काठमाडौं। राष्ट्रिय सभाको बिहीबारको प्रश्नोत्तर कार्यक्रममा निर्मला पन्त प्रकरणलाई लिएर गृहमन्त्री सुधन गुरुङ र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका सांसद विष्णुबहादुर विश्वकर्माबीच सवाल-जवाफ भयो।

तर प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा गृहमन्त्री गुरुङले सांसद विश्वकर्मालाई नै प्रतिप्रश्न गरेपछि सदनमा केहीबेर असहज अवस्था देखियो।

सांसद विश्वकर्माले कञ्चनपुरकी निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या भएको लामो समय बितिसक्दा पनि दोषी पत्ता लगाउन नसकेको विषयमा सरकारसँग जवाफ मागेका थिए।

उनले निर्मला पन्त प्रकरणमा सरकारको अनुसन्धान कहाँ पुगेको छ र दोषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन किन ढिलाइ भइरहेको छ भन्ने प्रश्न गरेका थिए।

‘कञ्चनपुरकी निर्मला पन्तको दिनदहाडै भएको जघन्य बलात्कार र हत्या प्रकरणमा लामो समय बितिसक्दा पनि सरकारले दोषी पत्ता लगाई न्याय दिन नसक्नुको कारण के हो ?’ विश्वकर्माले प्रश्न गरेका थिए, ‘यो राज्य संयन्त्रको असक्षमता हो कि कारबाही गर्न नचाहेको उदासीनता हो ? सरकारले हाम्रो चेली निर्मलालाई कहिलेसम्म न्याय दिलाउँछ ?’

जवाफमा गृहमन्त्री गुरुङले सरकार शान्ति सुरक्षा कायम गर्न तथा देशमा हुने हत्या, हिंसा र बलात्कारलगायतका आपराधिक घटनाको अनुसन्धानमा निरन्तर काम गरिरहेको बताए।

तर निर्मला पन्त प्रकरणमा प्रश्न उठाएपछि उनले सांसद विश्वकर्मालाई नै ‘तपाईंहरू सरकारमा हुँदा किन काम नगरेको ?’ भन्दै प्रतिप्रश्न गरे।

‘माननीयज्यूले उठाउनुभएको विषय एकदमै संवेदनशील छ। यो प्रश्न म हजुरलाई पनि गर्न चाहन्छु, हजुरहरू सत्तामा हुँदा किन नगर्नुभएको हो ?’ गृहमन्त्री गुरुङले भने।

उनले आफूहरूलाई अहिले आएर पुरानो घटनाको ‘भारी बोकाउने’ प्रयास गरिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाए। नयाँ सरकार बनेपछि विगतका घटनालाई बारम्बार सदनमा उठाउँदा पीडित परिवारको पीडा झन् बल्झिन सक्ने उनको भनाइ थियो।

गुरुङले निर्मला पन्तकी आमाको पीडालाई समेत उल्लेख गर्दै संवेदनशील विषयलाई राजनीतिक बहसको विषय नबनाउन आग्रह गरे।

‘यो एकदमै संवेदनशील विषय हो। यो संवेदनशील विषयलाई हामीले जहिले पनि आमाको घाउ कोट्याइरहने हो कि सदनमार्फत उहाँलाई पीडा दिइरहने हो ?’ उनले प्रश्न गरे।

उनले अनुसन्धानलाई चरणबद्ध र सूक्ष्म ढंगले अघि बढाएर परिणाम दिनुपर्ने बताए। मृत व्यक्तिको विषयलाई पटक–पटक राष्ट्रियस्तरमा सम्झाउँदा पीडित परिवारमाथि थप मानसिक दबाब पर्न सक्ने उनको तर्क थियो।

‘तपाईंको कोही मान्छे बित्दै गर्दा त्यसबारे दिनदिनै सम्झाउँदा, राष्ट्रिय स्तरबाट सम्झाउँदा तपाईंलाई मजा आउँछ होला त ? तपाईंलाई मनमा शान्ति हुन्छ होला त ?’ भन्दै उनले सांसद विश्वकर्मालाई प्रतिप्रश्न गरे।

त्यसपछि गृहमन्त्री गुरुङले वर्तमान सरकारले पनि निर्मला पन्त प्रकरणमा अनुसन्धान गरिरहेको बताए। तर अनुसन्धानका विषयमा अहिले नै धेरै कुरा सार्वजनिक गर्न नमिल्ने उनको भनाइ थियो।

‘यसमा म धेरै कुरा बोल्न सक्दिनँ। बोल्दा उचित हुँदैन होला जस्तो लाग्छ। यो अनुसन्धानको विषय हो। यसमा हामीले सूक्ष्म तरिकाले अनुसन्धान गरिरहेका छौँ,’ उनले भने।

गृहमन्त्री गुरुङले निर्मला पन्त प्रकरणलाई लिएर प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभामा बारम्बार प्रश्न नउठाउन सांसदहरूलाई आग्रहसमेत गरे।

‘म सम्पूर्ण माननीयज्यूहरूलाई यसलाई अब प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभामा यो प्रश्न नउठाइदिनुहुन विनम्र अनुरोध गर्न चाहन्छु,’ उनले भने।

उनले कुनै जिज्ञासा वा सुझाव भए आफूलाई व्यक्तिगत रूपमा भेटेर जानकारी लिन सांसदहरूलाई आग्रह गरे।

‘कुनै विषय छ भने मलाई व्यक्तिगत रूपमा आएर सोध्नु होला। माननीय मन्त्रीज्यू, के भइरहेको छ ? कसो छ ? भनेर सोध्दा पनि फरक पर्दैन,’ उनले भने।

व्यक्तिगत रूपमा भेटेर सोध्दा आफूले अनुसन्धानको अवस्थाबारे जानकारी दिन सक्ने उनले बताए। तर सदनमै बारम्बार विषय उठाउँदा पीडित परिवारको पीडा थप बल्झिने भएकाले आफूले त्यसलाई उचित नठानेको उनको भनाइ थियो।

‘त्यसको उत्तर मसँग छ। तर मैले जहिले पनि यसरी एउटा आमाको पीडामाथि मल्हम लगाउनुको साटो बारम्बार यहाँ सदनमा बसेर उहाँको छोरीको सम्झनालाई कोट्याइरहन मेरो नैतिकताले दिँदैन,’ गुरुङले भने।

रोष्ट्रमबाट प्रश्न नउठाउन आग्रह गरेका गृहमन्त्रीले सदनबाहिर भने विषयमा विस्तृत जानकारी दिन सक्ने दोहोर्‍याए।

‘माननीयज्यू, माफी पनि माग्न चाहन्छु। यसको बारेमा मैले राम्रोसित उत्तर दिन सक्दिनँ होला। तर हजुरले एकछिनपछि मलाई सोध्नुभयो भने म यसको बारेमा विस्तृत जानकारी दिन सक्छु,’ उनले भने।

गृहमन्त्रीको जवाफपछि राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायण दाहालले प्रश्नकर्ता सांसद विश्वकर्मालाई पूरक प्रश्न गर्न समय दिए।

तर विश्वकर्माले तत्काल पूरक प्रश्न नगरी आफूले प्रश्न गर्न पाउने संसदीय अधिकारमाथि गृहमन्त्रीको भनाइले प्रश्न उठाएको बताए।

उनले मन्त्रीले आफ्नो प्रश्नको जवाफ दिनुपर्ने संसदीय व्यवस्थाको आधारभूत अभ्यास भएको उल्लेख गरे।

‘मन्त्रीज्यूले बोल्दै गर्दा मेरो विधायकी अधिकार हनन भएको मैले महसुस गरेको छु। मैले प्रश्न गर्ने र मन्त्रीज्यूले उत्तर दिने हाम्रो नैसर्गिक अधिकार हो। हाम्रो संसदीय प्रणालीमा भइरहने कुरा हो,’ विश्वकर्माले भने।

उनले आफूलाई प्रश्न गर्नबाट रोक्न नमिल्ने र मन्त्रीले प्रश्नको जवाफ दिनुपर्ने बताए।

‘मैले प्रश्न गर्न पाउनुपर्छ र मन्त्रीज्यूले उत्तर दिनैपर्दछ। यो बाध्यताको कुरा हो,’ उनले भने।

विश्वकर्माले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी नेतृत्वको सरकार गठन भएको सवा चार महिना भइसकेको उल्लेख गर्दै निर्मला पन्त प्रकरणमा विगतदेखि गठन हुँदै आएका छानबिन तथा अनुसन्धान संयन्त्रले अझै निष्कर्ष दिन नसकेको विषयमा असन्तुष्टि जनाए।

उनले वर्तमान सरकारबाट अनुसन्धानले कहिले निष्कर्ष पाउने भन्ने स्पष्ट समयसीमा मागे।

‘अबको कति महिना, कति दिनभित्र हाम्रो चेली निर्मलाले न्याय पाउँछिन् ?’ उनले पूरक प्रश्न गरे।

सांसद विश्वकर्माले पूरक प्रश्न गरेपछि सभाध्यक्ष दाहालले गृहमन्त्री गुरुङलाई जवाफ दिन समय दिन खोजेका थिए।

तर गृहमन्त्री गुरुङले त्यस प्रश्नको जवाफ नदिने स्पष्ट रूपमा बताए।

‘हुन्छ, म यसको उत्तर दिन चाहँदिनँ,’ उनले भने।

सभाध्यक्ष दाहालले ‘माननीय गृहमन्त्री…’ भन्दै जवाफका लागि प्रक्रिया अघि बढाउन खोज्दा गुरुङले फेरि आफूले उत्तर नदिने दोहोर्‍याए।

‘म यसको उत्तर दिन चाहँदिनँ,’ उनले पुनः भने।

निर्मला पन्त प्रकरण लामो समयदेखि न्यायको प्रतीक्षामा रहेको विषय हो। यसअघि पनि संसद्, राजनीतिक दल तथा विभिन्न नागरिक समूहले घटनाको अनुसन्धान निष्कर्षमा पुर्‍याएर दोषीलाई कानुनी कारबाही गर्न सरकारसँग माग गर्दै आएका छन्।