काठमाडौं। प्रधानमन्त्री बालेन शाहले भोटेकोशी-त्रिशूली क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपहिरोबाट सिर्जित संकटलाई कुनै एक जिल्ला वा क्षेत्रको समस्या मात्र नभई सिंगो नेपालको साझा पीडा भएको बताएका छन्। प्रतिनिधिसभाको बैठकलाई सम्बोधन गर्दै उनले विपत्तिको सामना गर्न सरकार दृढ संकल्प र साहसका साथ अघि बढिरहेको बताए।

बुधबार प्रतिनिधिसभा बैठकलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङका नागरिकको पीडा सम्पूर्ण नेपालीको साझा पीडा भएको उल्लेख गरे। विपत्तिपछि नागरिकका मन भक्कानिएको भए पनि अहिले एकअर्कासँग बिलौना गरेर बस्ने समय नभएको उनको भनाइ छ।

‘यतिबेला हामीलाई शरीर थकित भयो भनेर विश्राम लिने छुट छैन। मन भक्कानिँदा पनि एकआपसमा बिलौना गर्ने समय छैन,’ प्रधानमन्त्री शाहले भने, ‘यो पीडा रसुवा, नुवाकोट र धादिङको मात्र होइन। यो सिंगो नेपालको छातीमा परेको साझा बज्रपात हो।’

उनले संकटको समयमा राज्यको नेतृत्वले आँसु देखाउनेभन्दा नागरिकलाई हिम्मत, आड र भरोसा दिनुपर्ने बताए। विपत्तिसँग जुध्न सरकारसँग पछि हट्ने विकल्प नरहेको भन्दै उनले दृढ संकल्प र साहसका साथ उद्धार तथा राहतको काम अघि बढिरहेको जानकारी दिए।

‘संकटको यो घडीमा देशको नेतृत्वले आँसु होइन, हिम्मत, आड र भरोसा दिनुपर्छ भन्ने यथार्थलाई हामीले स्वीकारेका छौँ,’ उनले भने, ‘दृढ संकल्प र साहसका साथ हामीले लड्नुको विकल्प छैन र थिएन। हामी लडिरहेका छौँ।’

प्रधानमन्त्री शाहले जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेकाको उद्धार निकै जटिल प्रकृतिको रहेको बताए। उनका अनुसार सामान्य पहिरो पन्छाएर सुरुङमा प्रवेश गर्ने अवस्थाभन्दा अहिलेको परिस्थिति फरक छ। बाढीसँगै आएको लेदो, माटो तथा अन्य सामग्रीले सुरुङ पूर्ण रूपमा थुनिएकाले उद्धारमा थप चुनौती देखिएको उनको भनाइ छ।

‘यो टनेलमा आएको विपत्ति विशेष किसिमको छ। पहिरो पन्छाएर उद्धार गर्ने विज्ञ विश्वभरि पाइन्छ। तर यो पहिरोका कारण थुनिएको टनेल होइन। बाढीसँगै आएको हिलो र माटोले पूर्ण रूपमा थुनिएका टनेल हुन्,’ प्रधानमन्त्रीले भने।

उनले यस्तो प्रकृतिको उद्धारका लागि तत्काल प्रयोग गर्न सकिने प्रविधि र विशेषज्ञता विश्वका कुनै पनि मुलुकसँग सहज रूपमा उपलब्ध नभएको दाबी गरे। उद्धारका लागि आवश्यक प्राविधिक जनशक्ति तथा उपकरण जुटाउन समय लाग्नुको कारण पनि यही भएको उनले स्पष्ट पारे।

प्रधानमन्त्री शाहले प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार टोली पुग्नसमेत भौगोलिक अवस्थाका कारण कठिनाइ भएको बताए। हेलिकोप्टर अवतरण गर्ने ठाउँ नहुँदा मित्रराष्ट्रबाट आउने उद्धार टोलीलाई समेत तत्काल परिचालन गर्न नसकिएको उनको भनाइ छ।

‘त्यहाँ अवतरण हुनसक्ने अवस्था नै थिएन। मित्र राष्ट्रका उद्धार टोलीहरू पनि त्यहाँ अवतरण गर्न सकिने स्थिति भएपछि मात्रै आउनुभएको हो,’ उनले भने।

लेदोले भरिएको क्षेत्रमा नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीका उद्धारकर्मीलाई समेत उभिन सक्ने अवस्था नरहेको उनले बताए। उद्धारकर्मीहरू सुतेर तथा घिस्रिँदै सुरुङतर्फ पुग्ने प्रयास गरेको उल्लेख गर्दै उनले एक्साभेटर र हेलिकोप्टर राख्न मिल्ने सुरक्षित स्थान तयार भएपछि मात्रै थप उपकरण परिचालन गर्न सम्भव भएको बताए।

बेपत्ता नागरिकको पहिचान भएपछि परिवारले आफ्नो धर्म, संस्कृति र परम्पराअनुसार अन्तिम संस्कार गर्न सक्ने बताउँदै प्रधानमन्त्री शाहले यस विषयमा अनावश्यक भ्रम नफैलाउन आग्रह गरे।

अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगका विषयमा पनि सरकारले सुरुदेखि नै मित्रराष्ट्रहरूसँग समन्वय गरिरहेको उनको दाबी छ। आवश्यकताअनुसार सहयोग लिन प्रक्रिया छोट्याएर प्रयास गरिएको र चीन तथा भारतबाट प्राविधिक जनशक्ति पठाइएको उनले जानकारी दिए।

प्रधानमन्त्री शाहले पछिल्लो विपत्तिलाई जलवायु परिवर्तनसँग समेत जोड्दै हिमालय क्षेत्रमा जोखिम बढ्दै गएको बताए। यस्तो विपत्तिलाई नेपालले मात्र सामना गर्ने विषय नभई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको साझा जिम्मेवारीका रूपमा लिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

‘जलवायु परिवर्तनका कारण हामीमाझ यस्तो विपद् आइलाग्यो। हिमालय क्षेत्रमा जोखिम बढेको यसले देखाउँछ। त्यसैले यो विपत्तिबारे हामीले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई भन्नुपर्छ। यो विश्वको साझा जिम्मेवारी हो,’ प्रधानमन्त्री शाहले भने।