काठमाडौं। आगामी फिफा विश्वकप २०२६ लाई थप तीव्र, निष्पक्ष र प्रतिस्पर्धात्मक बनाउने उद्देश्यसहित अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा) र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल नियम बोर्ड (आईएफएबी) ले खेलका केही महत्वपूर्ण नियममा परिवर्तन गरेका छन्।

खेलको गति बढाउने, अनावश्यक समय बर्बाद गर्ने प्रवृत्ति नियन्त्रण गर्ने तथा रेफ्रीको निर्णय प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाउने लक्ष्यसहित यी नयाँ व्यवस्थाहरू लागू गर्न लागिएको हो।

फिफाका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा खेल ढिलो बनाउने रणनीति, अनावश्यक समय खेर फाल्ने अभ्यास र चोटपटकको बहानामा खेल रोक्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको निष्कर्षपछि नियममा संशोधन गरिएको हो। यी परिवर्तनहरू विश्वकप २०२६ सहित फिफाअन्तर्गतका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा लागू हुनेछन्।

नयाँ नियमअनुसार खेलाडीले थ्रो-इन वा गोल–किक लिन अनावश्यक ढिलाइ गरेमा रेफ्रीले पाँच सेकेन्डको स्पष्ट काउन्टडाउन गर्नेछन्। निर्धारित समयभित्र खेल पुनः सुरु नगरेमा थ्रो-इनको अवस्थामा विपक्षी टोलीलाई बल प्रदान गरिनेछ भने गोल–किकमा ढिलाइ भए विपक्षी टोलीले कर्नर किक पाउनेछ।

फिफाको विश्वास छ कि यस व्यवस्थाले खेलको लय कायम राख्दै अनावश्यक समय बर्बाद गर्ने रणनीतिमा उल्लेखनीय कमी ल्याउनेछ।

खेलाडी परिवर्तनको प्रक्रियालाई पनि थप व्यवस्थित बनाइएको छ। अब मैदानबाट बाहिरिने खेलाडीले १० सेकेन्डभित्र मैदान छाड्नुपर्नेछ। यदि खेलाडीले जानाजान ढिलाइ गरेमा प्रतिस्थापन भएर आउने खेलाडीलाई तत्काल मैदान प्रवेश गर्न अनुमति दिइने छैन।

यस अवस्थामा सम्बन्धित टोलीले करिब एक मिनेटसम्म १० खेलाडीको भरमा खेल्नुपर्ने हुन सक्छ। फिफाले यसलाई खेलको अन्तिम समयमा हुने समय बर्बादी रोक्ने प्रभावकारी उपायका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

नयाँ नियमले उपचारका क्रममा हुने ढिलाइलाई पनि लक्षित गरेको छ। यदि कुनै खेलाडीलाई मेडिकल स्टाफले मैदानमै उपचार गर्नुपरेमा खेल पुनः सुरु भएपछि ती खेलाडीले कम्तीमा ६० सेकेन्ड मैदानबाहिर बस्नुपर्नेछ।

यस व्यवस्थाले सामान्य चोटलाई नाटकीय रूपमा प्रस्तुत गरेर खेल रोक्ने र समय खेर फाल्ने प्रवृत्ति नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अनुशासनसम्बन्धी प्रावधान पनि थप कडा बनाइएको छ। अब खेलाडीहरूले विवादका क्रममा हात वा जर्सीले मुख छोपेर रेफ्रीसँग बहस गरेमा वा असभ्य व्यवहार देखाएमा सिधै रातो कार्ड देखाइने व्यवस्था गरिएको छ।

यस्तै, रेफ्रीको निर्णयको विरोधमा मैदान छाड्ने, अन्य खेलाडीलाई उक्साउने वा खेल अवरुद्ध गर्ने गतिविधिमा संलग्न खेलाडी तथा टोलीका अधिकारीमाथि पनि कडा कारबाही हुने फिफाले जनाएको छ।

भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्री (भिएआर) प्रणालीलाई पनि थप प्रभावकारी बनाइएको छ। अब भिएआरले गलत तरिकाले दिइएका कर्नर किक, दोस्रो पहेँलो कार्डसँग सम्बन्धित निर्णय तथा खेलका केही स्पष्ट प्राविधिक त्रुटिहरूको समीक्षा गर्न सक्नेछ।

यसअघि भिएआरको प्रयोग मुख्यतः गोल, पेनाल्टी, सिधा रातो कार्ड र गलत पहिचानका घटनामा मात्र सीमित थियो। नयाँ व्यवस्थाले रेफ्रीको निर्णयलाई थप पारदर्शी र निष्पक्ष बनाउने विश्वास गरिएको छ।

फिफाका अनुसार यी नयाँ नियमहरूको मुख्य उद्देश्य खेलको वास्तविक समय बढाउनु, दर्शकलाई थप रोमाञ्चक अनुभव प्रदान गर्नु र प्रतिस्पर्धालाई अझ निष्पक्ष बनाउनु हो।

विश्वकप २०२६ मा लागू हुने यी व्यवस्थाले आधुनिक फुटबललाई अझ छरितो, अनुशासित र मनोरञ्जनात्मक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।