काठमाडाैं। विश्व फुटबलमा प्रत्येक राष्ट्रिय टोलीको आफ्नै पहिचान र उपनाम हुन्छ। ब्राजिललाई ‘सेलेसाओ’, अर्जेन्टिनालाई ‘ला अल्बिसेलेस्ते’, इटालीलाई ‘अजुरी’ र जर्मनीलाई ‘डाइ मान्साफ्ट’ भनेर चिनिन्छ। त्यसैगरी स्पेनको राष्ट्रिय फुटबल टोलीलाई ‘ला रोजा’ अर्थात् ‘रातो टोली’ भन्ने गरिन्छ। यो उपनाम केवल स्पेनको रातो जर्सीसँग मात्र जोडिएको होइन, बरु देशको फुटबल इतिहास, राष्ट्रिय पहिचान र सफलताको प्रतीक पनि बनेको छ।

‘ला रोजा’ स्पेनिस भाषाको शब्द हो, जसको अर्थ ‘रातो’ हुन्छ। स्पेनको राष्ट्रिय टोलीले दशकौंदेखि गाढा रातो रंगको जर्सी लगाउँदै आएकाले विश्वभरका समर्थक र सञ्चारमाध्यमले टोलीलाई ‘ला रोजा’ भनेर सम्बोधन गर्न थालेका हुन्। समयसँगै यो नाम स्पेनको फुटबल संस्कृतिको अभिन्न हिस्सा बन्यो।

स्पेनको राष्ट्रिय टोली सन् १९२० मा स्थापना भएको हो। त्यही वर्ष बेल्जियमको एन्टवर्पमा भएको ओलम्पिक खेलमार्फत टोलीले पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेलेको थियो। सुरुआती दशकहरूमा स्पेनसँग उत्कृष्ट खेलाडी भए पनि टोलीले विश्व फुटबलमा स्थायी प्रभाव जमाउन सकेको थिएन। तर २१औं शताब्दीमा प्रवेशसँगै ‘ला रोजा’ विश्व फुटबलकै सबैभन्दा शक्तिशाली टोलीका रूपमा उदायो।

विशेषगरी सन् २००८ देखि २०१२ सम्मको अवधि स्पेनिस फुटबलको स्वर्णयुग मानिन्छ। प्रशिक्षक लुइस आरागोनेसले सुरु गरेको परिवर्तनलाई भिसेन्टे डेल बोस्केले थप उचाइमा पुर्‍याए। यही अवधिमा स्पेनले लगातार तीन ठूला अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जित्दै इतिहास रच्यो। सन् २००८ मा युरोकप, सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा भएको फिफा विश्वकप र सन् २०१२ मा पुनः युरोकप जित्दै ‘ला रोजा’ लगातार तीन प्रमुख प्रतियोगिताको च्याम्पियन बन्ने पहिलो राष्ट्रिय टोली बन्यो।

सन् २०१० को विश्वकप स्पेनका लागि विशेष ऐतिहासिक रह्यो। फाइनलमा नेदरल्यान्ड्सलाई अतिरिक्त समयमा १–० ले पराजित गर्दै स्पेन पहिलो पटक विश्व च्याम्पियन बन्यो। आन्द्रेस इनिएस्टाले गरेको निर्णायक गोल आज पनि विश्व फुटबलका अविस्मरणीय क्षणमध्ये एक मानिन्छ।

‘ला रोजा’को सफलताको सबैभन्दा ठूलो आधार यसको खेल शैली हो। स्पेनले विश्व फुटबलमा ‘टिकी–टाका’ शैलीलाई लोकप्रिय बनायो। छोटो–छोटो पास, बलमाथि लामो समय नियन्त्रण, धैर्यपूर्वक आक्रमण निर्माण र उच्च प्राविधिक क्षमतामा आधारित यो शैलीले विश्व फुटबलमा नयाँ युगको सुरुवात गरेको मानिन्छ। जाभी हेर्नान्डेज, आन्द्रेस इनिएस्टा, सर्जियो बुस्केट्स, जेरार्ड पिके, डेभिड भिया, इकर कासियास र सर्जियो रामोसजस्ता खेलाडीहरूले यही शैलीलाई विश्वभर स्थापित गरे।

यद्यपि स्वर्णयुगपछि स्पेन केही वर्ष अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न असफल भयो। २०१४ र २०१८ का विश्वकप तथा केही अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा टोली प्रारम्भिक चरणमै बाहिरियो। तर पछिल्ला वर्षहरूमा नयाँ पुस्ताका प्रतिभाशाली खेलाडीहरूको आगमनसँगै ‘ला रोजा’ पुनः विश्व फुटबलको शीर्ष टोलीमध्ये एक बन्न सफल भएको छ।

पेड्री, गाभी, निको विलियम्स, लामिन यामाल, दानी ओल्मो, रोड्री र अन्य युवा खेलाडीहरूले स्पेनलाई नयाँ ऊर्जा दिएका छन्। अनुभवी र युवा खेलाडीको सन्तुलित संयोजनले टोलीलाई फेरि उपाधिको प्रमुख दाबेदार बनाएको छ। युरोकप र विश्वकप दुवै प्रतियोगितामा स्पेनले पुनः आफ्नो पुरानो लय फर्काउने संकेत देखाइसकेको छ।

‘ला रोजा’ केवल एउटा उपनाम मात्र होइन, यो आकर्षक फुटबल, अनुशासन, सामूहिक खेल र सफलताको प्रतीक हो। विश्व फुटबलमा रातो जर्सी देख्नेबित्तिकै समर्थकहरूले सम्झिने नाम ‘ला रोजा’ हो। यही कारण स्पेनको राष्ट्रिय टोली आज पनि विश्वका सबैभन्दा सम्मानित, लोकप्रिय र सफल फुटबल राष्ट्रहरूमध्ये एकका रूपमा चिनिन्छ।