काठमाडौं। भेनेजुयलामा शक्तिशाली भूकम्प गएको तीन दिनभन्दा बढी बितिसक्दा पनि प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार अभियान निरन्तर जारी छ।

समय बित्दै जाँदा भग्नावशेषमा पुरिएका व्यक्तिलाई जीवित अवस्थामा भेट्ने सम्भावना क्रमशः घट्दै गएको भए पनि उद्धारकर्मी, सुरक्षाकर्मी, स्वयंसेवक र स्थानीय बासिन्दाहरूले खोज तथा उद्धार कार्य रोकेका छैनन्। आइतबारसम्म प्राप्त आधिकारिक विवरणअनुसार भूकम्पका कारण ज्यान गुमाउनेको संख्या एक हजार ४३० पुगेको छ भने हजारौँ मानिस अझै बेपत्ता रहेका छन्। ठूलो संख्यामा घाइतेहरू विभिन्न अस्पतालमा उपचाररत छन्।

प्राकृतिक विपत्तिपछि पहिलो ७२ घण्टालाई जीवित उद्धारका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण समय मानिन्छ। त्यस अवधिमा भग्नावशेषमा पुरिएका व्यक्तिहरूलाई सकुशल निकाल्ने सम्भावना तुलनात्मक रूपमा बढी हुने भएकाले उद्धार टोलीहरू दिनरात खटिरहेका छन्।

तर समय लम्बिँदै जाँदा उद्धार कार्य क्रमशः शव खोजीमा रूपान्तरण हुने जोखिम बढ्ने भएकाले उद्धारकर्मीहरू समयसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै काम गरिरहेका छन्।

यस्तो कठिन परिस्थितिबीच शनिबार राति देशको उत्तरमा रहेको काराबालेडा सहरबाट एउटा आशालाग्दो समाचार आएको छ। भग्नावशेषभित्र पुरिएका ११ वर्षीय एक बालकलाई सकुशल उद्धार गरिएको हो।

अन्तरिम नेता डेल्सी रोड्रिगेजले उद्धारको भिडियो सार्वजनिक गर्दै ‘भेनेजुएलाका लागि हरेक जीवन आशाको स्रोत हो’ भन्दै उद्धार टोलीको प्रयासको प्रशंसा गरेका छन्। तीन दिनपछि पनि एक बालक जीवित फेला परेपछि प्रभावित क्षेत्रमा रहेका परिवार र उद्धारकर्मीहरूमा नयाँ आशा पलाएको छ।

यद्यपि अधिकांश प्रभावित क्षेत्रमा अवस्था अत्यन्त चुनौतीपूर्ण रहेको बताइएको छ। पहिल्यै आर्थिक सङ्कट, राजनीतिक अस्थिरता र कमजोर पूर्वाधारको समस्याबाट गुज्रिरहेको भेनेजुएलामा भूकम्पले थप मानवीय संकट निम्त्याएको छ। हजारौँ परिवार घरबारविहीन भएका छन् भने लाखौँ मानिस सुरक्षित खानेपानी, सरसफाइ, स्वास्थ्य सेवा तथा अत्यावश्यक राहत सामग्रीको अभाव झेलिरहेका छन्।

उद्धार कार्यमा संलग्न स्थानीय बासिन्दाहरूले पर्याप्त उपकरण र भारी मेसिनको अभावका कारण आफ्नै हातले भग्नावशेष हटाएर बेपत्ता व्यक्तिको खोजी गरिरहेका छन्। कतिपय स्थानमा ढुंगा, सिमेन्ट र फलामका संरचना हटाउन आवश्यक उपकरण नहुँदा उद्धार कार्य सुस्त बनेको छ।

नाम सार्वजनिक गर्न नचाहेका एक साल्भाडोरका उद्धारकर्मीले अहिले जीवित व्यक्तिहरू भेटिने सम्भावना निकै कम हुँदै गएको बताए। उनका अनुसार यस्तो अवस्थामा यदि कसैलाई जीवित फेला पार्न सकियो भने त्यो असाधारण उपलब्धि र चमत्कारसरह हुनेछ।

उद्धारका लागि मियामीबाट प्रभावित क्षेत्रमा पुगेका ४३ वर्षीय अष्ट्रेलियाली अग्नि नियन्त्रक क्रेग डेमिलोनले घटनास्थलको अवस्था अत्यन्त अराजक रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार गर्मी, भग्नावशेष, सीमित स्रोतसाधन र अव्यवस्थित वातावरणका बीच पनि उद्धार टोलीहरूले आशा नत्यागी निरन्तर काम गरिरहेका छन्। उनले अझै धेरै मानिसलाई जीवित उद्धार गर्न सकिने आशा व्यक्त गरेका छन्।

भूकम्पपछिको मानवीय संकट सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग पनि विस्तार हुँदै गएको छ। अमेरिका समर्थित अन्तरिम प्रशासनले राहत तथा उद्धारमा सहयोग पुर्‍याउने देशहरूलाई धन्यवाद दिएको छ।

अमेरिकी पक्षका अनुसार सिमोन बोलिभार अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको एउटा धावनमार्ग आंशिक रूपमा सञ्चालनमा आइसकेको छ, जहाँ अमेरिकी सी–१७ सैन्य विमानहरू अवतरण गर्न सक्ने अवस्था बनेको छ। साथै अमेरिकी नौसेनाको एक जहाज पनि प्रभावित तटीय क्षेत्रमा पुगेर राहत सामग्री ढुवानी र उद्धार सहयोगमा संलग्न भएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका सहायता प्रमुख टम फ्लेचरले प्रारम्भिक अनुमानअनुसार ५० हजारभन्दा बढी मानिस अझै बेपत्ता रहेको बताएका छन्। उनले प्रभावित क्षेत्रमा खाद्यान्न, औषधि, सुरक्षित पानी, अस्थायी आवास तथा स्वास्थ्य सेवाको तत्काल आवश्यकता रहेको उल्लेख गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई सहयोग बढाउन आग्रह गरेका छन्।

उद्धार टोलीहरू अहिले पनि भग्नावशेष हटाउने, बेपत्ता व्यक्तिको खोजी गर्ने र घाइतेहरूलाई सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याउने कार्यमा केन्द्रित छन्।

समयसँगै जीवित उद्धारको सम्भावना कमजोर बन्दै गए पनि ११ वर्षीय बालकको सकुशल उद्धारले अझै पनि आशा बाँकी रहेको सन्देश दिएको छ।

प्रभावित क्षेत्रका हजारौँ परिवार आफ्ना आफन्तको पर्खाइमा छन् भने उद्धारकर्मीहरू अन्तिम क्षणसम्म खोजी अभियान जारी राख्ने प्रतिबद्धताका साथ खटिरहेका छन्।