Author: nepal one

फ्रान्सका प्रधानमन्त्री मिचेल बार्नियरले संसदमा अविश्वासको प्रस्तावविरूद्ध बहुमत पुष्टि गर्न नसकेपछि राजीनामा दिनुभएको छ ।

उहाँ बिहीबार इमानुएल म्याक्रोँलाई भेटी राजिनामा दिएको तर उहाँलाई अर्को व्यवस्था नभएसम्म कामचलाउ प्रधानमन्त्रीका रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्न राष्ट्रपति म्याक्रोँले आग्रह गर्नुभएको छ ।

समकालीन फ्रान्सको सबैभन्दा छोटो सेवा गर्ने प्रधानमन्त्री बनेका बार्नियर राजीनामाको औपचारिकताका लागि स्थानीय समयानुसार बिहान ९ः०० बजे ‘एलिसी प्यालेस’ पुग्नुभएको थियो ।

बुधबार बहुमत सांसदले वामपन्थी समूहले प्रस्ताव गरेको अविश्वासको प्रस्तावलाई समर्थन गरेका थिए । मरिन ले पेनको नेतृत्वमा रहेको गठबन्धनले प्रस्तावको समर्थनमा मत दिएको थियो ।

प्रधानमन्त्री बार्नियरले संसदीय समर्थन विनै संविधान प्रदत्त विशेष अधिकार प्रयोग गर्दै ‘सामाजिक सुरक्षा वित्तीय योजना’ विधेयकलाई पारित गर्न खोजेपछि विपक्षी चरम दक्षिणपन्थी दल नेशनल ¥याली र वामपन्थी दल न्यू पपुलर फ्रन्टले उहाँ विरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव ल्याएका थिए ।

राष्ट्रपति म्याक्रोँले स्थानीय समयअनुसार राति ८:०० बजे राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहेको उहाँको कार्यालयले जनाएको छ ।

अमेरिकी सुरक्षा आयोगको अध्यक्षमा डोनाल्ड ट्रम्पको चयनलाई शेयरबजार व्यवसायीहरूले स्वागत गर्दा बिहीबार पहिलो पटक प्रति एक मुद्रा बिटक्वाइनको कारोबार मूल्य एक लाख अमेरिकी डलर नाघेको छ ।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति यून सुक–योलले यसै हप्ता केही घण्टा मात्र लागु भएको सैनिक शासन र यसको फिर्ता पछि सामना गरेको महाभियोगको प्रस्तावले सियोलको शेयरमा गिरावट आएको छ।

हालैका हप्ताहरूमा ९० हजार अमेरिकी डलरको आसपास घुमिरहेको लोकप्रिय क्रिप्टोकरेन्सी अन्ततः एशियामा ऐतिहासिक स्तरमा पुगेको हो । ट्रम्पले प्रमुख क्रिप्टो प्रस्तावक पल एटकिन्सलाई सेक्युरिटीज एन्ड एक्सचेन्ज कमिसन (एसईसी) को अध्यक्षको रूपमा जिम्मेवारी दिने घोषणासँगै क्रिप्टोको कारोबारले उच्च रेकर्ड कायम गरेको हो ।

एटकिन्स जोखिम परामर्श फर्म ‘पाटोमक ग्लोबल पार्टनर्स’का संस्थापक हुनुहुन्छ । यसका ग्राहकहरूमा बैंकिङ, व्यापार र क्रिप्टोकरेन्सी उद्योगका कम्पनीहरू समावेश छन् ।

ट्रम्पको सङ्क्रमणकालीन टोलीले सन् २०१७ देखि डिजिटल च्याम्बर अफ कमर्शको सह–अध्यक्षता गरेको उल्लेख गरेको छ ।

एटकिन्सले अमेरिकालाई पहिलेभन्दा ठूलो बनाउन डिजिटल सम्पत्ति र अन्य नवप्रवर्तन महत्वपूर्ण रहेको बताउनुभएको छ ।

