काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले हिमाली क्षेत्रमा बढ्दो प्राकृतिक विपद्को जोखिम कम गर्न नेपाल, भारत र चीनबीच आपसी सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्।

काठमाडौंमा बिहीबार आयोजित ‘एनडीटीभी अन्विक्षा : आइडियाज एक्रस बोर्डर्स’ कार्यक्रममा बोल्दै लामिछानेले रसुवा र नुवाकोटमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएकाले कार्यक्रमको नियमित विषयमा प्रवेश गर्नुअघि मृतकप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न आग्रह गरे। त्यस क्रममा सहभागीहरूले एक मिनेट मौनधारण गरेका थिए।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदी आसपासको क्षेत्रमा बाढीले बस्ती, सडक, पुल तथा जलविद्युत् आयोजनामा व्यापक क्षति पुर्‍याएको उल्लेख गर्दै उनले क्षतिको पूर्ण विवरण अझै संकलन भइरहेको बताए। त्यसैले मानवीय तथा भौतिक क्षतिको यकिन तथ्यांक अहिले नै सार्वजनिक गर्न कठिन रहेको उनको भनाइ थियो।

सरकारले सुरक्षा निकायलाई परिचालन गरेर खोज तथा उद्धार जारी राखेको र प्रभावित क्षेत्रमा राहत पुर्‍याउने काम भइरहेको लामिछानेले बताए। विपद्को समयमा उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मी तथा प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल सहयोगमा जुटेका स्थानीय नागरिकको उनले प्रशंसा गरे।

विपद्को प्रारम्भिक अवस्थामा बाह्य सहयोग पुग्नुअघि नै स्थानीय समुदाय उद्धारमा अग्रपंक्तिमा उभिने गरेको उनको भनाइ थियो। नेपाललाई सहयोग र ऐक्यबद्धता जनाउने मित्रराष्ट्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायप्रति पनि लामिछानेले धन्यवाद व्यक्त गरे।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग टेलिफोनमार्फत कुराकानी गरी समवेदना व्यक्त गर्नुका साथै आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको उल्लेख गर्दै उनले भारतबाट राहत सामग्रीसमेत प्राप्त भइरहेको बताए।

लामिछानेले पछिल्लो बाढीले नेपालसँगै चीनको सीमावर्ती क्षेत्रमा समेत क्षति पुर्‍याएको भन्दै हिमाली विपद्को प्रभाव राष्ट्रिय सीमाले नछेक्ने बताए। नेपाल, भारत र चीन एउटै हिमाली भू–प्रणालीमा जोडिएकाले तीनै मुलुकले विपद् व्यवस्थापनमा साझा रणनीति बनाउनुपर्ने उनको धारणा थियो।

उनका अनुसार जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली क्षेत्रमा हिमनदी पग्लिने, नयाँ ताल बन्ने तथा आकस्मिक बाढी र पहिरोको जोखिम बढिरहेको छ। त्यसैले जोखिम न्यूनीकरणका लागि तीन देशबीच पूर्वसूचना प्रणाली विकास, मौसम तथा जलसम्बन्धी तथ्यांक आदानप्रदान र विपद् पूर्वतयारीमा सहकार्य आवश्यक छ।

‘विपद् पूर्ण रूपमा रोक्न नसकिए पनि त्यसबाट हुने क्षति कम गर्न सकिन्छ’ भन्ने धारणा राख्दै लामिछानेले जलवायु परिवर्तनसँग अनुकूलन हुने योजना बनाउनुपर्ने बताए। समयमै सूचना उपलब्ध गराउन सके जोखिममा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सारेर ठूलो जनधनको क्षति रोक्न सकिने उनको भनाइ थियो।

विशेषगरी नदी तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई पूर्वसूचना दिने प्रणाली प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए। समयमै प्राप्त हुने केही मिनेटको सूचनाले समेत मानिसको ज्यान जोगाउन निर्णायक भूमिका खेल्न सक्ने लामिछानेले बताए।

बाढीमा आफन्त, घर तथा बस्ती गुमाएका परिवारप्रति सहानुभूति व्यक्त गर्दै उनले विपद्को यो घडीमा सिंगो देश एकजुट हुनुपर्ने बताए। नेपालप्रति ऐक्यबद्धता जनाउने विभिन्न देश, अन्तर्राष्ट्रिय संस्था, विकास साझेदार तथा सर्वसाधारणप्रति पनि उनले आभार व्यक्त गरे।

कार्यक्रममा नेपाल–भारत सम्बन्ध तथा ‘आकांक्षी नेपाल र उदाउँदो भारत : सँगै हाम्रो भविष्य निर्माण’ विषयमा धारणा राख्ने कार्यक्रम रहे पनि मुलुक विपद्को पीडामा रहेकाले निर्धारित विषयमा विस्तृत छलफल गर्न नसकेको लामिछानेले बताए।

आगामी दिनमा उक्त विषयमा आफ्ना विचार प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउने विश्वास उनले व्यक्त गरे।