Author: nepal one

रूसी विदेशमन्त्री सर्गेइ लाभरोभले फ्रान्सले युक्रेन युद्धको विषयमा मस्कोसँग ‘वार्ता’ गर्ने प्रयास गरेको दावी गर्नुभएको छ । विदेशमन्त्री लाभरोभका अनुसार किएभको सहभागिताबिना नै छलफल गर्न खोजिएको थियो भन्ने दावी गलत भएको भनी खण्डन गरेको छ ।

अमेरिका नेतृत्वको पश्चिमी गठबन्धनमा सहभागी मुलुकहरूले युक्रेनको समर्थनमा संयुक्त मोर्चाको आह्वान गरेका छन् र युक्रेनको सहमति बिना कुनै पनि निर्णय लिन नसकिने बताउँदै आएका छन्।

“धेरै पटक हाम्रा फ्रान्सेली सहकर्मीहरूले गोप्य च्यानलहरूमार्फत युक्रेन सन्दर्भमा उसको सहभागिता बिना वार्ता गरौँ भनी अपील गरेका छन्,” लाभरोभले एक पत्रकार सम्मेलनमा भन्नुभयो ।उहाँले रूसी अधिकारीहरू धारणा सुन्न तयार रहेको बताउनुभयो ।

“लाभरोभले यी अपीलहरू कहिले भएको वा कथित सम्पर्कको बारेमा थप विवरणहरू दिनुभएन,” फ्रान्सेली कुटनीतिक स्रोतले एएफपीसँग बताएको छ ।

स्रोतले भन्यो, “रूसी अधिकारीहरू आक्रामक युद्धलाई निश्तेज पार्न फाइदा उठाउने उद्देश्यले असंयमित टिप्पणी गर्न अभ्यस्त छन्, जसको पूर्ण जिम्मेवारी उनीहरूले वहन गर्नुपर्छ ।”

“फ्रान्सले युद्धको सुरुवातदेखि नै वार्ता प्रक्रियामा प्रवेश गर्न चाहेको समय र परिस्थिति निर्धारण गर्ने जिम्मा युक्रेनको भएको बताउँदै आएको छ,” स्रोतले जनाएको छ ।

करिब तीन वर्ष लामो द्वन्द्वपछि अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचित रिपब्लिकन नेता डोनाल्ड ट्रम्पले अर्को महिना कार्यभार सम्हाल्ने तयारी गरिरहँदा शान्ति वार्ताको सम्भावनाबारे छलफल भइरहेको छ ।

ट्रम्पले पटक–पटक भन्नुभएको छ, “कसरी युद्ध अन्त्य गर्ने वस्तुगत व्याख्या नगरी आफूले युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने लक्ष्य राखेको बताउनुभएको छ।” फ्रान्सले युक्रेनमा सम्भावित युद्धविरामको निगरानीका लागि पश्चिमी सेना पठाउने धारणा अघि सारेको छ ।

भारतका पूर्वप्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहको बिहीबार राति निधन भएको छ । उहाँ ९२ वर्षको हुनुहुन्थ्यो । सिंहआज घरमा अचानक बेहोस भएपछि उहाँलाई दिल्लीस्थित अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (एम्स) लगिएको थियो।

उमेरसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य समस्याका कारण उहाँको लामौ समयदेखि उपचार भइरहेको थियो र बिहीबार घरमा अचानक बेहोस भएका उहाँलाई तुरुन्तै घरमा सामान्य उपचारपछि राति ८ः०६ बजे नयाँ दिल्लीस्थित एम्समा मेडिकल इमर्जेन्सीमा लगिएको थियो ।

“सबै प्रयासका बावजुद उहाँलाई बचाउन सकिएन र राति ९ः५१ बजे उहाँलाई मृत घोषित गरियो, “ एम्सले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
सिंहले ३३ वर्ष सेवा गरेपछि यसै वर्षको सुरुमा अवकाश विश्राम लिनुभएको थियो ।

सन् १९३२ मा पञ्जाबमा जन्मिएका मनोमोहन सिंहले सन् २००४ देखि २०१४ सम्म दुई कार्यकाल भारतको प्रधानमन्त्रीको रूपमा काम गर्नुभएको थियो ।

