एजेन्सी। दक्षिण अमेरिकी राष्ट्र भेनेजुएलामा बुधबार आएको शक्तिशाली दोहोरो भूकम्पपछि ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षतिको आशंका गरिएको छ।

अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) ले प्रारम्भिक मूल्याङ्कनका आधारमा मृतकको संख्या १० हजारदेखि १ लाखसम्म पुग्न सक्ने चेतावनी दिएको छ। यद्यपि हालसम्म आधिकारिक रूपमा मृतक तथा घाइतेको यकिन विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

स्थानीय समयअनुसार बुधबार पहिलो पटक ७.२ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो। त्यसको एक मिनेट नबित्दै ७.५ म्याग्निच्युडको अर्को शक्तिशाली भूकम्प आएपछि देशका विभिन्न क्षेत्र प्रभावित बनेका छन्। भूकम्पको केन्द्र राजधानी काराकासबाट करिब १६० किलोमिटर पश्चिममा रहेको जनाइएको छ।

भूकम्पका कारण राजधानी काराकाससहित याराकुय, काराबोबो, अरागुवा, मिरान्डा तथा ला ग्वाइरा प्रदेशमा व्यापक क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख गरिएको छ। दर्जनौँ भवन भत्किएका छन् भने कैयौँ संरचनामा गम्भीर क्षति पुगेको छ। कतिपय क्षेत्रमा सडक चर्किएका छन्, पुलहरूमा क्षति पुगेको छ र यातायात सेवा अवरुद्ध बनेको छ।

उद्धारकर्मीहरूका अनुसार धेरै मानिस भवनका भग्नावशेषभित्र फसेको आशंका गरिएको छ। त्यसैले देशभरका सुरक्षा निकाय, सेना, स्वास्थ्यकर्मी तथा आपतकालीन उद्धार टोलीहरूलाई परिचालन गरिएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा रातभर खोज तथा उद्धार कार्य जारी राखिएको छ।

भेनेजुएलाकी कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले देशव्यापी आपतकाल घोषणा गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोगको अपिल गरेकी छन्। उनले नागरिकहरूलाई सुरक्षित स्थानमा बस्न आग्रह गर्दै सरकारका सबै संयन्त्र उद्धार तथा राहत कार्यमा केन्द्रित गरिएको जानकारी दिएकी छन्।

सरकारले विद्यालयहरू केही दिनका लागि बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ। साथै अस्पतालहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। आवश्यक परे अस्थायी स्वास्थ्य शिविर स्थापना गर्ने तयारी पनि भइरहेको जनाइएको छ।

भूकम्पपछि २० भन्दा बढी पराकम्प महसुस गरिएका छन्। पराकम्पको जोखिम अझै कायम रहेकाले प्रभावित क्षेत्रका नागरिकहरू त्रासमा रहेका छन्। धेरै मानिस रातभर खुला चौर तथा सुरक्षित स्थानमा बस्न बाध्य भएका छन्।

मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको छ भने केही क्षेत्रका विद्युत् तथा इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध भएका छन्। सञ्चार सेवा प्रभावित हुँदा वास्तविक क्षतिको विवरण सङ्कलन गर्न कठिनाइ भइरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

भूकम्पपछि प्रारम्भिक चरणमा सुनामीको चेतावनी जारी गरिएको थियो। तर पछिल्लो मूल्याङ्कनपछि उक्त चेतावनी फिर्ता लिइएको छ। यद्यपि तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई अझै सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणको ‘पेजर’ प्रणालीले भूकम्प अत्यन्त विनाशकारी हुन सक्ने संकेत गरेको छ। उक्त प्रणालीले जनघनत्व, भवनको अवस्था तथा भूकम्पको तीव्रतालाई आधार मानेर सम्भावित क्षतिको प्रारम्भिक अनुमान सार्वजनिक गर्ने गर्दछ। त्यसअनुसार यसपटकको भूकम्पले ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको हुन सक्ने आकलन गरिएको छ।

विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी विज्ञहरूका अनुसार दोहोरो शक्तिशाली भूकम्पका कारण क्षतिको स्तर झन् बढ्ने सम्भावना हुन्छ। पहिलो भूकम्पले कमजोर बनाएका संरचनाहरू दोस्रो झट्काले पूर्ण रूपमा भत्काउन सक्छन्। त्यसैले प्रभावित क्षेत्रमा अझै पनि जोखिम कायम रहेको बताइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले घटनाप्रति चासो व्यक्त गर्न थालेको छ। विभिन्न देश तथा मानवीय सहायता संस्थाहरूले राहत तथा उद्धार सहयोगका लागि तयारी थालेका छन्। प्रभावित क्षेत्रको पूर्ण विवरण आउन अझै केही दिन लाग्न सक्ने भएकाले मृतक, घाइते तथा विस्थापितहरूको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

भेनेजुएलाले पछिल्ला वर्षहरूमा आर्थिक संकट, पूर्वाधारको कमजोरी तथा सामाजिक चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको अवस्थामा आएको यो प्राकृतिक विपत्तिले देशलाई थप कठिन परिस्थितिमा धकेल्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

अहिले सम्पूर्ण ध्यान जीवित व्यक्तिको उद्धार, राहत वितरण तथा थप क्षति रोक्नेतर्फ केन्द्रित गरिएको छ।