभयो ।

उहाँले पेट्रोल भरेर जाँदा सयौँ थकित मोटरसाइकल चालकहरू अझै पनि लाइनमा थिए, ग्यास स्टेशनबाट लगभग १.५ किलोमिटर (लगभग एक माइल) लामो लाइन थियो । कोही आफ्नो अचल गाडीमा सुतेका देखिन्थ्यो ।

करिब १७ करोड जनसङ्ख्या रहेको दक्षिण एसियाली मुलुक बङ्गलादेशले आफ्नो तेल र ग्यासको ९५ प्रतिशत आयात गर्छ, जसमध्ये अधिकांश मध्य पूर्वबाट आयात हुन्छ । स्ट्रेट अफ हर्मुज हुँदै हुने ऊर्जा ढुवानी फेब्रुअरीको अन्त्यमा युद्ध सुरु भएदेखि अवरूद्ध भएपछि बङ्लादेशले वैकल्पिक बाटोबाट यदाकदा इन्धन भित्राएको भएपनि अधिकांश ढुवानीमा अवरोध भएको छ ।

बङ्गलादेशका ऊर्जामन्त्री इकबाल हसन महमुदले देशमा पर्याप्त इन्धन रहेको बताउँदै अवरोधको हल्लाले सेवाग्राहीले आत्तिएर भण्डारण गर्न खोज्दा समस्या भएको बताउनुहुन्छ ।

“देशमा इन्धनको कुनै अभाव छैन”, उहाँले आइतबार संसदमा भन्नुभयो, “मार्चमा पनि गत वर्षको जस्तै इन्धनको आपूर्ति भएको छ ।”

तर मोबाइल नेटवर्क अपरेटरहरूको राष्ट्रिय सङ्घले सोमबार इन्धन अभावको कारण देखाउँदै अब निरन्तर सेवाको सुनिश्चितता गर्न नसक्ने बताएको छ ।

ग्यास स्टेशनमा पूर्व सरकारी अधिकारी शरिफुल इस्लामले आफूले अन्यत्र तीन घण्टा पर्खिसकेको तर पम्पले इन्धन भर्न बन्द गरेको बताउनुभयो ।

डिपोहरूमा लामो प्रतीक्षाको परिणामले गर्दा कतिपय व्यक्तिले लाइनमा नै मृत्युवरण गरेका सञ्चारमाध्यमले समाचारमा जनाएका छन् ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार रङ्गपुर शहरमा भीषण गर्मीबिच घण्टौँ लाइनमा बसेका एक सेवाग्राहीको मृत्यु भएको छ ।

दक्षिणी जिल्ला नरेलमा इनधन भर्न लाइनमा बसेका एक ट्रक चालकले पम्प म्यानेजरलाई किचेको आरोपमा भएको विवादमा अन्य दुई जनाको मृत्यु भएको छ।

केही उद्यमीहरूले व्यावसायिक अवसरहरू पनि पहिचान गरेका छन् । लामो लाइनमा बस्ने र लाइन छोड्न नपाएका चालकहरूलाई स्थानीयले रोटी र केरा, वा मसलादार बिरयानी (भुटेको भात) बेच्न तछाडमछाड गरेको देखिन्छ ।

यसैबिच इनधन अभावपछि इलेक्ट्रिक बाइकको बिक्री पनि बढेको छ । सरकारी तथ्याङ्कले विद्युतीय सवारी साधनको आयातमा तीन गुणा वृद्धि देखाएको छ । फेब्रुअरीमा ६०३ युनिटबाट मार्चमा दुई हजार १३९ युनिट पुगेको छ।

विद्युतीय मोटरसाइकल विक्रेता अशरफुल आलमले गत साता खुलेदेखि ढाकामा उहाँको एटलस शोरूमबाट छ वटा मोटरसाइकल बिक्री भएको बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, “विद्युतीय साधनको माग दिन प्रतिदिन बढिरहेको छ ।”

ढाका विश्वको सबैभन्दा घना जनघनत्व भएको शहरहरू मध्ये एक हो र यहाँ कारले भरिएको सडकहरूमा दैनिक दुई करोड २० लाख बासिन्दाहरूको लागि यातायात सेवा इन्धन अभावको कारण निरन्तर निराशाको स्रोत बनेको छ।

दुई सन्तानकी आमा फरहाना जान्नातले आफ्नी छोरीलाई विद्यालयको परीक्षामा लैजान आफ्नो मोटरसाइकलका लागि इन्धन किन्न पर्खिरहेकाहरूसँग बिन्ती गर्नुपरेको बताउनुभयो ।

“मैले लाइनमा रहेका अरूलाई बिन्ती गरें, किनकि मसँग अरू कुनै विकल्प छैन,” जनातले भन्नुभयो । ढाकामा वर्षौंको भीडले मोटरसाइकल ट्याक्सी चालकहरूको बढ्दो प्रयोगले ट्राफिकको समस्या हुने गरेको भएपनि अहिले यो खुकुलो भएको पाइन्छ तर इन्धनको अभावले अब उनीहरूको जीविकोपार्जनलाई खतरामा पारेको छ।

“मेरो आम्दानी गुमिरहेको छ,” चालक मिजानुर रहमानले आक्रोशित हुँदै भन्नुभयो । दुई सन्तानका ४० वर्षीय पिता रहमानले भन्नुभयो, “उहाँ एक दिनमा एक हजार ५०० टाका कमाउनुहुन्थ्यो, तर त्यो मध्यपूर्व युद्धभन्दा पहिलेको कुरा हो।”

“मैले मोटरसाइकल रिफिल गर्ने दिन कमाउन सक्दिनँ, अहिले १० देखि १२ घण्टा लाग्छ,” बिहान ४ः३० बजे लाइनमा सामेल भएका रहमानले भन्नुभयो । यद्यपि ग्यास स्टेशनले कम्तिमा मध्यान्हसम्म बेच्न ताजा आपूर्ति नहुने बताएको थियो।

रहमानले भन्नुभयो, “म लामो दूरीका यात्रुहरू लैजान डराउँछु, किनकि म इन्धन भर्न र सुरक्षित रूपमा फर्कन सक्छु कि सक्दिनँ भन्ने निश्चित छैन।”