इजरायली ‘दण्डहीनता’ को अन्त्य गर्न आह्वान गर्दै यदि यो हुन नसकेमा प्यालेस्टिनी क्षेत्रहरूको सम्भावित विलुप्तिको चेतावनी नेल्सन मन्डेलाद्वारा स्थापित अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्वहरूको ‘द एल्डर्स’ समूहका दुई पूर्वप्रधानमन्त्रीले शुक्रबार दिएका छन् ।

आयरल्याण्डकी पूर्वराष्ट्रपति मेरी रोबिन्सन र न्यूजिल्यान्डकी पूर्वप्रधानमन्त्री हेलेन क्लार्कको यो भनाइ उनीहरूले इजरायल, कब्जामा रहेको प्यालेस्टिनी क्षेत्र, जोर्डन र लेबनानको भ्रमणपछि आएको हो ।

उनीहरूले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन, “इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुको सरकारले ‘प्यालेस्टाइनलाई भौतिक, आर्थिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक रूपमा हराउन’ खोजिरहेको छ।”

जेरुसलेममा बिहीबार पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै उनीहरूले भने, “अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले कब्जामा रहेको वेस्ट बैङ्क र पूर्वी जेरुसलेममा इजरायली ‘दण्डहीनता’ को अन्त्य गर्न थप प्रयास गर्नुपर्छ, जसलाई प्यालेस्टिनीहरूले सार्वभौम राज्यको भावी राजधानी बनाउन चाहन्छन्।”

“मलाई लाग्छ, यदि हामीले वेस्ट बैङ्क र यहाँको नागरिक समाजबाट सुनेको मुख्य सन्देशलाई संक्षेपमा भन्नुपर्छ भने, उनीहरूले जवाफदेहिता होस् र दण्डहीनता नहोस् भन्ने खोजिरहेका छन्,“ क्लार्कले भन्नुभयो ।

रोबिन्सनले युरोपेली सङ्घले यो मुद्दामा कडा अडान नलिएकोमा आफू ‘लज्जित’ भएको बताउनुभयो र ब्रसेल्सलाई इजरायलसँगको सहयोग सम्झौताको व्यापारिक भाग निलम्बन गर्न र इजरायली बस्तीबाट आएका उत्पादनहरूको व्यापार प्रतिबन्ध गर्न आह्वान गर्नुभयो ।

दुई नेताले सन् २०२३ मा भएको अघिल्लो भ्रमणयता वेस्ट बैङ्कको स्थितिमा गम्भीर बिग्रँदो अवस्था देखेको बताए ।उनीहरूले निरन्तर बस्ती विस्तारले ‘प्यालेस्टिन हाम्रो आँखा अगाडि हराउँदै गएको’ अवस्था निम्त्याउने चेतावनी दिए ।

नेतान्याहुको सरकारले कार्यभार सम्हालेपछि वेस्ट बैङ्कमा १०२ वटा नयाँ बस्ती स्थापना गर्न अनुमति दिएको इजरायली वस्तीविस्तार विरोधी समूह पिस नाउले जनाएको छ । सन् २०२३ मा गाजा युद्ध सुरु भएयता संयुक्त राष्ट्रसङ्घले बस्तीबासीमाथिको हिंसामा तीव्र वृद्धि भएको रिपोर्ट गरेको छ भने केही इजरायली मन्त्रीहरूले कब्जामा रहेको वेस्ट बैङ्कको सबै वा केही भाग जोड्ने माग गरिरहेका छन् ।

पूर्वी जेरुसलेम बाहेक वेस्ट बैङ्कमा पाँच लाखभन्दा बढी इजरायली बस्तीबासीहरू बसोबास गर्छन्, जसलाई इजरायलले सन् १९६७ देखि कब्जा गरेको छ । त्यहाँ करिब ३० लाख प्यालेस्टिनीहरू छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार सबै इजरायली बस्तीहरू अवैध हुन् । भ्रमणका क्रममा दुई उनीहरूले इजरायली राष्ट्रपति इसाक हर्जोगसँग भेट गरेका थिए। “राष्ट्रपति हर्जोगसँग भेट भएको तर
हामी उहाँले राखेका केही विषयमा असहमत थियौँ,” रोबिन्सनले भन्नुभयो ।