Author: nepal one

संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्ले गाजामा युद्धविरामको प्रस्ताव गरेपछि मङ्गलबार इरान भ्रमणमा रहनुभएका हमासका नेता इस्माइल हानियाले इजराइलले ‘अभूतपूर्व राजनीतिक एक्लोपन’को अनुभूति गरिरहेको बताउनुभएको छ ।

“यो प्रस्ताव ढिला आएपनि इजराइलले अभूतपूर्व राजनीतिक एक्लोपनको अनुभव गरिरहेको यसले सङ्केत गर्दछ । यसले सुरक्षा परिषद्मा समेत राजनीतिक आवरण र संरक्षण गुमाउँदैछ”, हानियाले तेहरानमा आयोजत पत्रकार सम्मेलनमा भन्नुभयो ।

इरान–समर्थित समूह हमासले अक्टोबर ७ मा इजराइलमा गरेको आक्रमणपछि हमास नेता हानियाको यो दोस्रो तेहरान भ्रमण हो । इजराइली आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार उक्त आक्रमणमा अधिकांश सर्वसाधारणसहित करिब एक हजार एक सय ६० व्यक्तिको मृत्यु भएको थियो ।

इरानले अक्टोबर ७ को हमलालाई सफलता भनी प्रशंसा गरेपनि आफ्नो प्रत्यक्ष संलग्नता अस्वीकार गरेको छ ।राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्ले सोमबार मुस्लिम पवित्र महिना रमजानको अवसरमा स्थायी युद्धविरामको प्रस्ताव गरेको थियो । परिषद्ले हमास र अन्य प्यालेस्टिनी लडाकू समूहहरूले अक्टोबर ७ को आक्रमणमा बन्धकहरूको रिहाइको माग गरेको थियो ।

विद्रोहीहरूले लगभग दुई सय ५० बन्धकलाई कब्जामा लिएका थिए । तीमध्ये लगभग एक सय ३० अझै गाजामा बन्दी रहेका र ३३ को मृत्यु भइसकेको इजराइलले अनुमान गरेको छ ।

इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता नासेर कनानीले सोमबारको प्रस्तावलाई ‘सकारात्मक तर अपर्याप्त कदम’रहेको टिप्पणी गर्नुभएको छ । “सङ्कल्प कार्यान्वयन गर्न प्रभावकारी उपायहरूर आक्रमणको पूर्ण र स्थायी अन्त्य’ गर्न उहाँले आह्वान गर्नुभयो ।

पाकिस्तानले इदपछि सुरु हुने नयाँ सिराको निष्कासन अभियानअघि अफगान आप्रवासीहरूको तथ्याङ्क सङ्कलन गरिरहेको आधिकारिक स्रोतहरूले मङ्गलबार बताएका छन् । निष्कासन हुनेमा कानूनीरूपमा रहेका मानिस पनि सामेल छन् ।

सुरक्षालाई लिएर इस्लामाबाद र काबुलबीच सम्बन्धमा चिसोपन आएसँगै पाकिस्तानको पूर्वसरकारले कागजातविहीन आप्रवासीहरूलाई मुलुक छाड्न वा पक्राउको सामना गर्न आदेश दिएपछि गत वर्ष पाँच लाखभन्दा धेरै अफगान पाकिस्तानबाट भागेका थिए ।

प्रारम्भमा इस्लामाबादले सन् २०२३ नोभेम्बरसम्मको समयसीमा निर्धारण गरेको थियो । यद्यपि नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा दुई अधिकारीले आगामी साताहरूमा पुनः निष्कासन सुरु हुने बताएका छन् ।

अफगानिस्ताको सीमासँग जोडिएको खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तका एक वरिष्ठ अधिकारीले भन्नुभयो, “यसपटक कानूनीरूपमा बसोबास गर्ने अफगानहरूको तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न र म्यापिङ गर्न पनि निर्देशन दिइएको छ ।”

सोही प्रान्तका एक वरिष्ठ प्रहरी अधिकारीले सरकारले अहिलेसम्म ‘अन्तिम निर्णय’ नलिएको भए पनि ‘प्रहरी अफगानहरूको सम्बन्धमा कारवाहीमा जुटेको’ बताउनुभयो । “सङ्घीय सरकारले वैध र अवैध अफगानहरूको तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न मात्र नभएर उनीहरूको म्यापिङ गर्न पनि निर्देशन दिएको छ”, उहाँले भन्नुभयो ।

