काठमाडौं। काठमाडौं महानगरपालिकाको व्यवस्थापनमा धरहरा क्षेत्रको सवारी पार्किङ सञ्चालनमा आएको छ । २०८२ फागुन ९ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले सो पार्किङको जिम्मेवारी काठमाडौं महानगरलाई दिने निर्णय गरेको थियो र त्यसको भोलिपल्ट फागुन १० गतेदेखि नगर प्रहरी बलले व्यवस्थापन सम्हालेको हो ।

महानगर प्रहरी बलका प्रमुख विष्णुप्रसाद जोशीले शुरुवाती चरणमा पार्किङ क्षेत्र पर्याप्त रूपमा व्यवस्थित नभएको बताए । जिम्मेवारी लिएपछि आवश्यक सुरक्षा तथा पूर्वाधार सुधार गरी सञ्चालनमा ल्याइएको उनले जानकारी दिए । पहिले अग्नि सुरक्षा उपकरणको अभाव रहेकाले तीन तलामा प्रत्येक तलामा १० थानका दरले ३० थान अग्निशामक यन्त्र जडान गरिएको छ । यसअघि नै ९ थान जडान भइसकेका थिए । सवारीको सुरक्षाका लागि सीसीटिभी क्यामेरा पनि जडान भएका छन् र थप क्यामेरा राख्ने तयारी भइरहेको उनले बताए ।

जोशीले भने, ‘मन्त्रिपरिषद्को २०८२ फागुन ९ गतेको निर्णयअनुसार फागुन १० गतेदेखि यहाँका पार्किङको व्यवस्थापनको जिम्मेवारी काठमाडौं महानगरपालिकाको नगर प्रहरी बलले लिएको हो । शुरुका दिनमा यहाँ धेरै कुराहरु व्यवस्थित थिएनन्, हामीले जिम्मेवारी लिइसकेपछि बत्तीको व्यवस्थापन गर्यौँ । फायर एक्स्टिङ्विसर थिएन, प्रज्वलनशील पदार्थ हुनसक्ने ठाउँमा, सवारी साधन हुने ठाउँमा फायर एक्स्टिङ्विसरको आवश्यकता अपरिहार्य थियो । यो तीन वटा तलामा प्रत्येक तल्लामा १० थानको दरले ३० थान हामीले फायर एक्स्टिङ्विसर जडान गरेका छौँ । त्यो भन्दा पहिले ९ वटा गतवर्ष नै जडान गरिएका थिए । सीसीटिभी क्यामेराहरु भने पहिलेदेखि नै थिए तर अपुग छ, हामी थप गर्ने तयारीमा छौँ । आवश्यकताअनुसार अपुग भएका कुराहरु हामी थप गर्दै जानेछौँ ।’

धरहराको बेसमेन्ट पार्किङलाई बी–१, बी–२ र बी–३ गरी तीन भागमा विभाजन गरिएको छ । सबैभन्दा माथिल्लो तला बी–१ मा १२७ वटा चारपाङ्ग्रे सवारी साधन अट्ने क्षमता रहेको छ भने बी–२ मा करिब ७ सय मोटरसाइकल पार्किङ गर्न सकिन्छ । यी दुवै तला दैनिक भरिने गरेको प्रमुख जोशीले बताए ।

सबैभन्दा तल्लो तला बी–३ मा भने हावाको प्रवाहमा केही समस्या देखिएकाले सर्वसाधारणको पहुँच सहज छैन । त्यहाँ १३५ वटा चारपाङ्ग्रे सवारी साधन राख्न सकिने क्षमता रहेको छ र माथिल्ला तला भरिएको अवस्थामा अस्थायी रूपमा सो तला पनि सञ्चालनमा ल्याइने उनले जानकारी दिए । पार्किङ क्षेत्रमा अपाङ्गमैत्री स्थानको पनि व्यवस्था गरिएको छ ।

महानगरपालिकाले विशेषगरी वसन्तपुर, विशालबजार, धर्मपथ, पाको, खिचापोखरी, सुन्धारा र जमल क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै यो पार्किङ सञ्चालनमा ल्याएको हो । ती क्षेत्रका फुटपाथ तथा सार्वजनिक सडकमा पार्किङ पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ । महानगरभित्रका वडा नम्बर १ देखि ३२ सम्म सार्वजनिक सडक र पेटीमा सवारी साधन राख्न नपाइने भएको छ र नियम उल्लंघन गर्नेलाई कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याइएको महानगरले जनाएको छ ।