सन् २००४ को लोकसभा चुनावमा अटल बिहारी बाजपेयी नेतृत्वको एनडीएविरुद्ध कंग्रेसले विजय हासिल गरेपछि उहाँले पहिलो पटक सन् २००४ मा प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिनुभएको थियो ।

उहाँले सन् २००९ देखि २०१४ सम्म दोस्रो कार्यकाल सम्हाल्नुभएको थियो ।

उहाँले सन् २०१४ मा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई जिम्मेवारी सुम्पिनुभएको थियो ।

यसैबीच, भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी,लगायतका सत्ताधारी दल र विपक्षी दलका नेताहरूले उहाँलाई एक असल एवं कर्तव्यनिष्ठ प्रधानमन्त्रीका रूपमा स्मरण गरेका छन् ।

प्रधानमन्त्री मोदीले सिंहको निधनको खबरले आफुलाई दुखी तुल्याएको बताउनुभएको छ । उहाँले भन्नुभयो, “भारतले आफ्ना एक सम्मानित नेता डा मनमोहन सिंहजीलाई गुमाएको छ। नम्र पृष्ठभूमिबाट उठेर उहाँले एक सम्मानित अर्थशास्त्रीको रूपमा आफ्नो पहिचान बनाउनुएको थियो ।

उहाँले अर्थमन्त्रीलगायत सरकारका धेरै महत्वपूर्ण पदमा रहेर काम गर्नुभएको थियो । उहाँ हाम्रो आर्थिक नीतिमा गहिरो छाप छोड्नु भएको छ । संसद्मा उहाँको विचारशील हस्तक्षेप सधैं अविस्मरणीय रह्यो । प्रधानमन्त्रीका रूपमा उहाँले जनताको जीवनस्तर उकास्न अथाह प्रयास गर्नुभयो ।”

कांग्रेस नेता राहुल गांधीले पनि दिवंगत नेताप्रति श्रद्धाञ्जलि दिँदै शोक सन्तप्त परिवारजनमा समवेदना दिनुभएको छ ।

उहाँले भन्नुभयो, “मनमोहन सिंहजीले ठूलो बुद्धि र निष्ठाका साथ भारतको नेतृत्व गर्नुभयो। उहाँको नम्रता र अर्थशास्त्रको गहिरो ज्ञानले सम्पूर्ण राष्ट्रलाई प्रेरित गर्यो।”

उहाँले भन्नुभयो, “उहाँको परिवारप्रतिे हार्दिक समवेदना प्रकट गर्दछु । मैले एक जना गुरु र मार्गदर्शक गुमाएको छु । हामीमध्ये लाखौं उहाँका शुभचिन्तक थियौं । हामी उहाँलाई गर्वका साथ सम्झनेछौं।”

उहाँले भन्नुभयो, “मनमोहन सिंहजी प्रधानमन्त्री हुँदा र म गुजरातको मुख्यमन्त्री हुँदा मसँग नियमित कुराकानी गर्नुहुन्थ्यो। हामीले शासनसँग सम्बन्धित धेरै विषयमा विस्तारमा छलफल गथ्र्यौं । उहाँको विद्वता र नम्रता सधैं सम्झिइनेछ ।“

प्यालेष्टिनी अधिनस्थ गाजामा तापक्रममा ‘अत्यधिक गिरावट’ आएका कारण एक सातामा तीन शिशुको मृत्यु भएको छ ।
दक्षिणी गाजा अस्पतालका प्रमुख बाल चिकित्सकले एएफपीसँग कुरा गर्दै युद्धग्रस्त प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा चिसो यामसँगै ‘तापक्रममा आएको अत्यधिक गिरावट’का कारण यस साता तीन शिशुको मृत्यु भएको बताउनुभएको हो ।

खान युनिस शहरको नासिर अस्पतालका डाक्टर अहमद अल–फर्राले तीन हप्ताकी एक बालिकालाई ‘अत्यधिक तापक्रम घटेपछि आकस्मिक कक्षमा ल्याइएको’ र उनको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको बताउनुभएको छ ।

