काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सांसद टिका सङ्ग्रौलाले आर्थिक अवस्था कमजोर भएका नागरिकको मृत्यु भएपछि अन्तिम संस्कारका लागि राज्यले निःशुल्क व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरेकी छन्।

शुक्रबार प्रतिनिधिसभाको आकस्मिक समयमा बोल्दै सांसद सङ्ग्रौलाले पशुपति आर्यघाटमा आफन्तको दाहसंस्कार गर्न समेत खर्च जुटाउन नसकेको एक विपन्न नागरिकले आफूलाई सहयोगका लागि सम्पर्क गरेको घटना सदनमा सुनाइन्।

उनका अनुसार शुक्रबार बिहानै पशुपति आर्यघाटबाट एक नागरिकले फोन गरी आफन्तको दाहसंस्कारका लागि आवश्यक रकम नभएको भन्दै सहयोग मागेका थिए। उक्त घटनाले आफूलाई गम्भीर बनाएको उनले बताइन्।

‘त्यो फोनले मलाई एकछिन झस्कायो र दुःखी बनायो,’ उनले भनिन्, ‘बाँचुन्जेल अनेक शीर्षकमा कर तिर्ने नागरिकले मर्दा पनि सम्मानजनक अन्तिम संस्कार नपाउनु दुःखद छ।’

नागरिकबाट विभिन्न शीर्षकमा कर उठाउने राज्यले उनीहरूको अन्तिम संस्कारलाई समेत सहज बनाउने जिम्मेवारी लिनुपर्ने उनको भनाइ थियो।

सङ्ग्रौलाले आर्थिक रूपमा विपन्न नागरिकको मृत्यु हुँदा कम्तीमा दाहसंस्कारका लागि आवश्यक दाउरा, शव राख्ने स्थान र आगो बाल्न आवश्यक सामग्री निःशुल्क उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गरिन्।

‘यो देशको गरिब र निमुखा मर्दा कम्तीमा एक भारी दाउरा, एउटा शरीर ओगट्ने स्थान र एक काँटी सलाई राज्यले निःशुल्क उपलब्ध गराउनुपर्छ,’ उनले भनिन्।

सरकारले ‘जसको कोही छैन, उसको सरकार’ भन्ने नारालाई व्यवहारमै कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिइन्।

‘जन्मेर कोक्रोमा चढ्दै गर्दादेखि नै हामीले कर तिरेर आयौँ, तर मर्दा पनि राज्यले अभिभावकत्व नदेखाउने हो भने यो नागरिकमैत्री राज्य हुन सक्दैन,’ उनले भनिन्।

विपन्न तथा सहारा नभएका नागरिकले मृत्युपछि समेत आर्थिक अभावका कारण अन्तिम संस्कारमा कठिनाइ भोग्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

सांसद सङ्ग्रौलाले अन्तिम संस्कारका लागि आवश्यक खर्च र स्थानको अभावमा कुनै पनि नागरिकले समस्या भोग्न नपर्ने गरी स्पष्ट नीतिगत व्यवस्था गर्न सभामुखमार्फत सरकारको ध्यानाकर्षण गराइन्।

उनले राज्यले नागरिकको जीवनकालमा मात्र नभई मृत्युको अन्तिम क्षणमा समेत अभिभावकत्वको अनुभूति गराउन सक्नुपर्ने बताइन्।