‘एसपीआई एसेट म्यानेजमेन्ट’का स्टेफन इन्सले एटकिन्ससँग क्रिप्टोकरेन्सी फर्महरूमा एसईसीको कडा अडानको आलोचना गर्नेहरूको ‘ट्र्याक रेकर्ड’ रहेको बताउनुभयो ।

“यो रणनीतिक कदमले क्रिप्टो समुदायलाई उत्साहित बनाएको छ, एटकिन्सको निगरानीमा सम्भावित अधिक मिलनसार नियामक परिदृश्यको बारेमा लगानीकर्ताको आशालाई बढावा दिएको छ,” इनेसले भन्नुभयो ।

कारोबार मूल्यमा रेकर्ड तोड्दै बिटक्वाइनको प्रति एक मुद्रा बिहीबार एक लाख तीन हजार ८०० अमेरिकी डलरमा कारोबार भएको हो ।

अमेरिकी राष्ट्रपति–निर्वाचित ट्रम्पले क्रिप्टोकरेन्सीहरूलाई विनियमित गर्ने उपायहरू मार्फत अघि बढाउने विश्वासमा ट्रम्पको चुनावी जितपछि यो ५० प्रतिशत भन्दा बढी बढेको छ र वर्षको अन्त्यदेखि लगभग १४० प्रतिशत बढेको छ । चुनावी अभियानका क्रममा उहाँले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई ‘विश्वको बिटक्वाइन र क्रिप्टोकरेन्सी राजधानी’ बनाउने वाचा गर्नुभएको थियो ।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति युन सुक योलले नाटकीय रूपमा सैनिक शासनको घोषणा गरेपछि व्यापारीहरूले त्यहाँ भएका घटनाहरूको अनुगमन गरिरहेका बेला बिटक्वाइनमा उछाल आएको हो ।

दक्षिण कोरियाकोे विपक्षी समूहले अहिले उहाँ (युन) विरूद्ध महाभियोगको लागि दबाब दिएको छ, जबकि रक्षा मन्त्रीले राजनीतिक सङ्कटको कारण राजीनामा दिनुभएको छ ।
विवादास्पद बजेट प्रस्तावसँग जोडिएको अविश्वासको प्रस्तावमा प्रधानमन्त्री मिचेल बार्नियरको तीन महिना पुरानो सरकार ढलेपछि लगानीकर्ताहरूले फ्रान्समाथि पनि नजर राखेका छन् ।

युरोजोनको दोस्रो नम्बरको अर्थव्यवस्था (प्राmन्स) का कारण स्थानीय शेयर कारोबारमा विशेष गिरावट आउने अपेक्षा गरिएको भएपनि युरोले कुनै ठूलो प्रभावको सामना गर्नु परेन तर यस कदमले यस वर्षको सुरुमा विभाजनकारी चुनावपछि फ्रान्समा पहिले नै तनावपूर्ण राजनीतिक स्थितिमा नयाँ अनिश्चितता थपेको थियो ।

एशियाका अन्य ठाउँहरूमा शेयर कारोबार मिश्रित देखिएको छ । लगानीकर्ताहरूले वाल स्ट्रिटमा सबै तीन मुख्य सूचकाङ्कको लागि रेकर्ड राख्न सङ्घर्ष गरे, जहाँ रोजगार र सेवाहरूमा नरम तथ्याङ्कले यस महिना फेडरल रिजर्भ ब्याज दर कटौतीको आशालाई बढावा दिएको थियो ।

टोकियो, साङ्घाई, सिड्नी, सिङ्गापुर, मुम्बई र ताइपेइको मूल्य बढे पनि हङकङ, वेलिङटन, जकार्ता र मनिला भने शेयर कारोबारका हिसाबले ओरालो लागेका छन् ।

तेहरानले स्वास्थ्यका आधारमा तीन हप्ताका लागि रिहा गरेपछि नर्वेको नोबेल समितिले बुधबार इरानलाई जेलमा रहनुभएकी शान्ति पुरस्कार विजेता नर्गिस मोहम्मदीलाई स्थायी रूपमा रिहा गर्न आग्रह गरेको छ ।