अस्पतालको बाल सेवा विभागका प्रमुख फर्राले मङ्गलबार आफ्नो टोलीले हेरेका अन्य दुई घटनाको पनि उल्लेख गर्नुभएको छ ।

“तीन दिनको शिशु र एक महिनाभन्दा कम उमेरका अर्को एक शिशु गरी अन्य दुई अत्यधिक तापक्रममा आएको गिरावटका कारण मृत्यु भएको छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

गाजामा १४ महिनाभन्दा लामो युद्धका कारण विस्थापित भएका प्यालेस्टिनीहरूलाई सङ्केत गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “उनीहरू टेन्टमा बस्छन् र जाडो यामसँगै पछिल्ला केही दिनमा चिसो बढेपछि उनीहरू विरामी परेका र यो नै उनीहरूको मृत्युको कारण बनेको छ।”

“टेन्टले चिसोबाट जोगाउँदैन, र रातको समयमा धेरै जाडो हुन्छ, न्यानो राख्ने कुनै उपाय छैन,” फाराले भन्नुभयो ।

नवजात शिशुका लागि जोखिम विशेष गरी तीव्र रहेको बताउँदै उहाँले अगाडी भन्नुभयो, “धेरै आमाहरू कुपोषणको सिकार हुन्छन् जसले गर्दा उनीहरूका बच्चाहरूले खाने दूधको गुणस्तरमा असर पार्छ ।”

मृत्यु भएकी तीन हप्ताकी बालिका सिला अल–फसीह खान युनिस नजिकै भूमध्यसागरीय तटमा रहेको अल–मावासी टेन्ट शहरमा बस्दै आउनुभएको छ ।

बालिकाका बुबा महमुद अल–फसीहले एएफपीसँग भन्नुभयो, छोरीले रातभर स्तनपान गरेकी थिइन् तर बिहान ‘जिब्रो काटेको र रगत बगेको’ देखिएको थियो ।”“हामीले उनलाई डाक्टरकहाँ लग्यौं, जसले हामीलाई चिसोका कारण यस्तो भएको बताए र यस्तै लक्षण भएका धेरै केसहरू देखिएका छन्।”

फासीहले भन्नुभयो, “अत्यधिक जाडो बढेको छ । बस्नका लागि पाल उपयुक्त छैन। बच्चाहरू सधैं बिरामी हुन्छन्।”

प्यालेस्टिनी लडाकू समूह हमासले सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा इजरायलमाथि गरेको आक्रमणपछि इजरायलले गरेको जवाफी कारबाहीका क्रममा गाजा पट्टीका २४ लाख बासिन्दामध्ये अधिकांश कम्तीमा एकपटक विस्थापित भएका छन् ।

इजरायलको मौसम सेवाका अनुसार हालैका दिनहरूमा गाजाको तापक्रम रातको समयमा आठ डिग्री सेल्सियससम्म झरेको र युद्धका कारण घरबास गुमाएका प्यालेष्टिनीले चिसोमा पनि पालमा बस्नुको विकल्प छैन ।

दक्षिण कोरियाको विपक्षीले बिहीबार कार्यवाहक राष्ट्रपति हान डक–सू विरुद्ध महाभियोग प्रस्ताव दायर गरेको छ ।
राष्ट्रपति हानले आफ्नो पूर्ववर्तीलाई पदबाट हटाउने प्रक्रिया पूरा गर्न संवैधानिक अदालतका न्यायाधीशहरू नियुक्त गर्न अस्वीकार गर्नुभएपछि विपक्षीले महाअभियोग प्रस्ताव दर्ता गरेको हो ।

हाल निलम्बित राष्ट्रपति युन सुक योलले डिसेम्बर ३ मा सैनिक कानून घोषणा गर्नुभएपछि दक्षिण कोरिया राजनीतिक सङ्कटमा परेको छ ।

यस कार्यलाई लिएर डिसेम्बर १४ मा संसद्ले युनको अधिकार खोसेको थियो तर महाभियोग प्रक्रिया पूरा गर्न सांसदहरूको निर्णयलाई समर्थन गर्ने संवैधानिक अदालतको फैसला आवश्यक छ । 

