काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको आठ दशक लामो राजनीतिक इतिहासमा अहिलेसम्म आठ जना नेताले सभापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।

राणा शासनविरुद्धको संघर्षबाट स्थापित कांग्रेसको नेतृत्व परिवर्तन मुलुकको राजनीतिक परिवर्तनसँग पनि जोडिँदै आएको छ ।

कांग्रेसको पहिलो सभापति टंकप्रसाद आचार्यदेखि वर्तमान सभापति गगनकुमार थापासम्मको नेतृत्व यात्रा यसप्रकार छ ।

१. टंकप्रसाद आचार्य

नेपाली कांग्रेसका पहिलो सभापति टंकप्रसाद आचार्य हुन् । २००३ सालमा कलकत्ताको भवानीपुरमा भएको महाधिवेशनबाट उनी सभापति बनेका थिए । कांग्रेस स्थापनाअघिको राजनीतिक संगठन निर्माण र राणा शासनविरुद्धको संघर्षमा उनको भूमिका थियो ।

२. बीपी कोइराला

आचार्यपछि बीपी कोइरालाले कांग्रेसको नेतृत्व सम्हाले । उनी कांग्रेसको सभापति तीनपटक बने । २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा कांग्रेसले बहुमत पाएपछि बीपी नेपालको पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बने । २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले निर्वाचित सरकार हटाएपछि उनी पञ्चायतविरुद्धको संघर्षमा सक्रिय रहे ।

३. मातृकाप्रसाद कोइराला

बीपीपछि मातृकाप्रसाद कोइराला कांग्रेसको तेस्रो सभापति बने । उनले दुईपटक पार्टीको नेतृत्व गरे । कांग्रेसको प्रारम्भिक राजनीतिक विकासमा उनको नेतृत्व महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

४. सुवर्णशमशेर राणा

त्यसपछि सुवर्णशमशेर राणाले कांग्रेसको नेतृत्व सम्हाले । राणा परिवारमा जन्मिएका उनी राणा शासनविरुद्धको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा सक्रिय थिए । कांग्रेसको संगठन र प्रजातान्त्रिक संघर्षमा उनको महत्वपूर्ण भूमिका रह्यो ।

५. कृष्णप्रसाद भट्टराई

पञ्चायतविरुद्धको संघर्षको महत्वपूर्ण चरणमा कृष्णप्रसाद भट्टराईले कांग्रेसको नेतृत्व गरे । उनी २०४४ सालमा सभापति बने । २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बहुदलीय व्यवस्था पुनःस्थापित भयो र भट्टराई प्रधानमन्त्री बने ।

६. गिरिजाप्रसाद कोइराला

भट्टराईपछि गिरिजाप्रसाद कोइरालाले कांग्रेसको नेतृत्व सम्हाले । उनले लामो समय पार्टीको नेतृत्व गरे । उनको राजनीतिक यात्रा बहुदलीय व्यवस्थाको पुनःस्थापनादेखि माओवादी शान्ति प्रक्रिया र गणतन्त्र स्थापनासम्मका महत्वपूर्ण घटनासँग जोडिएको छ ।

७. सुशील कोइराला

१२औँ महाधिवेशनबाट सुशील कोइराला कांग्रेस सभापति बने । उनको नेतृत्वमा संविधान निर्माणको प्रक्रिया अघि बढ्यो । २०७२ सालमा संविधान जारी हुँदा उनी नेपालको प्रधानमन्त्री थिए ।

८. शेरबहादुर देउवा

१३औँ महाधिवेशनबाट शेरबहादुर देउवा कांग्रेस सभापति बने । १४औँ महाधिवेशनबाट उनी दोस्रो कार्यकालका लागि पनि निर्वाचित भए । लामो समय पार्टीको नेतृत्व गरेका देउवा गत वर्षको पुस अन्तिम साता भएको विशेष महाधिवेशनपछि नेतृत्वबाट अलग भए ।

९. गगनकुमार थापा

विशेष महाधिवेशनबाट गगनकुमार थापा कांग्रेसको सभापति बने । उनको नेतृत्वमा कांग्रेस अहिले १५औँ महाधिवेशनमा प्रवेश गरेको छ ।