काठमाडौं । नेपालमा अभियन्ता तथा मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईं पक्राउ परेको खबर अब त्यति अस्वाभाविक मानिँदैन । सोमबार पनि प्रहरीले उनलाई घरबाटै नियन्त्रणमा लियो। र, अदालतले तीन दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न अनुमति दिएको छ। उनीमाथि अनुसन्धान जारी छ।

प्रसाईं कति पटक पक्राउ परे भन्ने हिसाब सामाजिक सञ्जालमा समेत खोजिने गरेको छ। तर, संसारमा पक्राउको संख्या यति धेरै भएका मानिस पनि रहेछन्, जसको जीवनकै एउटा परिचय प्रहरी हिरासत बन्न पुगेको थियो ।

अमेरिकाका हेनरी अर्ल त्यस्तै पात्र हुन् ।

अर्ल कति पटक पक्राउ परे ? ठ्याक्कै भन्न सक्ने अवस्था छैन । विभिन्न अभिलेख र रिपोर्टअनुसार उनको जीवनमा पक्राउ संख्या १ हजार ५ सयभन्दा माथि पुगेको थियो । तर, यो गिनिज बुकमा दर्ता भएको आधिकारिक विश्व कीर्तिमान भने होइन ।

केन्टकीको लेक्सिङ्टनस्थित फेएट काउन्टीमा सन् १९९२ बाट पक्राउका विवरण कम्प्युटरमा राख्न थालियो । त्यसपछि मात्रै अर्ल १ हजार २ सय ९७ भन्दा बढीपटक पक्राउ परेको अभिलेख भेटिन्छ । त्योभन्दा अघिका कागजी अभिलेख जोड्ने हो भने संख्या अझ बढ्छ ।

त्यसैले अर्लको पक्राउ संख्या १ हजार ५ सयभन्दा बढी रहेको बताइन्छ ।

अर्लको प्रहरीसँगको सम्बन्ध भने त्यतिबेला सुरु भएको थियो, जतिबेला उनी युवा थिए । सन् १९७० को दशकमा हतियार लुकाएको आरोपमा उनी पहिलोपटक पक्राउ परेका थिए ।

त्यसपछि भने पक्राउको सिलसिला रोकिएन ।

तर, यहाँ रोचक कुरा के छ भने उनी प्रायः हत्या, डकैती वा ठूला हिंसात्मक अपराधका कारण पक्राउ पर्दैनथे । सार्वजनिक स्थानमा मदिरा सेवन, नशामा भेटिनु र सार्वजनिक अव्यवस्थासँग जोडिएका घटनाले उनलाई पटकपटक प्रहरीको हिरासतमा पुर्‍याउँथे ।

एकपटक छुट्थे । फेरि सडकमा फर्किन्थे । केही समयपछि फेरि पक्राउ पर्थे ।

यही क्रम वर्षौँ चल्यो ।

अर्लको जीवनमा मदिराको भूमिका निकै ठूलो थियो ।

उनले १८ वर्षकै उमेरमा मदिरा सेवन गर्न थालेका थिए । त्यसपछि जीवन बिस्तारै अस्तव्यस्त बन्दै गयो । सन् १९६९ मा मोटेलमा काम पाएका थिए । तर, काममा मातेको अवस्थामा पुगेपछि रोजगारी गुमाए ।

त्यसपछि उनी सडकमा पुगे ।

लेक्सिङ्टनका सडकमा गीत गाउँथे । मानिससँग सहयोग माग्थे । त्यही पैसाबाट गुजारा चलाउँथे । तर, हातमा आएको पैसा पनि धेरैजसो मदिरामै सकिन्थ्यो ।

यसरी अर्लको जीवनमा सडक, मदिरा र प्रहरी हिरासत एकअर्कासँग गाँसिए ।

अचम्म के भयो भने जति धेरै पक्राउ पर्दै गए, उति नै अर्ल स्थानीय रूपमा चर्चित हुँदै गए ।

उनका पक्राउपछिका तस्बिर अर्थात् ‘मगसट’ इन्टरनेटमा फैलिन थाले । मानिसहरूले उनको तस्बिर राखेर हास्य सामग्री बनाउन थाले ।

लेक्सिङ्टनमा त उनी स्थानीय सेलिब्रिटीकै रूपमा चिनिन थाले ।

उनलाई कतिपयले ‘जेम्स ब्राउन’ भनेर बोलाउँथे । प्रसिद्ध गायक जेम्स ब्राउनको शैलीमा नाच्न र गाउन उनलाई मन पर्थ्यो । सडकमा गीत गाउने अर्ल मानिसहरूसँग मजाक गर्थे, हँसाउने प्रयास गर्थे ।

पक्राउको संख्या बढ्दै जाँदा उनको तस्बिर पनि इन्टरनेटमा उत्तिकै फैलिँदै गयो ।

अर्लको चर्चा यति बढ्यो कि अमेरिकी टेलिभिजन कार्यक्रम ‘जिमी किमेल लाइभ’ले उनलाई कार्यक्रममा बोलाउने तयारी गर्‍यो ।

लस एन्जलस जाने टिकटसमेत तयार थियो ।

तर, अर्ल कार्यक्रममै पुग्न पाएनन् ।

कारण फेरि उही थियो, उनी जेलमा परे ।

जसको जीवनको कथा जेल र पक्राउकै कारण चर्चामा आएको थियो, त्यही जेलले उनलाई आफ्नो कथा आफैं सुनाउने मौका पनि दिएन ।

अर्लले आफ्नो जीवनको ६ हजारभन्दा बढी दिन जेल वा हिरासतमा बिताएको विभिन्न अभिलेखमा उल्लेख छ ।

अर्थात् करिब १६ वर्षभन्दा बढी समय उनको जीवनको ठूलो हिस्सा प्रहरी नियन्त्रणमै बित्यो ।

तर, उनको अपराधको प्रकृति हेर्दा कथा अझ फरक देखिन्छ । उनका धेरैजसो पक्राउ हिंसात्मक अपराधका कारण भएका थिएनन् । मदिरा सेवन र सार्वजनिक अव्यवस्थासँग जोडिएका घटनाले उनलाई बारम्बार हिरासतमा पुर्‍याएको थियो ।

उनीलाई सुधार केन्द्रमा राख्ने प्रयास पनि भए । केही समय मदिराबाट टाढा राखियो । तर, फेरि सडकमा फर्किएपछि पुरानै अवस्था दोहोरिन्थ्यो ।

अर्लको अन्तिम पक्राउ सन् २०१७ मा भयो ।

त्यसपछि भने उनको जीवनले मोड लियो । उनलाई ओवेन्टन हेल्थकेयर एन्ड रिह्याबिलिटेसन फ्यासिलिटीमा भर्ना गरियो ।

त्यसपछि उनले जीवनको अन्तिम सात वर्ष जेलमा होइन, हेरचाह केन्द्रमा बित्यो।

सन् २०२४ मा ७४ वर्षको उमेरमा उनको निधन भयो ।