तर कार्यवाहक राष्ट्रपति हानले संवैधानिक अदालतको नौ सदस्यीय बेन्च भर्नका लागि तीनजना मनोनीत न्यायाधीशको नियुक्तिलाई अनुमोदन गर्न अस्वीकार गरेर अनिवार्य रूपमा युनलाई हटाउने प्रक्रियालाई रोक्नुभयो । 

त्यसैले विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीले अब हानलाई पनि महाअभियोग लगाउन खोजिरहेको छ ।

“हामीले प्रस्ताव पेस गरेका छौँ... र यसलाई आज पूर्ण अधिवेशनमा रिपोर्ट गर्नेछौँ”, सांसद पार्क सुङ–जुनले हान विरुद्धको कारबाहीबारे राष्ट्रिय सभामा पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो, “हामी यसलाई भोलि मतदानमा राख्नेछौँ ।” 

“हानले तीन न्यायाधीशको औपचारिक नियुक्ति गर्न अस्वीकार गर्नुले उहाँमा संविधान कायम राख्ने इच्छा वा योग्यता छैन भन्ने प्रमाणित गर्छ”, डेमोक्रेटिक पार्टीका फ्लोर लिडर पार्क चान–डाएले पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो ।

यदि अदालतले थप तीन न्यायाधीश बिना नै महाअभियोग प्रक्रिया अगाडि बढाउने हो भने हालका सबै छ न्यायाधीश युनलाई पदबाट हटाउन सर्वसम्मतिले सहमत हुनुपर्नेछ । एक मात्र असहमति मतले युनलाई पुनर्बहाली गर्नेछ ।

हानले उहाँको सत्तारूढ पिपुल पावर पार्टी र विपक्षीले मनोनयनमा सम्झौता गरेमा मात्र न्यायाधीशहरूको नियुक्तिलाई प्रमाणित गर्ने बताउनुभएको छ । 

“हाम्रो संविधान र कानूनमा अन्तर्निहित सुसङ्गत सिद्धान्त भनेको संवैधानिक संस्थाहरूको नियुक्ति लगायत महत्त्वपूर्ण विशेष राष्ट्रपतिको अधिकारको प्रयोग गर्नबाट टाढा रहनु हो”, ७५ वर्षीय क्यारियर ब्युरोक्रेट हानले तर्क गर्नुभयो, “जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने राष्ट्रिय सभामा सत्तारूढ र विपक्षी दलहरूबीच पहिले सहमति हुनुपर्छ ।” 

यदि विपक्षीले शुक्रबारको मतदानमा हान विरुद्धको महाभियोग प्रस्ताव पारित गर्यो भने यो लोकतान्त्रिक दक्षिण कोरियाले कुनै कार्यवाहक राष्ट्रपतिमाथि महाअभियोग लगाएको पहिलो पटक हुनेछ ।   त्यस्तो अवस्थामा हानको स्थानमा अर्थमन्त्री चोई साङ–मोकले कार्यवाहक राष्ट्रपतिको कार्यभार सम्हाल्नुहुनेछ । 

भारतको पवित्र नदीहरूको किनारमा हिन्दू धार्मिक पर्वका लागि एउटा अस्थायी सहर निर्माण भइरहेको छ । यो यति विशाल हुने अपेक्षा गरिएको छ कि यो अन्तरिक्षबाट देख्न सकिन्छ । यो इतिहासको सबैभन्दा ठूलो भेला हो ।

छ हप्ता लामो कुम्भ मेलाका क्रममा संयुक्त राज्य अमेरिका र क्यानाडाको संयुक्त जनसङ्ख्याभन्दा बढी ४० करोड तीर्थयात्रीका लागि भारतीय अधिकारीहरूले तयारी गरिरहेका बेला प्रयागराजका नदीहरूमा पन्टुन पुलहरूको लाइन पछि लाइन फैलिएको छ । 

पवित्र गङ्गा, यमुना र पौराणिक सरस्वती नदीहरूको सङ्गम स्थलमा प्रत्येक १२ वर्षमा एक पटक धार्मिक श्रद्धा र अनुष्ठान स्नानको सहस्राब्दी पुरानो पवित्र कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ । 

