काठमाडौं। अमेरिका र इरानबीच पछिल्ला दुई सातादेखि चर्किएको सैन्य तनाव केही समयका लागि मत्थर हुने संकेत देखिएको छ।

अमेरिकाले इरानमाथिको हवाई आक्रमण स्थगित गरेसँगै इरानले पनि जवाफी आक्रमण रोक्ने निर्णय गरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। यसले दुवै देशबीच कूटनीतिक संवादको सम्भावना फेरि बलियो बनेको विश्लेषण गरिएको छ।

समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार एक वरिष्ठ इरानी अधिकारीले अमेरिकाले आक्रमण नगरेसम्म इरानले पनि सैन्य कारबाही नगर्ने स्पष्ट सन्देश वासिङ्टनसम्म पुर्‍याइसकेको बताएका छन्। उनका अनुसार इरानको नीति ‘जस्तालाई त्यस्तै’ रहेको र अमेरिकी आक्रमण रोकिएसम्म आफ्नो पक्षबाट पनि कुनै नयाँ हमला नगरिनेछ।

अमेरिकाले लगातार १३ रातसम्म इरानका विभिन्न सैन्य तथा रणनीतिक लक्ष्यमा हवाई आक्रमण गरेपछि शुक्रबार रातिदेखि बमबारी स्थगित गरेको थियो। त्यसयता शनिबार र आइतबार कुनै पनि अमेरिकी आक्रमण भएको छैन। त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप, अमेरिकी सैन्य अखडा रहेका क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै नियमित रूपमा जवाफी प्रहार गरिरहेको इरानले पनि पछिल्ला दुई दिनदेखि आफ्ना आक्रमण रोकेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कूटनीतिक प्रयासलाई अवसर दिन सैन्य कारबाही रोक्ने निर्णय गरेको उनका सल्लाहकारहरूले बताएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ताका लागि आवश्यक समय र वातावरण सिर्जना गर्न आक्रमण अस्थायी रूपमा स्थगित गरेका हुन्।

अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्ला बमबारीबाट इरानका पूर्वनिर्धारित अधिकांश सैन्य लक्ष्यमा आक्रमण सम्पन्न भइसकेको छ। साथै, निरन्तर सैन्य अभियानका कारण अमेरिकी हतियारको भण्डारमा समेत दबाब बढ्न थालेको र त्यसले दीर्घकालीन रणनीतिमा असर पार्न सक्ने भन्दै सैन्य नेतृत्वले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई सचेत गराएको बताइएको छ।

यद्यपि अमेरिकाले आवश्यक परे पुनः ठूला सैन्य कारबाही सुरु गर्ने विकल्प भने खुला नै राखेको छ। अमेरिकी सेनाप्रमुख जनरल ड्यान केनले भविष्यका सम्भावित सैन्य आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै हतियारको मौज्दातको व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण रहेको सुझाव दिएका छन्।

दुवै पक्षले आक्रमण रोकेसँगै अहिले सबैको ध्यान सम्भावित कूटनीतिक वार्तातर्फ केन्द्रित भएको छ। विशेष गरी विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिने स्ट्रेट अफ हर्मुज क्षेत्रमा तनाव कम हुने संकेत देखिएकाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले पनि यो अवस्थालाई सकारात्मक रूपमा हेरिरहेको छ।

यद्यपि दुवै देशले औपचारिक युद्धविराम घोषणा गरेका छैनन् र परिस्थिति फेरि बिग्रिने जोखिम भने अझै कायम रहेको छ।