काठमाडौं। सुनसरीको कप्तानगञ्जमा आइतबार रातिदेखि सुरु भएको तनाव मधेशका विभिन्न जिल्लामा फैलिँदासमेत प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह(बालेन)लामो समयसम्म सार्वजनिक रूपमा नबोलेको भन्दै मधेशवादी दलका नेताहरूले प्रश्न उठाएका छन्।

प्रधानमन्त्री शाहसँग भएको छलफलमा नेताहरूले घटना भएको चार-पाँच दिनसम्म सरकारको नेतृत्वबाट पर्याप्त सक्रियता नदेखिएको गुनासो गरेका हुन्। देशका विभिन्न क्षेत्रमा तनाव र झडपको अवस्था सिर्जना भइसकेपछि पाँच दिनपछि मात्र प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्नुले उनको भूमिकामाथि प्रश्न उठाउने ठाउँ दिएको नेताहरूले बताएका छन्।

छलफलमा सहभागी नेता राजेन्द्र महतोका अनुसार आइतबार रातिदेखि तनाव सुरु भए पनि प्रधानमन्त्री बिहीबार मात्र सार्वजनिक रूपमा सक्रिय देखिनुले सरकारको भूमिकामाथि प्रश्न उठेको हो। घटना नियन्त्रण र शान्ति कायम गर्न सबै राजनीतिक दलले भूमिका खेल्नुपर्ने भए पनि सरकार तीन–चार दिनसम्म निष्क्रियजस्तो देखिँदा परिस्थिति थप बिग्रिएको गुनासो नेताहरूले प्रधानमन्त्रीसमक्ष राखेका थिए।

महतोका अनुसार सरकारको ढिलाइले तनाव नियन्त्रणमा समस्या भएको र राजनीतिक नेतृत्वले समयमै संवाद तथा समन्वय अघि बढाउनुपर्ने धारणा नेताहरूले राखेका थिए।

मधेशवादी नेताहरूको प्रश्नको जवाफ दिँदै प्रधानमन्त्री शाहले गणतन्त्र, संघीयता र धर्मनिरपेक्षताप्रतिको आफ्नो प्रतिबद्धतामाथि शंका नगर्न आग्रह गरेका छन्।

उनले सरकार आफ्नो ढंगले काम गरिरहेको दाबी गर्दै घटनाले यति ठूलो रूप लिने अपेक्षा नगरिएको बताए।

प्रधानमन्त्री शाहका अनुसार सुरक्षा निकायलाई परिचालन गर्नुका साथै राज्यको तर्फबाट गर्नुपर्ने काम सरकारले गरिरहेको थियो। राजनीतिक दलका तर्फबाट पनि विभिन्न बैठक तथा शान्ति र सद्भाव कायम गर्न अपिल भइरहेको उनको भनाइ थियो।

तर, घटनाको अवस्था आफूहरूले अनुमान गरेभन्दा धेरै गम्भीर भइसकेको उनले स्वीकार गरेका छन्।

छलफलमा जनमत पार्टीका अध्यक्ष सीके राउतले सरकारी संयन्त्र र सुरक्षाकर्मी मात्र परिचालन गरेर तनाव समाधान नहुने बताएका थिए।

उनले घटनाको समाधानका लागि सबै राजनीतिक दल र सरोकारवालाले आ–आफ्नो ठाउँबाट पहल गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए। प्रधानमन्त्रीले अरूले दिएको सुझावसमेत सुन्नुपर्ने भन्दै राउतले सरकारको नेतृत्वले घटनाको गम्भीरता समयमै बुझ्न नसकेको प्रश्न उठाएका थिए।

राउतले प्रधानमन्त्री पाँच दिनसम्म मौन रहनुको कारणसमेत सोधेका थिए। प्रधानमन्त्रीको सचिवालयबाट घटनाबारे समयमै जानकारी वा ब्रिफिङ नपुगेको हो कि भन्ने प्रश्नसमेत उनले उठाएका थिए।

उनका अनुसार कप्तानगञ्जमा घटना भएपछि प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको खोजी भइरहेका बेला सरकारको नेतृत्वबाट पर्याप्त सार्वजनिक प्रतिक्रिया नआउनुले जनस्तरमा थप अन्योल सिर्जना गरेको थियो।

राउतले प्रधानमन्त्री लामो समयसम्म सार्वजनिक रूपमा नबोल्दा घटनाले थप उग्र रूप लिएको धारणा राखेका थिए।

उनले सबै काम आफूले मात्र राम्रोसँग गरिरहेको ठान्नु उपयुक्त नहुने भन्दै प्रधानमन्त्रीले अन्य राजनीतिक दल तथा सरोकारवालाको सुझावलाई पनि गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने बताएका थिए।

छलफलमा नेता शरतसिंह भण्डारी, प्रभु साहलगायतले पनि सरकारको नेतृत्वको प्रतिक्रिया र सक्रियतामा कमजोरी देखिएको बताएका थिए। उनीहरूले प्रधानमन्त्रीको भूमिका अपेक्षाअनुसार प्रभावकारी नहुँदा तनाव मधेशका विभिन्न क्षेत्रमा फैलिएको धारणा राखेका थिए।

मधेशवादी दलका नेताहरूले प्रश्न उठाएपछि प्रधानमन्त्री शाहले सरकार काममै केन्द्रित रहेकाले सार्वजनिक अभिव्यक्तिभन्दा त्यसको परिणाम देखाउन खोजेको बताए।

उनले घटनालाई नियन्त्रणमा लिन राज्यका तर्फबाट गर्नुपर्ने कुनै काममा सरकार नचुकेको दाबी गरे। सुरक्षा निकाय परिचालनदेखि शान्ति र सद्भाव कायम गर्न आवश्यक पहल भइरहेको उनको भनाइ थियो।

यद्यपि, आगामी दिनमा सुधार गर्नुपर्ने विषय पहिचान गरी त्यसलाई सुधार गर्दै अघि बढ्ने प्रतिबद्धता प्रधानमन्त्री शाहले जनाएका छन्।

सुनसरीको कप्तानगञ्जबाट सुरु भएको तनावका कारण मधेशका विभिन्न जिल्लामा समेत प्रदर्शन र झडपका घटना भएपछि प्रधानमन्त्रीले राजनीतिक दलका नेताहरूसँग संवाद अघि बढाएका हुन्।

पछिल्लो छलफललाई सरकारले तनाव नियन्त्रण, सामाजिक सद्भाव कायम र राजनीतिक सहमति निर्माणका लागि महत्वपूर्ण पहलका रूपमा अघि बढाएको छ।