काठमाडौं। अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासा को आर्टिमिस आईआई मिसन पूरा गरेर पृथ्वी फर्किएको छ दिनमै अन्तरिक्ष यात्रीहरू पुनः चन्द्रमामा पाइला राख्ने सम्भावनाबारे उत्साहित देखिएका छन्।

मिसनका कमाण्डर रेड विसम्यानले ह्युस्टनस्थित जोनसन स्पेस सेन्टरमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै चन्द्रमामा अवतरण गर्ने आगामी योजनालाई प्राविधिक रूपमा चुनौतीपूर्ण भए पनि पूर्ण रूपमा सम्भव बताएका छन्। उनले द न्युयोर्क टाइम्ससँग भने, ‘यदि आजै ल्यान्डर तयार भएको भए, मेरो टोलीका कम्तीमा तीन जना चन्द्रमामा अवतरण गर्न तयार हुन्थे।’

आर्टिमिस आईआई मिसन सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको भन्दै उनले अन्तरिक्ष यानले अपेक्षाभन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेको उल्लेख गरे। ‘यदि आवश्यक परे हामी अझै लामो समय अन्तरिक्षमै बस्न सक्थ्यौँ,’ उनले भने। उनले यो यानलाई मंगल ग्रहसम्मको यात्राका लागि पनि पर्याप्त सक्षम देखिएको टिप्पणी गरे।

यो मिसन अप्रिल १ मा प्रक्षेपण गरिएको थियो र करिब ६,९४,४८१ माइल दूरी तय गरी पृथ्वीको कक्षाभन्दा बाहिरको ऐतिहासिक यात्रा गरेको हो। करिब ५० वर्षपछि मानवलाई पृथ्वीको नजिकको कक्षाभन्दा बाहिर पुर्‍याउने यो पहिलो मिसन भएको नासाले जनाएको छ।

टोलीमा कमाण्डर विसम्यानसहित नासाका भिक्टर ग्लोभर, क्रिस्टिना कोच र क्यानाडाली अन्तरिक्ष एजेन्सीका जेरेमी ह्यान्सन सहभागी थिए। उनीहरूले मिसनका क्रममा केही समस्या आए पनि समग्रमा सफल भएको बताए।

ह्यान्सनले भविष्यका चन्द्रमामुखी मिसनहरूका लागि थोरै जोखिम स्वीकार गर्नुपर्ने बताए भने कोचले अन्तरिक्ष यात्रापछि पृथ्वीमा पुनः समायोजन हुन समय लागिरहेको अनुभव सुनाइन्।

मिसनका क्रममा अन्तिम दिनमा धुवाँ डिटेक्टर बज्दा केही क्षण तनाव सिर्जना भएको थियो। तर अन्तरिक्ष यानले पुनः प्रवेशका बेला राम्रो प्रदर्शन गरेको र यसको ताप ढाल अपेक्षाअनुसार सुरक्षित रहेको नासाले जनाएको छ।

आर्टिमिस आईआई पछि अब नासाले आर्टिमिस आईआई मिसनको तयारी गरिरहेको छ, जसले चन्द्रमामा अवतरणअघि डकिङ परीक्षण गर्नेछ। यो मिसन करिब एक वर्षभित्र प्रक्षेपण हुने अपेक्षा छ। त्यसपछिआर्टिमिस आईभी अन्तर्गत सन् २०२८ सम्ममा मानवलाई पुनः चन्द्रमाको सतहमा उतार्ने लक्ष्य राखिएको छ।

अन्तरिक्ष यात्री विसम्यानले आगामी मिसनका तयारीमा आफू संलग्न हुन चाहेको बताउँदै भने, ‘यदि मैले आगामी टोलीलाई तयार पार्न सहयोग गर्न सकें भने त्यो मेरो लागि ठूलो गर्व हुनेछ।’

मिसनपछि अन्तरिक्ष यात्रीहरू पृथ्वी फर्किएपछि विभिन्न चिकित्सा परीक्षण र अनुसन्धान प्रक्रियामा सहभागी भइरहेका छन्, जसलाई नासाले भविष्यका अन्तरिक्ष यात्राका लागि महत्वपूर्ण डाटा संकलनका रूपमा लिएको छ।