तर जनवरी १३ देखि फेब्रुअरी २६ सम्मको यो संस्करण एक मेगा आकर्षण हुने अपेक्षा गरिएको छ किनकि यो ग्रहहरूको विशेष पङ्क्तिबद्धतासँग मेल खानेछ । 

 चार हजार हेक्टर (१५ वर्ग माइल) मा फैलिएको स्थानमा दिन–रात मेहनत गर्ने मजदुरहरूको सेनामध्ये एक अन्त्यहीन विद्युतीय केबलहरूका लागि खाडल खन्ने क्रममा मजदुर बाबु चन्दको निधारमा पसिनाको मोती चम्कन्छ । 

“यति धेरै भक्तहरू आउँदैछन्”, मेलाका लागि महान कार्यको काम गरिरहेको बताउने ४८ वर्षीय चन्दले भन्नुभयो, “मलाई लाग्छ कि मैले मेरो योगदान गरिरहेको छु–– मैले जे गरिरहेको छु त्यो एउटा पवित्र कार्य जस्तो देखिन्छ ।” 

– शुद्ध विश्वास –

उत्तरी राज्य उत्तर प्रदेशको पहिले इलाहाबाद भनिने प्रयागराजको बाढी मैदानमा म्यानहट्टनको दुई तिहाइ क्षेत्रफल बराबरको विशाल तम्बु (पाल) सहर निर्माण भइरहेको छ । 

“करिब ३५ देखि ४० करोड भक्तजनले मेलाको भ्रमण गर्नेछन्, त्यसैले तपाईंले तयारीको स्तर कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ”, महोत्सवका प्रवक्ता विवेक चतुर्वेदीले भन्नुभयो । 

कुम्भका लागि तयारी गर्नु भनेको नयाँ देश स्थापना गर्नु जस्तै हो । यसमा सडक, प्रकाश, आवास र ढलको आवश्यकता पर्छ । 

“यस कार्यक्रमलाई अद्वितीय बनाउने कुरा यसको आकार र कसैलाई निमन्त्रणा नपठाइने तथ्य हो... सबैजना आफ्नै इच्छाले आउँछन्, शुद्ध विश्वासले प्रेरित भएर”, चतुर्वेदीले भन्नुभयो, “विश्वमा कतै पनि तपाईंले यो आकारको जमघट देख्नुहुन्न, यसको एक–दशांश पनि ।”

साउदी अरेबियाको मक्कामा वार्षिक हज तीर्थयात्रामा करिब १८ लाख मुस्लिमले भाग लिन्छन् ।

चतुर्वेदीका अनुसार कुम्भका सङ्ख्याहरू अकल्पनीय छन् ।

करिब एक लाख ५० हजार शौचालय निर्माण गरिएका छन्, ६८ हजार एलइडी बत्तीका खम्बाहरू खडा गरिएका छन् र सामुदायिक भान्साघरहरूले एकै समयमा ५० हजार मानिसलाई खाना दिन सक्छन् । 

धार्मिक तयारीका साथसाथै प्रयागराजले ठूलो पूर्वाधार सुधार गरेको छ । प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र राज्यका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथको विशाल पोस्टरहरूले सहर ढाकेका छन् । 

दुवै सत्ताधारी हिन्दू–राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) का हुनुहुन्छ । उहाँहरूको राजनीति र धर्म गहिरो रूपमा जोडिएको छ । 

– अमरत्वको अमृत –

कुम्भ मेला एउटा प्राचीन उत्सव हो । यसको उत्पत्ति हिन्दू पौराणिक कथाहरूमा निहित छ । 

नदीहरूको सङ्गममा डुबुल्की लगाउनाले आफ्ना पापहरू पखालिने र ‘मोक्ष’ प्राप्त गर्न मद्दत गर्ने हिन्दूहरू विश्वास गर्छन् । यसले उनीहरूलाई जन्म र मृत्युको चक्रबाट मुक्त गर्नेछ ।


