काठमाडौं। बबरमहलस्थित नेपाल कला परिषद् परिसर अहिले नेपाली खेलकुदको इतिहास, गौरव र स्मृतिले भरिएको छ।

नेपाल ओलम्पिक संग्रहालयको ३३औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा मंगलबारदेखि सुरु भएको ‘बियोन्ड मेडलः प्रिजर्भिङ नेपाल स्पोर्ट्स हिस्ट्री’ शीर्षकको विशेष प्रदर्शनीले नेपाली खेलकुदको लामो यात्रालाई एकै स्थानमा समेटेको छ। प्रदर्शनी बिहीबारसम्म सञ्चालन हुनेछ।

प्रदर्शनीको उद्देश्य पदक जित्ने क्षणलाई मात्र होइन, त्यसका पछाडि रहेका संघर्ष, समर्पण र नेपाली खेलकुदले तय गरेको ऐतिहासिक यात्रालाई नयाँ पुस्तासामु प्रस्तुत गर्नु हो। यही भावनालाई केन्द्रमा राखेर विभिन्न कालखण्डका दुर्लभ तस्बिर, अन्तर्राष्ट्रिय तथा राष्ट्रिय प्रतियोगितामा प्राप्त पदक, ट्रफी, खेल सामग्री, प्रमाणपत्र, पोसाक तथा खेलाडीहरूले प्रयोग गरेका ऐतिहासिक स्मृतिचिह्नहरू प्रदर्शनमा राखिएका छन्।

प्रदर्शनीमा नेपाली खेलकुदको विकासक्रम झल्काउने सयौँ सामग्री समावेश छन्। पुराना खेलाडीहरूले प्रयोग गरेका उपकरणदेखि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेपालको सहभागितालाई स्मरण गराउने वस्तुहरू, विभिन्न खेल विधाका दुर्लभ तस्वीर तथा ऐतिहासिक दस्तावेजले आगन्तुकलाई विगतसँग जोड्ने प्रयास गरेका छन्। यसले खेलकुद केवल प्रतिस्पर्धा र पदकमा सीमित नभई राष्ट्रको पहिचान, गौरव र सांस्कृतिक सम्पदासँग पनि जोडिएको विषय भएको सन्देश दिन्छ।

नेपाल ओलम्पिक संग्रहालयले विगत तीन दशकभन्दा लामो समयदेखि नेपाली खेलकुदसँग सम्बन्धित ऐतिहासिक सामग्रीको संरक्षण र अभिलेखीकरण गर्दै आएको छ। संग्रहालयका अनुसार समयसँगै हराउँदै गएका खेलकुदका दस्तावेज, उपकरण र स्मृतिचिह्न सुरक्षित राख्ने तथा भावी पुस्तालाई नेपाली खेल इतिहासबारे जानकारी गराउने उद्देश्यले यस्ता प्रदर्शनी नियमित रूपमा आयोजना गरिँदै आएका छन्।

प्रदर्शनी अवलोकन गर्न खेलाडी, प्रशिक्षक, खेल प्रशासक, विद्यार्थी, अनुसन्धानकर्ता तथा सर्वसाधारणको उल्लेखनीय उपस्थिति देखिएको छ। आगन्तुकहरूले नेपाली खेलकुदको विगतलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। धेरैले खेलाडीहरूको संघर्ष, उपलब्धि र ऐतिहासिक यात्रालाई संग्रहालयमार्फत संरक्षण गर्नु आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरेका छन्।

आयोजकका अनुसार प्रदर्शनीले नेपाली खेलकुदको इतिहास संरक्षणप्रति समाजको चासो बढाउने विश्वास लिइएको छ। खेलकुदका पुराना अभिलेख, दुर्लभ सामग्री र स्मृतिचिह्नको संरक्षणमा सबै पक्षको सहकार्य आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

बिहीबारसम्म सञ्चालन हुने यस प्रदर्शनीले नेपाली खेलकुदको इतिहासलाई सम्झने, त्यसबाट प्रेरणा लिने र भविष्यका पुस्तालाई त्यसको महत्व बुझाउने महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

तस्वीरहरू: 

तस्बिर : सुर्याम्स उप्रेती / नेपाल फोटो लाइब्रेरी