बाउन्न वर्षीया मोहम्मदीलाई इरानले मृत्युदण्डको व्यापक प्रयोग र महिलाहरूका लागि अनिवार्य ड्रेस कोडको विरूद्ध सक्रिय अभियान चलाएकामा बारम्बार मुद्दा चलाएर र जेलमा हालेको छ ।

उहाँका वकिलले बुधबार सामाजिक सञ्जालमा उहाँलाई ‘ट्युमर हटाउने र हड्डी प्रत्यारोपण गरेको तीन हप्तापछि’ स्वास्थ्य लाभका लागि मुक्त गरिएको घोषणा गर्नुभयो ।

मुख्य रूपमा इरानमा महिलामाथि हुने उत्पीडन विरुद्धको लडाइँका लागि सन् २०२३ मा मोहम्मदीले नोबेल शान्ति पुरस्कार जित्नुभयो । त्यस समयमा उहाँ जेलमा भएकाले सन्तानले उहाँको तर्फबाट पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए ।

“उहाँलाई उपचारका लागि २१ दिनका लागि जेलबाट मात्र होइन, सदाका लागि रिहा गरिनु पर्छ भनेर हामीले पहिले जस्तै माग गरेका छौँ”, नोबेल समितिका प्रमुख जोर्गन वाटने फ्राइड्नेसले भन्नुभयो, “शासन र नर्वेली नोबेल समितिसहित बाहिरी संसारको दबाबको परिणामस्वरूप एक दिन उहाँको रिहाइ हुनेछ भन्ने हामीलाई आशा छ ।”

उहाँले भन्नुभयो,, “उहाँको अवस्था गम्भीर छ, सम्भवतः क्यान्सर छ”, उहाँले भन्नुभयो, “मुद्दा निस्सन्देह, यी २१ दिन सम्भवतः पर्याप्त उपचारका लागि पर्याप्त छैन ।”

फ्रिडनेसले समितिले उहाँको २१ दिनको रिहाइको समयमा ‘उहाँलाई डिजिटल रूपमा भेट्ने’ र ‘भविष्यमा कुनै समय... नरगिसलाई व्यक्तिगत रूपमा भेट्ने र कुरा गर्ने’ आशा गरेको बताउनुभयो ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय विश्व खाद्य कार्यक्रम (डब्लुएफपी) ले बुधबार दक्षिणी अफ्रिकामा ऐतिहासिक खडेरीले दुई करोड ६० लाख मानिसलाई खाद्य असुरक्षामा धकेलेको चेतावनी दिँदै तत्काल आर्थिक सहयोगको माग गरेको छ ।

सन् २०२३–२०२४ को एल नीनो जलवायु घटनाले झनै बिग्रेको यो सङ्कट अर्को वर्ष मार्च वा अप्रिलसम्म अर्थात् अर्को फसलसम्म कम्तीमा थप गहिरो हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

“आज हामीसँग यस क्षेत्रमा दुई करोड ६० लाख मानिसले तीव्र खाद्य असुरक्षाको सामना गरिरहेका छन् र यो एल निनो प्रेरित खडेरीका कारण हो”, डब्लुएफपीका दक्षिणी अफ्रिकाका क्षेत्रीय निर्देशक एरिक पर्डिसनले भन्नुभयो ।

पर्डिसनले सबैभन्दा बढी प्रभावित सात देशमा अङ्गोला, लेसोथो, मलावी, मोजाम्बिक, नामिबिया, जाम्बिया र जिम्बाब्वे रहेको बताउनुभयो ।

डब्लुएफपीका अनुसार उनीहरूलाई सङ्कटको सामना गर्न थप ३० करोड डलरको आवश्यकता छ ।

खडेरीले धेरै बाली र पशुधन नष्ट गरेकाले लेसोथो, मलावी, नामिबिया, जाम्बिया र जिम्बाब्वेसहितका पाँच मुलुकले विगत महिनाहरूमा राष्ट्रिय प्रकोपको अवस्था घोषणा गरेका छन् । 