पौराणिक कथाहरूअनुसार अमरत्वको अमृत भएको घडा वा ‘कुम्भ’ लाई लिएर देवताहरू र राक्षसहरूले युद्ध गरे । युद्धको क्रममा चार थोपा अमृत पृथ्वीमा खस्यो । एक थोपा प्रयागराजमा खस्यो ।

अन्य थोपा हरिद्वार, नासिक र उज्जैनमा खसेका थिए । यी तीन सहरमा घुम्ती कुम्भ मेला अन्य वर्षहरूमा आयोजना गरिन्छ । तर प्रयागराजमा प्रत्येक १२ वर्षमा आयोजित मेला सबैभन्दा ठूलो हो । 

आयोजक अधिकारीहरूले यसलाई महान् वा ‘महाकुम्भ’ मेला भनिरहेका छन् । 

अधिकारीहरूका अनुसार सन् २०१९ मा प्रयागराजमा भएको अन्तिम कुम्भ मेलामा २४ करोड भक्तजन देखिएका थिए । तर त्यो सानो ‘अर्ध’ वा आधा मेला थियो र यो मेला मुख्य कार्यक्रमको बीचमा हुन्छ । 

“जब तपाईं कुम्भको बारेमा कुरा गर्नुहुन्छ, तपाईंले खगोल विज्ञानको बारेमा कुरा गर्नुपर्छ”, ६९ वर्षीय इतिहासकार हेरम्ब चतुर्वेदीले भन्नुभयो, “बृहस्पतिले एक वर्षमा एउटा राशि चिह्न पार गर्छ, त्यसकारण जब यसले १२ राशि चिह्न पूरा गर्दछ, तब त्यो कुम्भ हुन्छ ।” 

उहाँका अनुसार उत्सवको मुख्य भाग ‘ज्ञानी र विद्वान, गरीब र असहायलाई’ दान दिनु हो ।

– नागा साधुहरू –

केही तीर्थयात्री पहिल्यै आइपुगेका छन् । यिनीहरूमा नागा साधुहरू छन् । यी घुमन्ते साधु दुर्गम पहाड र जङ्गलबाट हप्तौँसम्म हिँडेर आएका छन् । यिनीहरू प्रायः ध्यानमा समर्पित हुन्छन् । 

यिनीहरूले जनवरी १३ मा पहिलो दिनदेखि सुरु हुने छवटा सबैभन्दा शुभ स्नान मितिमा बिहानै चिसो नदीको पानीमा जाने नेतृत्व गर्नेछन् ।

“म जनतालाई आशीर्वाद दिन यहाँ आएको छु”, जटा बाँधेर नाङ्गै बसेका ९० वर्षीय नागा साधु दिगम्बर रमेश गिरीले भन्नुभयो, “तपाईंले आफ्नो हृदयमा जे चाहना गर्नुहुन्छ त्यो कुम्भमा प्राप्त गर्नुहुन्छ ।”

रुसले बुधबार युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै व्यापक मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरेको छ । यसले एक थर्मल पावर प्लान्टमा प्रहार गरी क्रिसमसको बिहान युक्रेनीहरूलाई मेट्रो स्टेशनहरूमा आश्रय लिन बाध्य बनायो ।

युक्रेनी इन्धन र ऊर्जा स्रोतहरूमा गरिएको आक्रमणमा ७८ वटा हवाई, भूमि र समुद्री प्रक्षेपण मिसाइलका साथै १०६ वटा साहेद र अन्य प्रकारका ड्रोनहरू समावेश रहेको युक्रेनको वायु सेनाले जनाएको छ । उसले ५९ मिसाइल र ५४ ड्रोन ध्वस्त पारेको र थप ५२ ड्रोनलाई जाम गरेको दाबी गरेको छ ।

“(रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर) पुटिनले जानाजानी आक्रमणका लागि क्रिसमस रोज्नुभयो । यसभन्दा बढी अमानवीय के हुनसक्छ ?”, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीले एक्समा भन्नुभयो, “उनीहरूले युक्रेनमा ब्ल्याकआउटका लागि लडाइँ जारी राखेका छन् ।” 