जोशीले भने, ‘यहाँ पार्किङको लागि बि १, बि २ र बि ३ भनेर नामाकरण गरिएको छ । बि १ भनेको सबैभन्दा माथिल्लो तला हो, त्यसमा ४ पाङ्ग्रे १२७ थानको क्षमता छ । त्यो दैनिक प्याक हुन्छ, दोस्रो तल्लालाई बि २ भन्छौ हामी । बि २ मा सात सय थान मोटरसाइकल राख्ने क्षमता छ, त्यो पनि दैनिक प्याक हुन्छ । बेसमेन्टको सबैभन्दा तल्लो तल्ला बि ३, त्यहाँ एयर सर्कुलेसनका केही समस्याहरु भएको कारण सबैको पहुँच त्यहाँ छैन । त्यसलाई पनि सञ्चालन गर्नको लागि हामीले माथि नपुगेको अवस्थामा अस्थायी रूपमा व्यवस्थापन गर्ने गरेका छौँ । त्यहाँ १३५ वटा चारपाङ्ग्रे सवारीसाधन पार्किङ गर्न सकिन्छ । आवश्यकताअनुसार ठाउँठाउँमा अपाङ्गमैत्री सवारीसाधनहरुको पनि व्यवस्थापन गर्ने गरिएको छ । अहिले महानगरपालिका यो शहर क्षेत्रभित्रका विशेषगरी वसन्तपुर, विशालबजार, धर्मपथ, पाको, खिचापोखरी, सुन्धारा, जमल क्षेत्रलाई लक्षित गरेर पार्किङ सञ्चालनमा ल्याएको हो । त्यो क्षेत्रमा हामीले पार्किङ निषेध गरेका छौँ, फुटपाथमा ।’

हाल धरहरा पार्किङ सेवा पूर्णरूपमा निःशुल्क रहेको छ । नगर प्रहरी बिहान ६ बजेदेखि बेलुका ८ बजेसम्म खटिने गरेका छन् भने पार्किङ क्षेत्र बिहान ८ बजेदेखि बेलुका ५ बजेसम्म सवारी भित्र्याउनका लागि खुला रहन्छ । सो समयपछि सवारी बाहिर निकाल्न मात्र अनुमति दिइने व्यवस्था छ ।

तथापि बिहान सवारी पार्किङ गरेर बेलुका मात्र निकाल्ने प्रवृत्ति बढेको प्रमुख जोशीले बताए । यसले अन्य सवारीको पहुँचमा असर पारेको उनको भनाइ छ । आगामी दिनमा यस समस्यालाई सुधार गर्दै थप प्रभावकारी व्यवस्थापन गरिने उनले जानकारी दिए ।

जोशीले भने, ‘हामीले निःशुल्क पार्किङको व्यवस्था गरेका छौँ, कुनै शुल्क लिएको छैन । नगर प्रहरी बिहान ६ बजेदेखि बेलुकी ८ बजेसम्म तैनाथ हुन्छन् । आवश्यकताका आधारमा कहिलेकाहीँ सवारीसाधन लिन नआउने, अबेर आउँदाखेरी ९÷१० बजेसम्म पनि हामी पर्खिने गरेका छौँ । हाम्रो समय भनेको बिहान ८ बजे खुलेर बेलुका ५ बजे बन्द हुने हो । बेलुका ५ बजेपछि सवारी निकाल्ने मात्रै हो, पार्किङका लागि इन हुँदैन, एक्जिट मात्रै हो । यहाँको पार्किङको उद्देश्य मोबिलिटी गराइराख्ने हो तर हाल त्यस्तो देखिएको छैन । यो कुरालाई हामी आगामी दिनमा परिमार्जन गरेर लैजान्छौँ । अहिले बिहान आउने सवारी राख्ने र बेलुका निकालेर लैजाने धेरै देखिएको छ । त्यसले गर्दा सबैको पहुँचमा परेको छैन । यद्यपि यहाँ सवारीसाधन पार्किङ गर्न नपाएर फर्किनु परेको अवस्था छैन । हामीले व्यवस्थापन गरेका छौँ ।’

साथै सवारीसाधनको सुरक्षाको जिम्मेवारी सवारीधनी आफैँले लिनुपर्ने र अरुलाई असहज नहुनेगरी पार्किङ गर्न उनले आग्रह गरे ।