धेरै ठाउँमा सामान्यतया वर्षको यस समयमा बिउ रोप्ने किसानहरूले त्यसो गर्न सकिरहेका छैनन् ।

मलावीमा डब्लुएफपीले अभावका कारण सहायता प्रदान गर्न खाद्यान्न आयात गर्नुपर्ने बताएको छ । “यस वर्षको सुरुमा एल निनो खडेरीले मकै बालीको लगभग आधा क्षति भएको थियो”, देशका समूहका प्रतिनिधि पल टर्नबुलले भन्नुभयो ।

“जाम्बियालाई ‘दक्षिणी अफ्रिकाको अन्न भण्डार’ मानिन्छ तर अहिले यो मुलुक ‘भोकमरी सङ्कटको सँघारमा खडा छ”, डब्लुएफपीका देशीय निर्देशक सिसी कबासुगाले भन्नुभयो ।

उच्च मध्यम आय भएको देश नामिबियामा पनि स्थिति विकराल छ । “सबै १४ क्षेत्र खडेरीबाट प्रभावित भएका थिए, तीमध्ये केहीमा धेरै चिन्ताजनक स्तर छन् (खाद्य असुरक्षाको) र यो नामिबियाका लागि धेरै चिन्ताजनक अवस्था हो”, डब्लुएफपीका टिवोङ्गे माचिवेनिकाले भन्नुभयो ।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले मङ्गलबार यस क्षेत्रको भ्रमणका क्रममा खडेरीबाट प्रभावित मानिससहित ३१ अफ्रिकी देशलाई एक अर्ब डलरको मानवीय सहायता प्याकेजको घोषणा गर्नुभयो ।

ल्याटिन अमेरिकाका सबैभन्दा कम उमेरका नेता चिलीका राष्ट्रपति ग्याब्रियल बोरिकले चाँडै पिता बन्ने घोषणा गर्नुभएको छ ।इन्स्टाग्राममा आफ्नी श्रीमती पाउला कारास्कोसँग संयुक्त पोस्टमा ३८ वर्षीय वामपन्थी राष्ट्रपतिले शिशुको अल्ट्रासाउण्ड छवि साझा गर्नुभयो ।

“तिमीलाई पर्खँदा… तिमी न्यायपूर्ण र सुखी चिलीमा बस्न सक्छौ भनेर सुनिश्चित गर्न हामी सक्दो प्रयास गर्नेछौँ”, उहाँहरूले एक पोस्टमा भन्नुभयो । उक्त पोस्टले बुधबार बिहानै तीन लाखभन्दा बढी लाइक प्राप्त गर्यो ।

आफ्नी साथीसँग विवाह नगरी बच्चा जन्माउने बोरिक सामाजिक रूढीवादी, क्याथोलिक बहुल देशको पहिलो राष्ट्रपति हुनुहुनेछ ।

तीस वर्षीया कारास्को वातावरण रसायनशास्त्री हुनुहुन्छ । उहाँ चिलीको वातावरण मन्त्रालयमा काम गर्नुहुन्छ । साथै देशको राष्ट्रिय टोलीमा पेशेवर बास्केटबल खेलाडी पनि हुनुहुन्छ ।

बोरिकले उहाँलाई गत अक्टोबरमा प्यान अमेरिकन खेलकुद हुँदा भेट्नुभएको थियो र सन् २०२४ सेप्टेम्बरमा आफ्नो सम्बन्ध सार्वजनिक गर्नुभएको थियो ।

सन् २०२२ मार्चमा कार्यालय सम्हाल्दा कारास्को राष्ट्रपतिको दोस्रो प्रेमिका हुनुहुन्छ ।

उहाँको अघिल्लो साझेदार राजनीतिक वैज्ञानिक र समाजशास्त्री इरिना कारामानोसले एक वर्षभन्दा कम समयपछि राजीनामा दिनुअघि संक्षिप्त रूपमा प्रथम महिलाको भूमिका लिनुभएको थियो । उहाँ र बोरिकले सन् २०२३ नोभेम्बर मा आफ्नो सम्बन्ध तोड्नुभएको थियो ।