यसैबीच रुसको भ्लादिकाभ्काज सहरको एउटा सपिङ मलमा ड्रोनबाट खसेको भग्नावशेषबाट आगलागी हुँदा एक महिलाको मृत्यु भएको र तीन जना घाइते भएका छन् । रुसी गणतन्त्र उत्तर ओसेशिया–अलानियाका प्रमुख, गभर्नर सर्गेई मेनयेलोले सुरक्षा फुटेजले बुधबार बिहान अलानिया मलबाहिर विस्फोट भएको देखाएको बताउनुभयो । 

युक्रेनको डिनिप्रो क्षेत्रमा रुसले गरेको आक्रमणमा कम्तीमा एक व्यक्तिको मृत्यु भएको र १५५ आवासीय भवनको ताप अवरुद्ध भएको उपप्रधानमन्त्री ओलेक्सी कुलेबाले टेलिग्राममा बताउनुभयो । उहाँले खार्किभ क्षेत्रका पाँच लाख मानिस तापविहीन भएको पनि जानकारी दिनुभयो ।

युक्रेनका विदेशमन्त्री एन्ड्री सिबिहाका अनुसार एउटा रुसी क्षेप्यास्त्रले मोल्डोभा र रोमानियाको हवाई क्षेत्र पार गरेको थियो । 

ऊर्जामन्त्री हर्मन हालुश्चेन्कोले रुसले फेरि ‘व्यापक रूपमा ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण’ गरेको बताउनुभयो । 

युक्रेनको वायु सेनाले देशको पूर्वमा रहेको खार्किभ, डिनिप्रो र पोल्टाभा क्षेत्रमा धेरै मिसाइल प्रहार गरिएको बताएको छ । 

हालुश्चेन्कोका अनुसार विद्युत् वितरकले उपभोग सीमित गर्न आवश्यक कदम चालेका छन् । “सुरक्षा स्थितिले अनुमति दिने बित्तिकै ऊर्जा कर्मचारीहरूले भएको क्षतिको मूल्याङ्कन गर्नेछन्”, उहाँले भन्नुभयो ।

राज्य ऊर्जा अपरेटर युक्रेनेर्गोले ‘व्यापक मिसाइल आक्रमण’ का कारण देशभरि पूर्व सावधानीका रूपमा विद्युत् कटौती लागु गरेको छ । यसबाट राजधानी किएभका केही जिल्ला विद्युत्विहीन भएका छन् ।

युक्रेनको सबैभन्दा ठूलो निजी ऊर्जा कम्पनी डिटिइकेले रुसले बुधबार बिहान उनीहरूको एउटा थर्मल पावर प्लान्टमा आक्रमण गरेको र यो यस वर्षको युक्रेनको पावर ग्रिडमा १३ औँ आक्रमण भएको बताएको छ । 

“क्रिसमस मनाउँदै गर्दा लाखौँ शान्ति–प्रेमी मानिसलाई प्रकाश र न्यानोपन अस्वीकार गर्नु एउटा भ्रष्ट र दुष्ट कार्य हो । यसको जवाफ दिनुपर्छ”, डिटिइकेका सिइओ म्याक्सिम टिमचेन्कोले आफ्नो एक्स खातामा लेख्नुभएको छ । 

“कम्तीमा सात आक्रमणले खार्किभलाई लक्षित गरी शहरभर आगलागी फैलायो”, क्षेत्रीय प्रमुख ओलेह सिनिहुबोभले टेलिग्राममा लेख्नुभयो । स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार कम्तीमा तीन जना घाइते भएका छन् ।

“खार्किभमा ठूलो क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको छ । सहरमा श्रृङ्खलाबद्ध विस्फोटहरू भए र अझै पनि सहरतर्फ ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू उडिरहेका छन् । सुरक्षित स्थानमा रहनुहोस्”, खार्किभका मेयर इहोर तेरेखोभले भन्नुभयो । 

रुसको रक्षा मन्त्रालयले बुधबार बिहानको रिपोर्टमा बेलगोरोड, भोरोनेज, कुर्स्क, ब्रायन्स्क र ताम्बोभ क्षेत्रहरूका साथै अजोभ सागरमा समेत ५९ युक्रेनी ड्रोन खसालिएको बताएको छ । यसमा उत्तरी ओसेटिया–अलानियाको घटनाबारे उल्लेख गरिएको छैन । 

