चितवन। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को प्रथम राष्ट्रिय महाधिवेशन पार्टी इतिहासकै महत्वपूर्ण राजनीतिक घटनाका रूपमा हेरिएको छ।

नयाँ नेतृत्व चयन, संगठनात्मक संरचनाको निर्माण र आगामी राजनीतिक कार्यदिशा तय गर्ने उद्देश्यका साथ चितवनमा जारी महाधिवेशनमा देशभरबाट हजारौं प्रतिनिधि र कार्यकर्ता सहभागी भए। तर महाधिवेशनका विभिन्न गतिविधिबीच सर्लाही-४ बाट निर्वाचित सांसद अमरेशकुमार सिंहको अनुपस्थिति भने राजनीतिक वृत्तमा व्यापक चर्चाको केन्द्र बनेको छ।

महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रदेखि बन्दसत्रसम्म पार्टीका अधिकांश सांसद केन्द्रीय नेताहरू र प्रतिनिधिहरू उपस्थित भए। सभापति रवि लामिछाने, वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह (बालेन) लगायत नेतृत्व तहका व्यक्तिहरू महाधिवेशनमा सक्रिय देखिए। तर पार्टीका चर्चित सांसदमध्येका एक अमरेशकुमार सिंह भने कार्यक्रमस्थलमा देखिएनन्।

सिंह काठमाडौंमै रहेको पुष्टि भए पनि उनी किन महाधिवेशनमा सहभागी भएनन् भन्ने विषयमा हालसम्म कुनै आधिकारिक धारणा सार्वजनिक भएको छैन। यही मौनताले विभिन्न अड्कलबाजी र राजनीतिक विश्लेषणलाई जन्म दिएको छ।

किन चितवन गएनन् अमरेश ?

रास्वपाको महाधिवेशनमा संघीय सांसदहरू स्वतः प्रतिनिधि हुने व्यवस्था गरिएको छ। त्यसैले प्रतिनिधि छनोट, प्रमाणीकरण वा अन्य प्रक्रियागत कारणले सिंह महाधिवेशनबाट बाहिरिएको अवस्था देखिँदैन। उनी सहभागी हुन चाहेको अवस्थामा कुनै प्रशासनिक वा संगठनात्मक अवरोध नरहेको नेताहरू बताउँछन्।

यही कारण पनि उनको अनुपस्थितिलाई सामान्य संयोगभन्दा बढी अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। महाधिवेशन पार्टीको भावी नेतृत्व र संरचना तय गर्ने थलो भएकाले सांसदजस्तो महत्वपूर्ण जिम्मेवारीमा रहेका नेताको अनुपस्थिति स्वाभाविक रूपमा चर्चाको विषय बनेको हो।

अमरेशकुमार सिंह नेपाली राजनीतिमा स्पष्ट र निर्भीक अभिव्यक्तिका लागि परिचित नेता मानिन्छन्। संसद्मा होस् वा सार्वजनिक कार्यक्रममा, उनले आफ्नो धारणा खुला रूपमा राख्ने गरेका छन्।

पछिल्लो समय उनले सरकारका केही नीति तथा निर्णयप्रति आलोचनात्मक टिप्पणी गरेका थिए। विशेषगरी आर्थिक नीति, बजेट कार्यान्वयन, कर प्रणाली तथा जनजीविकासँग सम्बन्धित विषयमा उनले फरक मत सार्वजनिक गर्दै आएका थिए।

उनका अभिव्यक्तिहरूले कहिलेकाहीँ पार्टीको औपचारिक धारणा र नेतृत्वको दृष्टिकोणभन्दा भिन्न सन्देश दिने गरेको राजनीतिक विश्लेषकहरू बताउँछन्। त्यसैले महाधिवेशनमा उनको अनुपस्थितिलाई कतिपयले राजनीतिक असन्तुष्टिको संकेतका रूपमा पनि व्याख्या गरिरहेका छन्।

राजनीतिक वृत्तमा अर्को चर्चा पनि चलिरहेको छ। मधेश क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गर्ने प्रभावशाली नेतामध्ये एक मानिने सिंहले पार्टीभित्र आफूले अपेक्षा गरेअनुसारको भूमिका नपाएको महसुस गरेको हुन सक्ने आँकलन गरिएको छ।

महाधिवेशनमार्फत नयाँ नेतृत्व चयन हुँदै गर्दा शक्ति सन्तुलन, नेतृत्वको पहुँच र संगठनभित्रको प्रभावका विषयहरू पनि स्वाभाविक रूपमा चर्चामा रहने गर्छन्। यस्तै परिस्थितिमा आफ्नो असन्तुष्टि प्रत्यक्ष रूपमा व्यक्त नगरी अनुपस्थितिमार्फत सन्देश दिन खोजिएको हो कि भन्ने प्रश्न पनि उठ्न थालेको छ।

यद्यपि यसलाई पुष्टि गर्ने कुनै आधिकारिक आधार भने सार्वजनिक भएको छैन।

रास्वपा आफूलाई वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिका रूपमा स्थापित गर्ने प्रयासमा छ। पहिलो महाधिवेशनमार्फत पार्टीले संगठनात्मक परिपक्वता, आन्तरिक लोकतन्त्र र नेतृत्व हस्तान्तरणको अभ्यास प्रस्तुत गर्न खोजिरहेको छ।

यस्तो समयमा एक चर्चित सांसदको अनुपस्थितिले पार्टीभित्र सबै कुरा सहज र एकमतमै छ भन्ने सन्देशलाई केही कमजोर बनाएको विश्लेषण पनि भइरहेको छ। यद्यपि पार्टी नेतृत्वले यस विषयमा कुनै औपचारिक टिप्पणी गरेको छैन।

हालसम्म उपलब्ध तथ्यका आधारमा सांसद अमरेशकुमार सिंह किन महाधिवेशनमा सहभागी भएनन् भन्ने विषय स्पष्ट भएको छैन। उनी स्वयंले पनि कुनै सार्वजनिक स्पष्टीकरण दिएका छैनन्।

त्यसैले उनको अनुपस्थितिलाई लिएर भइरहेका अधिकांश टिप्पणी, विश्लेषण र अड्कलबाजी अनुमानमै आधारित छन्। वास्तविक कारण भने सिंह वा पार्टी नेतृत्वको औपचारिक धारणा सार्वजनिक भएपछि मात्रै स्पष्ट हुनेछ।

रास्वपाको महाधिवेशन नेतृत्व चयन र संगठन निर्माणतर्फ अघि बढिरहेका बेला सांसद सिंहको अनुपस्थिति भने महाधिवेशनकै चर्चित राजनीतिक विषयमध्ये एक बनेको छ।

अब उनले यसबारे कुनै प्रतिक्रिया दिन्छन् वा दिँदैनन्, त्यसले थप बहसको दिशा तय गर्ने देखिन्छ।