चीनमा यो बर्षको शरद्मा मौसमको रेकर्ड राख्न थालेपछिको सबैभन्दा गर्मी भएको राष्ट्रिय जलवायु केन्द्रले बुधबार घोषणा गरेको छ ।

चीनले सन् १९६१ देखि मौसम र तापक्रमसम्बन्धी रेकर्ड राख्न थालेको थियो ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार हरितगृह ग्याँस उत्सर्जनको प्रमुख उत्सर्जकमध्ये एक चीन भएको र यसले विश्वव्यापी जलवायु परिवर्तनलाई बढावा दिइरहेको छ, जसले चरम मौसमी दुर्घटनाहरूलाई अझ बढी नियमित बनाइरहेको छ ।

बेइजिङले सन् २०३० सम्ममा कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जनलाई उच्च बिन्दुमा पुग्ने र सन् २०६० सम्ममा शून्यमा झार्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

केन्द्रले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल अकाउन्टमा उल्लेख गरेको छ, “यस वर्षको शरद् ऋतु (सेप्टेम्बर १ देखि नोभेम्बर ३०) मा राष्ट्रिय औसत तापक्रम ११.८ डिग्री सेल्सियस थियो । यो औसत वर्षको तुलनामा १.५ डिग्री बढी हो र यो सन् १९६१ यताकै सबैभन्दा बढी हो।”

चीनको अधिकांश क्षेत्रमा औसतभन्दा १ देखि २ डिग्री सेल्सियस बढी तापक्रम मापन गरिएको छ भने मध्य, पूर्व, दक्षिणपश्चिम र उत्तरपश्चिम चीनका केही भागमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा २ देखि ४ डिग्री सेल्सियस बढी तापक्रम मापन गरिएको केन्द्रले जनाएको छ ।

केन्द्रका अनुसार लियाओनिङ, तियानजिन र चोङकिङलगायत १६ वटा प्रान्त र क्षेत्रमा सन् १९६१ यताकै सबैभन्दा उच्च औसत शरद ऋतुको तापक्रम रेकर्ड गरिएको छ ।

चीनले सन् १९६१ यताकै सबैभन्दा गर्मी अगस्टमा आफ्नो उत्तर र पश्चिमका अधिकांश भूभागमा अत्यधिक गर्मीको सामना गर्नुपरेको केन्द्रले सेप्टेम्बरमा जनाएको थियो ।

प्यालेस्टिनी अधिकारीहरूले हमास र फतह युद्धपछि गाजा क्षेत्रको व्यवस्थापन गर्न राजनीतिक रूपमा स्वतन्त्र प्राविधिक सदस्यहरूको कमिटी नियुक्त गर्न निकै नजिक रहेको बताएका छन् । यसले हमासको शासनलाई प्रभावकारी रूपमा अन्त्य गर्नेछ र इजरायलसँग युद्धविराम वार्तालाई अगाडि बढाउन मद्दत गर्नेछ ।

सन् २००७ मा गाजामा हमासले सत्ता कब्जा गरेपछि प्रतिद्वन्द्वी गुटहरूले मेलमिलाप गर्ने थुप्रै असफल प्रयासहरू गरेका छन् । 

यसैबीच इजरायलले गाजामा पश्चिमी समर्थित प्यालेस्टिनी प्राधिकरणमा प्रभुत्व जमाउने हमास वा फतहको कुनै पनि युद्धपछिको भूमिकालाई अस्वीकार गरेको छ ।

कायरोमा हप्तौँको वार्तापछि प्रारम्भिक सहमति भएको मङ्गलबार प्यालेस्टिनी सरकारका एक अधिकारीले पुष्टि गरेका छन् । अधिकारीले कमिटीमा १२÷१५ सदस्य हुने र तीमध्ये अधिकांश गाजाबाट हुने बताए ।

