काठमाडौं। प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले भोटेकोशी–त्रिशूली क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि सुरुङभित्र फसेका नागरिकको खोजी तथा उद्धारमा भइरहेको ढिलाइप्रति गम्भीर आपत्ति जनाएका छन्। उनले यस्तो संवेदनशील अवस्थामा उद्धारमा भएको ढिलाइलाई अमानवीय र गम्भीर विषयका रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन्।

प्रतिनिधिसभाको बैठकमा बोल्दै आङ्देम्बेले बाढीपछि ठूलो संख्यामा नागरिक सम्पर्कविहीन रहेको र उनीहरूको अवस्था अझै यकिन हुन नसकेको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराए। उनका अनुसार पछिल्लो विवरणमा ६२ जिल्लाका ३ हजार ९१६ जना नागरिक अझै सम्पर्कविहीन रहेको जानकारी आएको छ।

उनले सम्पर्कविहीनको संख्या अझै बढ्न सक्ने सम्भावना रहेको भन्दै सरकारले खोज तथा उद्धारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए।

‘खोज तथा उद्धार अहिले सबैभन्दा बढी खड्किएको विषय हो। अझै पनि ६२ जिल्लाका ३ हजार ९१६ नागरिक सम्पर्कविहीन भएको विवरण आएको छ,’ उनले भने, ‘समयक्रममा यो संख्या अझै बढ्न सक्छ। सुरुङभित्र फसेकाहरूको खोज तथा उद्धारमा भएको ढिलाइ अमानवीय र गम्भीर विषय हो।’

आङ्देम्बेले सुरुङभित्र फसेका नागरिकको अवस्था यकिन गर्न ढिला गर्नुले उनीहरूको जीवन थप जोखिममा पार्न सक्ने बताए। बाढी र पहिरोपछि सुरुङ तथा जलविद्युत् आयोजनाका संरचनामा फसेका व्यक्तिको उद्धारका लागि उपलब्ध सबै स्रोतसाधन तत्काल परिचालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

उनले उद्धार कार्यलाई केवल सरकारी संयन्त्रमा सीमित नराखी आवश्यकताअनुसार निजी क्षेत्र, सुरक्षा निकाय, विज्ञ तथा अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार टोलीको समेत सहयोग लिनुपर्ने बताए। विपद्को प्रकृति जटिल भए त्यसअनुसार अत्याधुनिक उपकरण र दक्ष जनशक्ति परिचालन गर्न सरकार पछि हट्न नहुने उनको धारणा छ।

आङ्देम्बेले सुरुदेखि नै सम्भावित सबै विकल्प प्रयोग गरेर खोजी तथा उद्धारमा केन्द्रित हुनुपर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीसँगै निजी क्षेत्रका प्राविधिक तथा उद्धारकर्मीलाई पनि आवश्यकताअनुसार परिचालन गर्न सकिन्थ्यो।

विशेषगरी सुरुङभित्रको उद्धार सामान्य उद्धारभन्दा फरक र प्राविधिक रूपमा जटिल हुने भएकाले सम्बन्धित क्षेत्रका विज्ञ र आवश्यक प्रविधि तत्काल जुटाउनुपर्ने उनले बताए। कुनै स्थानमा नेपाली जनशक्ति र उपकरणबाट उद्धार सम्भव नभए अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग लिन ढिला गर्न नहुने उनको भनाइ छ।

उनले विपद्को समयमा सरकारी निकायबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको पनि बताए। विभिन्न निकायसँग रहेको सूचना एकीकृत गर्दै सम्पर्कविहीन नागरिकको यकिन विवरण तयार पार्नुपर्ने र सोही आधारमा खोजी अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने उनले उल्लेख गरे।

बाढीपछि प्रभावित क्षेत्रमा नागरिक आफन्तको खोजीमा रहेका बेला राज्यका सबै संयन्त्रले संवेदनशील भएर काम गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै आङ्देम्बेले उद्धारमा हुने प्रत्येक ढिलाइले पीडित परिवारको चिन्ता थप बढाउने बताए।

उनले सरकारलाई तत्काल खोज तथा उद्धारको अभियानलाई अझ तीव्र बनाउन, सुरुङमा फसेका नागरिकको अवस्था पत्ता लगाउन आवश्यक प्रविधि प्रयोग गर्न तथा उपलब्ध स्वदेशी र विदेशी दक्ष जनशक्तिलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्न आग्रह गरेका छन्।