गाजा । गाजामा प्यालेस्टिनीहरूलाई जीवनरक्षक सहायता प्रदान गर्दै आएका दर्जनौं अन्तर्राष्ट्रिय सहायता संस्था (आइएनजीओ) माथि प्रतिबन्ध लागू भएसँगै इजरायल विश्वव्यापी आलोचनाको सामना गरिरहेको छ ।
बिहीबार इजरायलका १७ मानवअधिकार तथा वकालत संस्थाहरूले यो प्रतिबन्धको कडा निन्दा गर्दै भनेका छन् कि यसले ‘सिद्धान्तमा आधारित मानवीय कार्यलाई कमजोर बनाउँछ, कर्मचारी र समुदायलाई जोखिममा पार्छ र प्रभावकारी सहायता वितरणमा अवरोध पुर्याउँछ ।’
ती संस्थाहरूका अनुसार, ‘अधिकार सम्पन्न शक्ति (occupying power) का रूपमा इजरायलको दायित्व प्यालेस्टिनी नागरिकहरूलाई पर्याप्त आपूर्ति सुनिश्चित गर्नु हो । तर इजरायलले यो दायित्व पूरा गर्न असफल हुनुका साथै अरूलाई त्यो कमी पूरा गर्न पनि रोकिरहेको छ ।’
इजरायलले नयाँ सरकारी नियमहरूको पालना नगरेको आरोप लगाउँदै डक्टर्स विदाउट बोर्डर्स (MSF) र नर्वेजियन रिफ्युजी काउन्सिल लगायत ३७ सहायता संस्थाको सञ्चालन अनुमति रद्द गरेको छ । नयाँ नियमअनुसार गाजा र कब्जा गरिएको वेस्ट बैंकमा काम गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय एनजीहरूले आफ्ना कर्मचारी, वित्तीय स्रोत र सञ्चालनबारे विस्तृत जानकारी उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । इजरायलले भने गाजामा काम गर्ने केही अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू हमास र प्यालेस्टिनी इस्लामिक जिहादसँग सम्बन्धित रहेको आरोप लगाएको छ, तर यसको समर्थनमा कुनै प्रमाण सार्वजनिक गरेको छैन ।
मानवीय सिद्धान्त विपरीत नियम
विशेषज्ञहरूका अनुसार यी आवश्यकताहरू मानवीय सिद्धान्तहरूको उल्लङ्घन हुन् र प्यालेस्टिनीहरूलाई सहयोग गर्ने सहायता संस्थाहरूलाई बदनाम र अवरुद्ध गर्ने इजरायली सरकारको दीर्घकालीन अभियानको निरन्तरता हुन् ।
बी’त्सेलेम र फिजिसियन्स फर ह्युमन राइट्स–इजरायल लगायतका संस्थाहरूले भनेका छन्, ‘नयाँ दर्ता प्रणालीले स्वतन्त्रता र तटस्थता जस्ता मूल मानवीय सिद्धान्तहरूको उल्लङ्घन गर्छ ।’ उनीहरूले थपे, ‘राजनीतिक अनुकूलतामा आधारित सहायता शर्त राख्नु, कानुनी जवाफदेहिताको समर्थनमा दण्ड दिनु, र प्यालेस्टिनी कर्मचारी तथा तिनका परिवारको संवेदनशील व्यक्तिगत विवरण खुलाउन बाध्य पार्नु ‘ड्युटी अफ केयर’ को उल्लङ्घन हो र कर्मचारीहरूलाई निगरानी तथा जोखिममा पार्छ ।’
‘अवैध प्रतिबन्धहरूको क्रम’
यो प्रतिबन्ध यस्तो समयमा आएको छ जब इजरायलले गाजा पट्टीमा प्यालेस्टिनीविरुद्ध नरसंहारजन्य युद्ध सञ्चालन गर्दै खाद्य, औषधि र अन्य मानवीय सहायता प्रवेशमा कडा प्रतिबन्ध लगाइरहेको छ । कब्जा गरिएको वेस्ट बैंकमा पनि इजरायली हिंसा तीव्र बनेको छ, जहाँ सेनाले दशौं हजार प्यालेस्टिनीलाई घरबाट विस्थापित गरेको छ । मानव अधिकार वाचले यसलाई युद्ध अपराध र मानवताविरुद्धको अपराध भनेको छ ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका मानवअधिकार प्रमुख भोल्कर टर्क ले यस आइएनजीओ प्रतिबन्धलाई ‘कब्जा गरिएको प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा मानवीय पहुँचमाथिका अवैध प्रतिबन्धहरूको पछिल्लो कडी’ भनेका छन् । डक्टर्स विदाउट बोर्डर्सले सामाजिक सञ्जालमार्फत बुधबारसम्म पनि नयाँ इजरायली नियमअनुसार गाजा र वेस्ट बैंकमा काम गर्न आफ्नो दर्ता नवीकरणको प्रतीक्षामा रहेको जनाएको छ ।
डक्टर्स विदाउट बोर्डर्सले भनेको छ, ‘प्यालेस्टिनी स्वास्थ्य प्रणाली ध्वस्त छ, अत्यावश्यक पूर्वाधार नष्ट भएका छन् र मानिसहरू आधारभूत आवश्यकताका लागि संघर्ष गरिरहेका छन् । मानिसहरूलाई कम होइन, अझ धेरै सेवाको आवश्यकता छ ।’ ‘यदि डक्टर्स विदाउट बोर्डर्स र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय एनजीओहरूले पहुँच गुमाए भने, सयौं हजार प्यालेस्टिनीहरू अत्यावश्यक उपचारबाट वञ्चित हुनेछन् ।’
पूर्व संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवीय प्रमुख तथा नर्वेजियन रिफ्युजी काउन्सिलका बोर्ड सदस्य मार्टिन ग्रिफिथ्स ले अल जजिरालाई भने, ‘यी संस्थाहरू सहायता वितरणका लागि अत्यन्तै आवश्यक छन्, विशेष गरी गाजा पट्टीमा । मानवीय कार्यमा ‘लास्ट माइल’ भनिने, वास्तविक रूपमा सहायता मानिसहरूसम्म पुर्याउने काम यिनैले गर्छन् ।’
अल जजिराबाट अनुवाद