यसअघि नाम उल्लेख नगर्ने सर्तमा दुई अधिकारीले आप्रवासीहरूलाई निष्कासन गर्ने नयाँ प्रयास इदपछि सुरु हुने बताएका थिए । इद मुसलमानहरूको पवित्र उपवास महिना रमजानको अन्त्यमा मनाइने बिदा हो । यो अप्रिलको दोस्रो सातामा मनाइन्छ ।

पाकिस्तानको गृह मन्त्रालयले यसबारे टिप्पणीको अनुरोधलाई कुनै जवाफ दिएन । यसअघि नै इस्लामाबादले सुरक्षा चिन्ता र आफ्नो धर्मराउँदो अर्थतन्त्रका कारण ठूलो मात्राको निष्कासन उचित रहेको बताएको छ ।

यद्यपि विश्लेषकहरूले अफगानिस्तानसँग पाकिस्तानको सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा बढ्दो हमलाहरूलाई लिएर काबुलमाथि दबाब दिनका लागि डिजाइन गरिएको बताएका छन् । सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा तालिबान सरकारमाथि आतङ्कवादीहरूलाई संरक्षण र सुरक्षित आश्रय दिएको आरोप लागेको छ । तालिबान सरकारले आरोपहरूलाई बारम्बार अस्वीकार गर्दै आएको छ ।

दशकौँदेखि जारी द्वन्द्वबाट भागेर लाखौँ अफगान पछिल्ला केही वर्षमा पाकिस्तान आएका छन् । गत वर्ष पाकिस्तान छाड्ने अफगानहरूलाई सीमित सामान र नगदका साथ सीमा पार गर्ने अनुमति दिइएको थियो । उनीहरू विश्वको सबैभन्दा खराब मानवीय सङ्कटका बीच अफगानिस्तान पुगेका थिए ।

केही अफगानको जन्म अफगान मातापिताबाट पाकिस्तानमा भएकाले उनीहरूले कहिल्यै अफगानिस्तानमा पाइला राखेका थिएनन् । सन् २०२१ मा तालिबान सरकारले सत्ता कब्जा गरेर इस्लामिक कानूनको कडा व्याख्या लागु गरेपछि करिब छ लाख मानिस पाकिस्तान आएका थिए ।

निष्कासनको पहलो लहर सुरु हुनुअघि पाकिस्तानले १७ लाख अफगान अवैधरूपमा पाकिस्तानमा रहेको अनुमान लगाएको थियो । तालिबान अधिकारीहरूका अनुसार अफगानिस्तानको सीमा क्षेत्रमा पाकिस्तानी हवाई आक्रमणमा आठ सर्वसाधारण मारिएपछि गता साता इस्लामाबाद र काबुलबीचको गतिरोध अझ बिग्रियो ।

पाकिस्तानी भूमिमा आतङ्कवादीहरूले सात पाकिस्तानी सैनिकको हत्या गरेपछि इस्लामाबादले अफगान भूमिमा आक्रमण गरेको थियो । पाकिस्तानी राष्ट्रपति आसिफ अली जर्दारीले सैनिकको हत्यामा बाहिरी शक्तिलाई दोष दिँदै बदला लिने वाचा गर्नुभएको थियो ।

पछिल्लो १० वर्षमा रेकर्ड गरिएका आप्रवासीहरूको सबैभन्दा धेरै मृत्यु डुबेर भएको संयुक्त राष्ट्रसङ्घको अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन सङ्गठन (आइओएम) ले मङ्गलबार बताएको छ । डुबेर मृत्यु हुने आप्रवासीको सङ्ख्या पछिल्लो १० वर्षमा ३६ हजार पुगेको छ ।

आइओएमले पछिल्लो दशकमा रेकर्ड गरेका ६४ हजार आप्रवासीको मृत्युमध्ये करिब ६० प्रतिशत डुबेरसँग सम्बन्धित थिए । समुद्रमा भएका ती मृत्युमा २७ हजारभन्दा धेरै मृत्यु भूमध्यसागरमा भएका छन् । उत्तरी अफ्रिकादेखि दक्षिणी युरोपसम्म पुग्ने प्रायस गर्ने धेरै आप्रवासीले धेरै वर्षदेखि उक्त मार्गको अनुसरण गरिरहेका छन् ।

यद्यपि आइओमले प्रतिवेदनमा प्रकाशित आँकडा अपूर्ण रहेको बताएको छ । रेकर्ड गरिएका मामिलामा तीनमध्ये दुई मामिला अज्ञात छन् । आधाभन्दा धेरै मामिलामा आइओएमले आप्रवासीको लिङ्ग र उमेर स्थापित गर्न सकेन ।

तथ्याङ्क सीमित भए पनि आइओएमले आप्रवासन मार्गमा ‘करिब पाँच हजार पाँच सय महिला’ र ‘करिब तीन हजार पाँच सय बालबालिका’ को मृत्यु रेकर्ड गरेको थियो । पहिचान गर्न सकिने अवस्थामा एक तिहाईभन्दा बढी ‘द्वन्द्वग्रस्त मुलुक वा शरणार्थीहरूको जनसङ्ख्या ठूलो भएका मुलुकहरू’ बाट आएका थिए ।

प्रतिवेदनमा उक्त आँकडाले ‘सुरक्षित बाटोबिना द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रबाट भाग्ने प्रयास गर्नेहरूसामु आउने खतराहरू’ लाई उजागर गर्ने उल्लेख छ । सन् २०२३ मा विश्वभरमा आप्रवासन मार्गमा आठ हजार पाँच सयभन्दा धेरै मानिसको मृत्यु भएको थियो । यसबाट आइओएमले एक दशकअघि आँकडा सङ्कलन सुरु गरेपछिको यो सबैभन्दा घातक वर्ष बनेको छ ।

सङ्गठनले सन् २०२४ मा अहिलेसम्मको आँकडा ‘कम चिन्ताजनक नभएको’ बताएको छ । भूमध्यसागरीय मार्गका लागि सन् २०२३ को तुलनामा आगमनको सङ्ख्यामा कमी आए पनि मृत्युको सङ्ख्या अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब त्यति नै धेरै छ ।

आइओएमले थप मृत्युहरू रोक्नका लागि ‘बलियो खोजी तथा उद्धार क्षमताहरू’ का साथै ‘सुरक्षित, नियमित आप्रवासन मार्गहरू’ तत्काल आवश्यकता रहेको बताएको छ । समुद्रमा सङ्कटमा फसेका आप्रवासीहरूका लागि ‘अन्तर्राष्ट्रिय कानून र मानवताको सिद्धान्तअनुसार’ थप सहायताको आवश्यकता रहेको पनि आइओएमले बताएको छ ।

युद्धरत पक्षहरूले प्रगतिको अभावमा दोषारोपण गरे पनि हमास र इजराइलबीच गाजा युद्धविराम र बन्धकहरूको आदानप्रदानमा वार्ता जारी रहेको मध्यस्थकर्ता कतारले मङ्गलबार बताएको छ । विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता माजिद अल–अन्सारीले वार्ता ‘जारी’ रहेको उल्लेख गर्दै ‘कुनै पनि टोलीले वार्ताबाट बाहिरिएको भन्ने सोचको विकास नभएको’ बताउनुभयो ।

गाजामा युद्धविराम सुनिश्चित गर्न र इजराइली कारागारमा रहेका प्यालेस्टिनी कैदीहरूको बदलामा इजराइली बन्धकहरूको रिहाईका लागि धेरै सातादेखि पर्दापछाडि रहेर अमेरिका र इजिप्टसँग मिलेर कतार वार्तामा संलग्न रहेको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्ले सोमबार ‘तत्काल युद्धविराम’ को माग गर्दै एउटा प्रस्ताव ग्रहण गरेपछि हमास र इजराइलले कुनै पनि सम्झौता गर्न असफल भएको दोषारोपण लगाएका छन् ।इजराइली प्रधानमन्त्री बेन्यामिन नेतान्याहु र उहाँको मन्त्रिपरिषद ‘वार्ताको प्रयास असफल हुनु र अहिलेसम्म कुनै सम्झौता हुनबाट रोक्नका लागि पूर्णरूपमा जिम्मेबार रहेको’ हमासले बताएको छ ।

जवाफमा नेतान्याहु कार्यालयले सामाजिक सञ्जाल एक्समा सुरक्षा परिषद्को मतदानबाट उत्साहित भएकाले हमासलाई ‘वार्ता जारी राख्न कुनै रुचि नभएको’ आरोप लगाएको छ । प्रवक्ता अन्सारीले दोहा पत्रकार सम्मेलनमा सुरक्षा परिषद्को प्रस्तावको स्वागत गर्दै उक्त प्रस्तावले ‘वार्तामा कुनै प्रभाव नपार्ने’ बताउनुभयो ।

उहाँले दोहामा इजराइली प्राविधिक टोलीको उपस्थितिबारे विशेषरूपमा टिप्पणी गर्न नसक्ने बताउनुभयो । यद्यपि उहाँले भन्नुभयो, “यी टोलीहरूको आगमन र प्रस्थान हुँदै गर्दा पनि दोहामा बैठकहरू अहिले पनि जारी छन् र यी वार्ता गर्ने टोलीका केही हिस्सा हुन् भन्ने म पुष्टि गर्न सक्छु, अहिले मैले बोलिरहँदा पनि दोहामा वार्ता भइरहेको छ ।”

रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले गत साता मस्कोको बाहिरी क्षेत्रस्थित कन्सर्ट हलमा भएको आक्रमणमा ‘कट्टरपन्थी इस्लामवादीहरू’ जिम्मेवार रहेको साथै यसमा युक्रेन पनि कुनै न कुनै रूपमा यसमा संलग्न रहेको बताउनुभएको छ ।
मार्च २२ मा क्रोकस सिटी हलमा भएको आक्रमणमा संलग्न रहेको आरोपमा रूसी अधिकारीहरूले ११ जनालाई पक्राउ गरेका छन् ।

सोमबार टेलिभिजनमा प्रसारण भएको वार्तामा रूसी नेता पुटिनले भन्नुभयो, “यो जघन्य अपराध विश्वले नै सदियौंदेखि लड्दै आएको कट्टरपन्थी इस्लामवादीहरूको हातबाट भएको थियो भन्ने हामीलाई जानकारी छ ।”अलजजीराले रूसी नेता पुटिनलाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, “यो अत्याचार सन् २०१४ देखि नव–नाजी किएभको योजनामा हाम्रो देशसँग युद्ध गरिरहेकाहरूको प्रयासको सम्पूर्ण शृङ्खलाको एउटा कडी मात्र हुन सक्छ ।”

पुटिनले घटनाबारे गम्भीर भएर सोच्नु र निष्कर्ष निकाल्नु आवश्यक रहेको बताउँदै उहाँले भन्नुभयो, “निःसन्देह, अपराध गरेपछि आतङ्कवादीहरूले युक्रेन जान किन खोजे र त्यहाँ उनीहरूलाई कसले पर्खिरहेको थिया भन्ने प्रश्नको जवाफ खोज्नु आवश्यक छ ।”
उहाँले भन्नुभयो, “हामीलाई थाहा छ, रूस र रूसी जनताविरुद्ध यो ज्यादती गर्न कसको हात प्रयोग गरिएको थियो र कसले आदेश दियो भन्ने कुरा हामी जान्न चाहन्छौँ ।”

शुक्रबारपछि रूसको खोरासान प्रान्तबाट इस्लामिक स्टेटले धेरै पटक आक्रमणको पछाडि आफ्नो हात रहेको बताउँदै आएको छ र आईएसआईएलसम्बद्ध सञ्चारमाध्यमहरूले आक्रमणका क्रममा बन्दुकधारीहरूको ग्राफिक भिडियो सार्वजनिक गरेका छन् ।
सोमबार क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले तत्काल कसैलाई आरोप लगाउनुभन्दा रूसमा गरिएको आक्रमणको अनुसन्धानको नतिजा पर्खन पत्रकारहरूसँग आग्रह गर्नुभएको थियो ।

अमेरिकाले मार्च ७ मा मस्कोका अधिकारीहरूलाई सम्भावित आक्रमणबारे चेतावनी दिएको भन्ने समाचारबारे टिप्पणी गर्न समेत उहाँले इन्कार गर्नुभयो । उहाँले रूसले त्यस्तो कुनै पनि गोप्य सूचनालाई अनुसन्धान प्रक्रियापछि मात्र सार्वजनिक हुने बताउनुभयो ।”

रुसी अनुसन्धान समितिका अनुसार मार्च २२ मा क्रोकस सिटी हलमा भएको आतङ्कवादी आक्रमणमा अहिलेसम्म कुल १३७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने र घाइतेहरूको अवस्था हेर्दा मृतकको सङ्ख्या अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
मस्को क्षेत्रीय स्वास्थ्य मन्त्रालयले १८२ जना घाइते भएको जनाएको छ । युक्रेनी सीमातर्फ भाग्न खोजेका चार जना संदिग्ध आक्रमणकारीसहित आक्रमणमा संलग्न ११ जनालाई पक्राउ गरी अनुसन्धान सुरू गरिएको छ ।

–युक्रेनको संलग्नता पुष्टि गर्ने प्रमाण नभेटिएको अमेरिकी भनाइ –
मस्कोको कन्सर्ट हलमा भएको आतङ्कवादी हमला क्रोकसस्थित आइएसआइएसले गरेको पुष्टि गर्दै संयुक्त राज्य अमेरिकाले यस आक्रमणसँग युक्रेन र युक्रेनी सरकारको सम्बन्ध रहेको कुनै प्रमाण नभेटिएको बताएको छ ।ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव करिन जिन पियरेले यो आतङ्कवादी हमला आईएसआईएसले गरेको र रूसी राष्ट्रपति पुटिनले यो कुरा बुझेको बताउनुभएको छ ।

“यो आईएसआईएसले गरेको आतङ्कवादी हमला थियोे । पुटिनले यो कुरा बुझ्नुभएको छ । उहाँलाई आक्रमणबारे राम्ररी थाह छ र युक्रेन सरकारको यस आक्रमणमा सम्बन्ध छ भन्ने कुनै स्पष्ट प्रमाण छैन,” उहाँले भन्नुभयो ।ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव करिन जीन पियरेले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै आइएसआइएसलाई ‘साझा आतङ्कवादी शत्रु’ को संज्ञा दिँदै यसलाई विश्वभरबाट परास्त गर्नुपर्ने बताउनुभउको छ ।

अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले रूसको मस्कोमा भएको आतङ्कवादी आक्रमणको निन्दा गर्दै मानवीय क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गर्दै अमेरिकाले रूसी जनताप्रति समवेदना प्रकट गरेको बताउनुभयो । ब्लिन्केनले भन्नुभयो, “संयुक्त राज्य अमेरिका मार्च २२ मा मस्कोमा भएको आतङ्कवादी आक्रमणको कडा शब्दमा निन्दा गर्दछ । यस भयानक घटनापछि भएको जनधनको क्षतिप्रति शोक व्यक्त गर्न हामी रूसका जनताप्रति ऐक्यवद्धताका साथ उभिएका छौं।”

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले जोर्डनमा जारी रमजान एकता भ्रमणका क्रममा प्यालेस्टाइन शरणार्थी शिविर भ्रमण गर्नुभएको छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव गुटेरेसले जोर्डनमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय राहत तथा काय निकार्य (युएनआरडब्लुए) द्वारा सेवा दिइरहेका प्यालेस्टिनी शरणार्थीहरूलाई भेट्न र सेवाबारे जानकारी लिन शिविरको भ्रमण गर्नुभएको हो ।

राष्ट्रसङ्घका प्यालेस्टिनी शरणार्थीहरूको कल्याणका लागि समर्पित रहेको बताउदै द्वन्द्वमा मारिएका संयुक्त राष्ट्रका सहकर्मी तथा अन्य मृतकप्रति श्रद्धाञ्जलि दिँदै मौनधारणपछि शरणार्थीलाई संक्षिप्त सम्बोधन गर्नुभएको थियो ।

पछिल्लो समयमा जार्डन २४ लाख प्यालेस्टिनी शरणार्थीहरूको घर रहेको बताउदै उहाँले यो सङ्ख्या यस क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो सङ्ख्या भएको बताउनुभएको छ । भ्रमणका क्रममा उहाँले गाजाका विद्यार्थीसहित प्रेरणादायी युवा विद्यार्थी, सांसद तथा नेताहरूलाई भेट्नुभएको छ ।
गाजामा युद्धका कारण आएको हृदयविदारक समयमा यो एउटा हृदयस्पर्शी र ऐक्यवद्धता भ्रमणभएको उहाँले बताउनुभयो । सिरिया, लेबनान, कब्जा गरिएको वेस्ट ब्याङ्क र गाजामा पनि युएनआरडब्लुए आशा र मर्यादाको सहयात्री भएको महासचिव गुटेरेसले उल्लेख गर्नुभयो ।

युएनआरडब्लुएले पाँच लाखभन्दा बढी बालबालिका लागि शिक्षा, करिब २० लाख मानिसहरूलाई स्वास्थ्य सेवा, रोजगारीका अवसरहरू र समुदाय र पारिवारिक समर्थन, र करिब पाँच लाख गरिब प्यालेस्टिनीहरूका लागि सामाजिक सुरक्षा सुनिश्चित गरिरहेको उहाँले बताउनुभयो ।