काठमाडौँ – सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री जगदीश खरेलले मर्यादित महिनावारीलाई मानवअधिकार, सामाजिक न्याय र लैङ्गिक समानताको अनिवार्य ‘एजेन्डा’ का रूपमा अघि बढाउन आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ ।

हिजोदेखि यहाँ सुरु भएको तीनदिने अन्तरराष्ट्रिय मर्यादित महिनावारी सिकाइ सम्मेलन–२०२५ को उद्घाटन सत्रमा उहाँले महिनावारीसँग जोडिएका मौनता, मिथक र कुसंस्कारले पितृसत्तात्मक संरचनालाई मजबुत बनाउने भन्दै यसविरुद्ध लाग्ने र मर्यादित महिनावारीका लागि पैरवी गर्ने सबैको साझा जिम्मेवार भएको बताउनुभयो ।

मन्त्री खरेलले घर, विद्यालय, कार्यस्थल र सार्वजनिक जीवनसम्म सम्मानजनक वातावरण निर्माण गर्न सरकारले पूर्ण सहयोग र सहकार्य रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा नेपालका लागि फ्रान्सकी राजदूत भर्जिनी कर्तेभालले महिनावारीसम्बन्धी विभेद विश्वव्यापी समस्या रहेको बताउँदै यसविरुद्धको अभियानले लैङ्गिक समानता र मानवअधिकार प्रवर्द्धनमा योगदान पु¥याइरहेको उल्लेख गर्नुभयो ।

महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयकी सचिव लक्ष्मीकुमारी बस्नेतले खुला संवाद, नीतिगत स्पष्टता र सामाजिक व्यवहार परिवर्तनबाट मात्र मर्यादित महिनावारीको लक्ष्य हासिल हुनसक्ने बताउनुभयो । उहाँले मन्त्रालयले मर्यादित महिनावारी निर्देशिका तयार गर्न लागेको र सो अन्तिम प्रक्रियामा रहेको जानकारी गराउनुभयो ।

कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले पठाएको शुभकामना सन्देश पनि वाचन गरिएको थियो । प्रधानमन्त्री कार्कीले विद्यालय, परिवार, समुदाय र सार्वजनिक स्थानमा सुरक्षित र सम्मानजनक वातावरण निर्माणमा राज्य, समाज र नागरिकको समान भूमिका रहेको बताउनुभएको थियो । “महिनावारीलाई स्वभाविक, जैविक र सम्मानित प्रक्रिया मान्दै विभेद, बहिष्कार तथा हिंसाजस्ता सबै रूप अस्वीकार्य छन्”, सन्देशमा भनिएको छ, “मर्यादित महिनावारीसम्बन्धी राष्ट्रिय सङ्कल्प प्रस्तावले आगामी कानुन, नीति तथा व्यवहार परिवर्तनका लागि स्पष्ट मार्गचित्र तयार गरेको छ । त्यसको भावनाअनुसार अगाडि बढ्न आवश्यक छ ।”

सातौँ अन्तरराष्ट्रिय मर्यादित महिनावारी दिवसका अवसरमा आयोजित सम्मेलनमा नेपालसहित २१ देशका १४० भन्दा बढी प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको छ । ग्लोबल साउथ कोअलिशन फर डिग्निफाइड मेन्स्टुरेसन र राधा पौडेल फाउन्डेशनको संयुक्त आयोजनामा भइरहेको सम्मेलनमा राष्ट्रिय युवा परिषद्, युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयलगायतको सहकार्य रहेको छ ।

सम्मेलनका क्रममा १३ वटा विषयगत सत्रमा प्रस्तुति, प्यानल छलफल, प्लेनरी, रणनीतिक कार्यशालाका साथै पुस्तक, अनुसन्धान, गीत तथा नाट्य प्रदर्शन हुने आयोजकले जनाएको छ ।