कमिटीले इजरायलद्वारा कब्जा गरिएको पश्चिमी किनारामा रहेको प्यालेस्टिनी प्राधिकरणलाई प्रतिवेदन दिनेछ र मानवीय सहायता र पुनर्निर्माणका लागि स्थानीय र अन्तर्राष्ट्रिय पक्षहरूसँग काम गर्नेछ ।

हमासका एक अधिकारीले हमास र फतहले सामान्य शर्तहरूमा सहमति जनाएका तर केही विवरण र कमिटीका सदस्यहरूका बारेमा अझै वार्ता जारी राखेको जानकारी दिए । सबै प्यालेस्टिनी गुटको कायरोमा बैठकपछि कुनै समयसीमा प्रदान नगरी सम्झौता घोषणा गरिने अधिकारीले बताए ।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले हमास ध्वस्त नभएसम्म र धेरै बन्धक फिर्ता नगरेसम्म युद्ध जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ । उहाँका अनुसार इजरायलले गाजामा खुला सुरक्षा नियन्त्रण कायम राख्नेछ र क्षेत्रभित्र कोरिडोरहरू राख्न जारी राख्नेछ । बाँकीमा नागरिक मामिलाहरू प्यालेस्टिनी प्राधिकरण वा हमाससँग सम्बन्धित नभएका स्थानीय प्यालेस्टिनीद्वारा व्यवस्थापन गरिनेछ ।

कुनै पनि प्यालेस्टिनीले यस्तो भूमिकाका लागि सार्वजनिक रूपमा स्वयंसेवा गरेका छैनन् र हमासले इजरायली सेनालाई सहयोग गर्ने जो कोहीलाई धम्की दिएको छ ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले पश्चिम किनारा र गाजा दुवैलाई अन्तिम राज्यको दर्जा दिनुअघि शासन गर्न पुनर्जीवित प्यालेस्टिनी प्राधिकरणका लागि आह्वान गरेको छ । प्यालेस्टिनी राज्यको विरोध गर्ने इजरायली सरकारले कथित रूपमा संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) सँग युद्धपछिको योजनाबारे छलफल गरिरहेको छ । युएईले सन् २०२० मा इजरायलसँग सम्बन्ध सामान्य बनाएको थियो र प्रतिद्वन्द्वी फतह गुटलाई समर्थन गरेको थियो ।

हमासका अधिकारीले उदाउँदो प्यालेस्टिनी सम्झौताले गाजामा हमासको शासनको अन्त्य गरेर इजरायलको युद्ध लक्ष्यहरू मध्ये एउटा पूरा गर्ने बताए । इजरायली अधिकारीहरूले यसलाई यसरी हेर्नेछन् कि छैनन् भन्ने स्पष्ट छैन ।

प्यालेस्टिनी प्राधिकरण र हमासबीचको एकताको अघिल्लो प्रयासहरू प्रायः दुई प्रतिद्वन्द्वीबीचको शक्तिको प्रतिस्पर्धाका कारण असफल भएका छन् र हाल भइरहेका वार्ताविरुद्ध फतहभित्र विरोधीहरू छन् ।

फतहको केन्द्रीय समितिका महासचिव जिब्रिल राजोबले सम्झौताको निन्दा गर्दै भन्नुभयो, “यो गल्ती हो कि हामीले यस विषयमा छलफल गर्ने सिद्धान्तलाई पनि स्वीकार गरेका छौँ ।” उहाँका अनुसार यो व्यवस्थाले दुई प्रशासनलाई स्वीकार गरेर पश्चिम किनारा र गाजा बीचको विभाजनलाई प्रवेश गर्नेछ । 

उहाँले हमासले यसको सट्टा प्यालेस्टिनी प्राधिकरणलाई क्षेत्रको प्रशासन पुनः लिन दिनुपर्ने बताउनुभयो । “हामी भूमि र सरकारको एकताको प्रतिनिधित्व गर्छौँ”, उहाँले पश्चिम किनारा सहर अल–बिरामा पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो ।