काठमाडौं। उत्तर कोरियासँग संवादको वातावरण बनाउन अमेरिकाले दक्षिण कोरियासँग गर्ने नियमित सैन्य अभ्यासको अवधि छोट्याए पनि अमेरिका, दक्षिण कोरिया र जापानले भने संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई निरन्तरता दिने भएका छन्।

दक्षिण कोरियाका संयुक्त चिफ अफ स्टाफ (जेसीएस) का अनुसार तीन देशले आगामी सेप्टेम्बर ७ देखि ११ सम्म जेजु टापुको पूर्व तथा दक्षिणतर्फको अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्रमा ‘फ्रिडम एज’ नामक संयुक्त सैन्य अभ्यास सञ्चालन गर्नेछन्।

अभ्यासका क्रममा समुद्री क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा, हवाई तथा वायु प्रतिरक्षा, पनडुब्बीविरोधी युद्ध र साइबर सुरक्षासँग सम्बन्धित विभिन्न गतिविधि सञ्चालन गरिनेछ।

जेसीएसले ‘फ्रिडम एज’लाई उत्तर कोरियाको आणविक तथा क्षेप्यास्त्र क्षमताबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम सामना गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन हुँदै आएको रक्षात्मक अभ्यासका रूपमा व्याख्या गरेको छ। तीन देशबीचको सुरक्षा सहकार्य बलियो बनाउँदै क्षेत्रीय शान्ति तथा स्थायित्व कायम गर्नु पनि अभ्यासको उद्देश्य रहेको जनाइएको छ।

सन् २०२३ मा अमेरिका, दक्षिण कोरिया र जापानका नेताहरूबीच क्याम्प डेभिडमा भएको शिखर बैठकपछि तीन देशबीच नियमित संयुक्त सैन्य अभ्यासको प्रक्रिया अघि बढेको थियो। त्यसक्रममा पहिलो ‘फ्रिडम एज’ अभ्यास सन् २०२४ को जुनमा आयोजना गरिएको थियो।

अमेरिकी प्रशान्त क्षेत्रीय कमान्डकी प्रवक्ता लेफ्टिनेन्ट कमोडोर क्लो मोर्गनका अनुसार यस्ता अभ्यासले तीन देशका सेनाबीच सहकार्य र अन्तरक्रियाशीलता बढाउनुका साथै इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा सुरक्षा साझेदारी थप मजबुत बनाउन सहयोग गर्छ।

यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच हुँदै आएको ‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ सैन्य अभ्यासको अवधि घटाएर पाँच दिनमा सीमित गर्ने निर्देशन दिएका थिए। यसअघि उक्त अभ्यास ११ दिनसम्म सञ्चालन हुँदै आएको थियो।

ट्रम्प प्रशासनले उत्तर कोरियासँग संवादको सम्भावना खोजिरहेका बेला सैन्य अभ्यासको अवधि घटाइएको हो। ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ–उनका लागि अमेरिका–दक्षिण कोरियाको संयुक्त सैन्य अभ्यास असहज र अपमानजनक हुने धारणा व्यक्त गर्दै आएका छन्।

उता, अमेरिकी सैन्य स्रोत तथा जनशक्तिमा परेको दबाबलाई कारण देखाउँदै दक्षिण कोरियाले अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच हुने अर्को संयुक्त अभ्यास ‘साङ्योङ’ भने रद्द गरेको छ। इरानसँग सम्बन्धित सैन्य तनावका कारण अमेरिकी सेनामाथि थप दबाब परेको दक्षिण कोरियाली पक्षको भनाइ छ।

तर उत्तर कोरियाले अमेरिका र उसका सहयोगी मुलुकले सञ्चालन गर्ने सैन्य अभ्यासको लगातार विरोध गर्दै आएको छ। प्योङयाङले यस्ता अभ्यासलाई आफ्नो सुरक्षामाथिको चुनौतीका रूपमा लिँदै जवाफी सैन्य कदम चाल्ने तथा क्षेप्यास्त्र परीक्षण गर्न सक्ने चेतावनीसमेत दिने गरेको छ।

यस्तो अवस्थामा ‘फ्रिडम एज’ अभ्यासले अमेरिका, दक्षिण कोरिया र जापानबीचको सुरक्षा सहकार्य कमजोर नभएको सन्देश दिएको छ। उत्तर कोरियासँग संवादको प्रयास एकातिर जारी रहे पनि आणविक तथा क्षेप्यास्त्र जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै तीन देशले सैन्य तयारी र आपसी समन्वयलाई निरन्तरता दिने रणनीति अपनाएका छन्।