कुर्स्क क्षेत्रको एलगोभ सहरमा युक्रेनी गोलाबारीका कारण चार जनाको मृत्यु भएको क्षेत्रीय प्रमुख अलेक्जान्डर खिन्स्टेनले बताउनुभयो । केही आवासीय ब्लक र ब्युटी सैलुनमा प्रहार भएपछि तीन जनाको मृत्यु भएको उहाँले जानकारी दिनुभयो । अर्को व्यक्तिको पछि अस्पतालमा मृत्यु भयो । 

अमेरिकी राष्ट्रपतिमा निर्वाचित डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष मिसनका लागि नियुक्त दूत रिचर्ड ग्रेनेलले पाकिस्तानमा भ्रष्टाचारको आरोपमा हिरासतमा रहेका पाकिस्तानका पूर्व प्रधानमन्त्री तथा पाकिस्तान तहरीक–ए–इन्साफ (पिटिआई) का संस्थापक इमरान खानको रिहाइको माग गर्नुभएको छ ।

अमेरिकी समाचार आउटलेट न्युजम्याक्ससँगको अन्तर्वार्तामा ग्रेनेलले ट्रम्पको पहिलो राष्ट्रपति कार्यकालमा अमेरिका र पाकिस्तानबीचको सम्बन्धबारे चर्चा गर्नुभयो र खान सत्तामा आएपछि पाकिस्तानसँगको सम्बन्ध सुधार भएको उल्लेख गर्नुभयो । 

उहाँले पूर्व पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीलाई डोनाल्ड ट्रम्पसँगको सम्बन्धलाई जोड दिँदै खानलाई बाहिरी व्यक्ति तथा परम्परागत राजनीतिज्ञ कुनै पनि रूपमा नहेरिएको बताउनुभयो ।  

खानले पूर्व राष्ट्रपति ट्रम्पको जेल सजायको समान आरोपहरूको सामना गरिरहेको औँल्याउँदै ग्रेनेलले खानको अवस्थालाई राष्ट्रपति ट्रम्पको अवस्थासँग मिलाएर उहाँको रिहाइको माग गर्नुभयो । 

“ट्रम्प प्रशासनको समयमा इमरान खान पाकिस्तानको नेता हुँदा पाकिस्तानसँग हाम्रो धेरै राम्रो सम्बन्ध थियो  किनभने इमरान खान बाहिरी व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो, उहाँ पूर्व क्रिकेट खेलाडी हुनुहुन्थ्यो र वास्तवमा पाकिस्तानी राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका कप्तान हुनुहुन्थ्यो, उहाँ राजनीतिज्ञ हुनुहुन्नथ्यो र उहाँ धेरै सामान्य ज्ञानको भाषामा बोल्नुहुन्थ्यो, उहाँ र डोनाल्ड ट्रम्पबीच निकै राम्रो सम्बन्ध थियो”, ग्रेनेलले भन्नुभयो, “म इमरान खानलाई जेलबाट रिहा भएको हेर्न चाहन्छु । उहाँ हाल जेलमा हुनुहुन्छ, राष्ट्रपति ट्रम्प जस्तै धेरै आरोपहरूको सामना गरिरहनुभएको छ, त्यहाँ सत्ताधारी पार्टीले उहाँलाई जेलमा राख्यो र कुनै प्रकारको भ्रष्टाचार र झुटा आरोपहरू सिर्जना गर्यो र उहाँ अहिले जेलमा हुनुहुन्छ ।” 

यसअघि मङ्गलबार ग्रेनेलले अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता म्याथ्यु मिलरको एक्समा पोस्टको जवाफमा पिटिआई संस्थापकलाई रिहा गर्न आह्वान गर्नुभएको थियो । 

उहाँले विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताको आलोचना गर्दै भन्नुभयो, “सैन्य न्यायाधिकरणमा पाकिस्तानी नागरिकहरूको सजायबारे अमेरिकाको चिन्ता ढिलो थियो र प्रयास धेरै कम र कमजोर थियो ।”