३६ वर्षे बालेन भाेलि प्रधानमन्त्री बन्ने, के छ प्रधानमन्त्री चयन प्रक्रिया ?
काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहलाई संसदीय दलको नेता चयन गरेको छ।
बिहीबार पार्टी केन्द्रीय कार्यालय चमतीमा बसेको बैठकले शाहलाई सर्वसम्मतिले संसदीय दलको नेतामा चयन गर्ने निर्णय गरेको हो। यससँगै औपचारिक रुपमा उनको प्रधानमन्त्री बन्ने बाटो खुलेको छ।
शाहले भोलि शुक्रबार मध्यान्ह १२ बजेर ३४ मिनेटमा प्रधानमन्त्रीको रुपमा पद तथा गोपनीयताको सपथ लिँदैछन्। शपथ ग्रहण कार्यक्रममा उनले १०७ हिन्दु बटुक स्वस्ती वाचनको लागि, १०७ जना बौद्ध गुरुबाट मंगल वाचन र ७ जना ज्याेतिष शंखनादका लागि बोलाएका छन् ।
उनलाई राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले शीतल निवासमा पद तथा सपथ ग्रहण गराउने छन् ।
के छ प्रधानमन्त्री चयन प्रक्रिया ?
नेपालको संविधान, २०७२ को भाग- ७ मा संघिय कार्यपालिका सम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ।
भाग-७ को धारा ७६ मा मन्त्रिपरिषद गठनसम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ। यही धाराको उपधारा-१ अनुसार भोलि बालेनले प्रधानमन्त्रीका रुपमा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गर्नेछन्।
अब बालेन संसदीय नेतामा चयन भएको रास्वपाको आधिकारिक पत्र राष्ट्रपतिलाई बुझाएपछि उनले बालेनलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्नेछन्।
यसअघि २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दुई तिहाई बहुमत प्राप्त गरेको तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)ले संविधानको धारा ७६(१) अनुसार सरकार गठन गरेको थियो।
के छ ७६(१) मा ?
‘राष्ट्रपतिले प्रतिनिधि सभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्नेछ र निजको अध्यक्षतामा मन्त्रीपरिषदको गठन हुनेछ।’

